QPTD -Thứ Hai, 09/04/2018, 10:49 (GMT+7)
Mãi mãi xứng đáng là ngọn cờ lý luận bảo vệ Tổ quốc của Đảng trong Quân đội

Cách đây đúng 70 năm (tháng 4-1948), Quân sự Tập san (nay là Tạp chí Quốc phòng toàn dân) được thành lập và xuất bản số đầu tiên theo Quyết nghị của Hội nghị Quân sự toàn quốc lần thứ ba (tháng 6-1947) và Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Điều đặc biệt vinh dự là, ngay trong số đầu tiên, Tạp chí đã nhận và đăng thư gửi Quân sự Tập san của Hồ Chủ tịch, Thư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và lời giới thiệu của đồng chí Tổng Tham mưu trưởng.

Thư gửi Quân sự Tập san của Bác hết sức ngắn gọn, súc tích, chỉ vẻn vẹn 135 từ nhưng hàm chứa những nội dung chỉ đạo sâu sắc và thể hiện rõ tính chất nghiên cứu, tôn chỉ, mục đích của một tờ tạp chí lý luận quân sự. Trong thư, Người nêu rõ: “Nghiên cứu mà không thực hành là nghiên cứu suông. Thực hành mà không nghiên cứu thì thường hay bị mù quáng. Vậy cần phải nghiên cứu kinh nghiệm cũ để giúp cho thực hành mới, lại đem thực hành mới để phát triển kinh nghiệm cũ, làm cho nó đầy đủ dồi dào thêm”1.

Trong thời kỳ này, Quân sự Tập san, rồi Quân chính Tập san đặt dưới sự chỉ đạo của Tổng Tham mưu trưởng, sau đó là dưới sự chỉ đạo trực tiếp của một Ban Biên tập chung cho cả tờ Vệ quốc quân và Quân du kích. Đây cũng là những “viên gạch” đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển của báo chí Quân đội trong kháng chiến chống thực dân Pháp cũng như sau này. Việc ra đời của tờ Tạp chí lý luận quân sự trong bối cảnh những năm đầu của cuộc kháng chiến, kiến quốc, khi đất nước còn bộn bề khó khăn và việc hệ trọng phải làm cho thấy, tầm quan trọng của công tác lý luận nói chung, lý luận quân sự nói riêng, mà trực tiếp là báo chí Quân đội; đồng thời thể hiện sự quan tâm sâu sắc, tầm nhìn sắc sảo của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ quân sự - nhiệm vụ chủ yếu của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ này, trong đó lý luận quân sự giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt.

Bám sát thực tiễn chiến trường, hoạt động chiến đấu, huấn luyện của bộ đội, Quân sự Tập san2 tuy còn non trẻ, ít kinh nghiệm, nhưng bước đầu đã thể hiện khá rõ tính chỉ đạo, nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về lĩnh vực quân sự, thực sự là tài liệu học tập bổ ích đối với cán bộ quân sự các cấp. Với bố cục gồm 4 mục chính (bình luận, tham khảo, kinh nghiệm, tin tức), các số của Quân sự Tập san đăng những bài bình luận, kinh nghiệm, nghiên cứu tham khảo và những tin tức nóng hổi trên các mặt trận cùng các hoạt động của bộ đội đã giúp cho cán bộ có những thông tin, nhận định, đánh giá về tình hình chung. Trong đó, đáng chú ý đã có những bài viết quan trọng của các tác giả là cán bộ quân sự cấp cao, cán bộ nghiên cứu trong Quân đội, như: bài “Tiến mạnh sang giai đoạn mới” của Võ Nguyên Giáp; “Du kích vận động chiến trong chiến tranh Việt Pháp” của Hoàng Văn Thái; “Luyện quân” của Hoàng Đạo Thúy; “Kinh nghiệm trận Kẻ Sặt” của H.S và “Kinh nghiệm chống tảo Đảng trong vùng địch chiếm đóng” của Nguyễn Tâm, v.v.

Đến tháng 10-1948, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Quân đội trong giai đoạn mới, mà trực tiếp là triển khai thực hiện Nghị quyết của Ban thường vụ Trung ương Đảng về “Lập chế độ chính trị ủy viên đại diện Đảng phụ trách trong Quân đội”, Bộ Quốc phòng - Tổng chỉ huy ra quyết định 414/TCH đổi Quân sự Tập san thành Quân chính Tập san3 với đối tượng bạn đọc được mở rộng hơn. Quân chính Tập san ra số 7 tiếp tục số thứ tự của Quân sự Tập san, đăng thư “Gửi toàn thể các cấp chỉ huy trong quân đội quốc gia và dân quân Việt Nam” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp; trong đó nêu rõ: “Quân chính Tập san là một công trình do toàn thể bộ đội ta với xương và máu hun đúc nên, không phải là tạo phẩm của một số nhỏ. Các cấp cần quan niệm rõ điều này và phải coi viết bài về cho Quân chính Tập san là một nhiệm vụ cần thiết”4. Bám sát nhiệm vụ Quân đội và nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ này, Quân chính Tập san với nội dung đề cập rộng, thể hiện rõ tính chỉ đạo, tính nghiên cứu, tính lý luận và thực sự trở thành cơ quan lý luận quân sự và chính trị của Tổng Chính ủy. Cùng với việc đăng “Lời kêu gọi tích cực chuẩn bị tổng phản công” của Hồ Chủ tịch, “Lời hiệu triệu của Mặt trận Trung du”, quân lệnh, nhật lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Quân chính Tập san còn đăng các bài bình luận, chuyên luận chỉ đạo, như: “Giai đoạn mới và nhiệm vụ quân sự hiện nay” của Quốc Bình (bút danh của đồng chí Hoàng Văn Thái), “Sự phối hợp giữa Quân đội và nhân dân” của Lê Liêm; “Tổ chức và huấn luyện bộ đội chủ lực” của Chiến Thắng, “Chiến trường Đông Bắc” của Trần Trung Kiên, “Gây cơ sở Đông Bắc” của Lê Trọng Tấn, “Kỷ luật chiến trường” của Văn Tiến Dũng,… cùng nhiều bài kinh nghiệm, nghiên cứu tham khảo có giá trị. Ngoài các số Quân chính Tập san, Tòa soạn còn biên soạn các tài liệu chiến thuật, kỹ thuật để giúp cho các đơn vị trong công tác huấn luyện chiến đấu. Như vậy, qua gần 5 năm hoạt động (từ tháng 4-1948 đến tháng 01-1953), Quân sự Tập san và Quân chính Tập san đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, thiết thực nâng cao trình độ lý luận quân sự, chính trị cho cán bộ các cấp trong toàn quân, góp phần vào thắng lợi của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thự