Lai Châu là tỉnh mới được chia tách từ 01-01-2004, nằm ở tận cùng phía Tây Bắc của Tổ quốc, có 273 km đường biên giới với Trung Quốc, 3 huyện với 21 xã biên giới và 1 cửa khẩu quốc tế; có vị trí quan trọng về nhiều mặt, nhất là quốc phòng-an ninh (QP-AN) và đối ngoại. Nhận thức rõ điều đó và trên cơ sở phân tích, đánh giá đúng tình hình, nhiệm vụ quốc phòng, những năm qua, cùng với nhiệm vụ trọng tâm là phát triển KT-XH, Tỉnh luôn quan tâm thực hiện nhiệm vụ QP-AN; trong đó, đặc biệt chăm lo xây dựng thế trận QPTD gắn với thế trận ANND, biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc, góp phần làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, giữ vững chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển KT-XH ở địa phương.

Trước hết, tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, LLVT và toàn dân đối với nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Là tỉnh miền núi, biên giới, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ dân trí không đồng đều, phong tục tập quán có mặt còn lạc hậu, trình độ nhận thức lý luận của một bộ phận cán bộ, đảng viên còn bất cập… nên các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng đặc điểm đó để thực hiện âm mưu chống phá. Vì vậy, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, LLVT và toàn dân đối với nhiệm vụ QP-AN, bảo vệ Tổ quốc là nội dung quan trọng có tính quyết định trong xây dựng thế trận QPTD. Để đẩy mạnh thực hiện công tác này, Tỉnh hết sức coi trọng việc tổ chức quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước về QP-AN mà trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Nghị quyết Trung ương 8 (Khoá IX) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Nghị quyết 28-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng tỉnh (thành phố) thành KVPT vững chắc…; đồng thời, phát huy vai trò của cơ quan quân sự (CQQS) và các ban, ngành, đoàn thể trong việc tham mưu cho Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân (UBND) Tỉnh ban hành các chỉ thị, nghị quyết về thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và xây dựng các chương trình hành động, kế hoạch thực hiện nghiêm túc, chất lượng, hiệu quả. Đến nay, các cơ quan chức năng của Tỉnh đã tham mưu cho Thường trực Tỉnh uỷ, UBND Tỉnh ban hành 6 chương trình công tác trọng tâm với 20 đề án; trong đó có Đề án đảm bảo QP-AN gắn với phát triển KT-XH giai đoạn 2006-2010. Đây là những chủ trương đúng đắn, tạo hành lang pháp lý để các cấp, các ngành, các địa phương triển khai thực hiện đồng bộ, thống nhất và đạt hiệu quả thiết thực. Bên cạnh đó, Tỉnh tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho các đối tượng, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở, các già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ và những người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số; coi trọng công tác tuyên truyền giáo dục cho nhân dân các dân tộc, nhất là đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, biên giới. Nội dung tuyên truyền được chú trọng đổi mới, sát với từng đối tượng, phù hợp với khả năng nhận thức, phong tục, tập quán của đồng bào. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm của các cấp, các ngành, các địa phương và toàn dân đối với nhiệm vụ QP-AN, bảo vệ Tổ quốc

Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS  tỉnh Lai Châu giúp nhân dân xã Hồ Thầu (huyện Tam Đường) gặt lúa (nguồn: Báo QĐND)

Ba là, kết hợp chặt chẽ kinh tế với QP-AN, QP-AN với kinh tế trên từng khu vực và địa bàn toàn Tỉnh. Xuất phát từ đặc điểm địa lý và do lịch sử để lại, Lai Châu có điểm xuất phát về kinh tế thấp; cơ sở hạ tầng chưa phát triển; tỷ lệ hộ đói nghèo cao; cơ cấu kinh tế và cơ cấu sản xuất chậm đổi mới. Do đó, xây dựng thế trận QPTD trên địa bàn này phải kết hợp chặt chẽ giữa yêu cầu phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội với yêu cầu củng cố xây dựng thế trận QPTD, thế trận ANND. Để thực hiện tốt, Tỉnh đầu tư thích đáng cho phát triển KT-XH, nhất là nông nghiệp, lâm nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và công nghiệp chế biến nông, lâm sản; từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung chuyên canh, trọng tâm là phát triển cây cao su, tạo bước đột phá về chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn. Bên cạnh đó, Tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH theo hướng đồng bộ, nhất là hệ thống giao thông, thuỷ lợi, thông tin liên lạc, y tế, điện và hạ tầng văn hoá-xã hội. Trước mắt, tập trung nâng cấp các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ và đường đến các xã, bản bảo đảm đi lại được trong các mùa; đồng thời, nghiên cứu triển khai dự án tuyến đường nối dài từ đường cao tốc Hà Nội-Lào Cai đến Lai Châu-cửa khẩu Ma Lù Thàng và kiến nghị xây dựng sân bay Lai Châu. Về lâu dài, sẽ quy hoạch, đầu tư xây dựng các khu đô thị mới (thị trấn Tân Uyên, Nậm Hàng và Sìn Hồ); hệ thống cảng các hồ thuỷ điện (Bản Chát, Huổi Quảng, Lai Châu) và phát triển hệ thống giao thông đường thuỷ… Các công trình này không chỉ chú trọng giá trị sử dụng và hiệu quả kinh tế mà còn đáp ứng yêu cầu quốc phòng trong xây dựng thế trận phòng thủ, bảo đảm xử lý có hiệu quả các tình huống về QP-AN. Cùng với đó, Tỉnh chú trọng việc điều chỉnh bố trí lại dân cư, nhất là  đưa dân ra sát biên giới và di dân tái định cư các công trình thuỷ điện, gắn tái định cư với phát triển kinh tế vùng, ngành và xây dựng lực lượng; cùng với các đơn vị của Đoàn Kinh tế-quốc phòng 356 và các đồn biên phòng tạo thành thế trận phòng thủ vững chắc trên địa bàn.

Bốn là, nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ sẵn sàng chiến đấu của LLVT địa phương, làm nòng cốt xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD gắn với thế trận ANND. Trên cơ sở quán triệt và thực hiện nghiêm túc quyết định của Bộ Quốc phòng và Quân khu về tổ chức lực lượng, Tỉnh chú trọng xây dựng LLVT vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, bảo đảm sự đồng bộ, cân đối giữa cơ quan với đơn vị, giữa lực lượng thường trực với lực lượng dự bị động viên (DBĐV) và dân quân tự vệ (DQTV). Đối với lực lượng thường trực, Tỉnh tập trung xây dựng theo hướng “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, có tổ chức biên chế hợp lý, có chất lượng tổng hợp ngày càng cao; trong đó, coi trọng củng cố, kiện toàn, nâng cao năng lực làm tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo chức năng của CQQS các cấp. Thời gian qua, với tinh thần chủ động, sáng tạo, Tỉnh tích cực tạo nguồn và tổ chức đào tạo được hàng trăm cán bộ là chỉ huy trưởng xã, phường để kịp thời bổ sung cho cơ sở, nhất là các cơ sở đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, góp phần làm nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở địa phương. Lực lượng DQTV được Tỉnh quan tâm chỉ đạo xây dựng có quy mô và tổ chức biên chế thích hợp với từng địa bàn, theo hướng “rộng khắp, vững chắc”, đảm bảo từng thôn, bản và cơ quan, doanh nghiệp đều có DQTV. Trong quá trình xây dựng, Tỉnh chú trọng nâng cao chất lượng, độ tin cậy về chính trị và tăng tỷ lệ đảng viên; phấn đấu đến năm 2015, tỷ lệ DQTV đạt 2,3% so với số dân, tỷ lệ đảng viên đạt 16%, 100% xã, phường có chi bộ, tổ đảng quân sự. Đối với lực lượng DBĐV, Tỉnh thực hiện theo đúng quy trình: tạo nguồn, đăng ký, quản lý, sắp xếp nguồn vào các đơn vị DBĐV, giáo dục huấn luyện và bảo đảm chế độ chính sách cho quân dự bị. Đồng thời, coi trọng việc tạo nguồn dự bị 2 lên dự bị 1, đào tạo sĩ quan dự bị và huấn luyện chuyển loại chuyên nghiệp quân sự, bảo đảm nâng cao chất lượng, sẵn sàng động viên khi có tình huống xảy ra. Cùng với xây dựng lực lượng, Tỉnh thực hiện tốt quy chế phối hợp hoạt động giữa các cơ quan, đơn vị bộ đội địa phương, Bộ đội Biên phòng, DQTV, DBĐV với lực lượng công an trong diễn tập KVPT, tác chiến trị an và tuần tra, kiểm soát trên biên giới, cứu hộ, cứu nạn, góp phần bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, cơ sở.

Đại tá NGUYỄN THÁI BÌNH

Uỷ viên Ban TVTU, Chỉ huy trưởng BCHQS Tỉnh