Bảo đảm hậu cần, kỹ thuật trong tác chiến phòng thủ quân khu rất nặng nề, phức tạp. Do vậy, nâng cao khả năng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ có vai trò đặc biệt quan trọng, trực tiếp quyết định, duy trì sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang trên địa bàn. Bài viết trao đổi một số giải pháp nâng cao khả năng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ, sẵn sàng bảo đảm cho tác chiến phòng thủ quân khu trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

Tác chiến phòng thủ quân khu có tính tổng hợp cao, kết hợp tác chiến với các mặt đấu tranh khác do quân và dân trên địa bàn quân khu tiến hành ngay từ đầu và trong suốt quá trình chiến tranh; trong đó, quân khu vận dụng linh hoạt nhiều hình thức, biện pháp tác chiến, huy động số lượng lớn lực lượng, phương tiện tham gia. Vì vậy, công tác bảo đảm cho tác chiến, nhất là bảo đảm hậu cần, kỹ thuật rất nặng nề; cùng lúc phải bảo đảm cho nhiều lực lượng, phạm vi rộng, khối lượng vật chất lớn, yêu cầu khẩn trương, trong điều kiện địch đánh phá ác liệt, tình huống diễn ra nhanh, biến động cao, phức tạp.

Đại tướng Phan Văn Giang cùng Đoàn công tác kiểm tra hệ thống công sự trận địa trong diễn tập của Quân khu 3. Nguồn: qdnd.vn

Để bảo đảm đầy đủ, kịp thời hậu cần, kỹ thuật cho tác chiến, quân khu phải vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương thức, biện pháp, nghệ thuật bảo đảm; thực hiện kết hợp chặt chẽ giữa phương thức bảo đảm tại chỗ với cơ động từ nơi khác đến. Trong đó, phương thức bảo đảm tại chỗ là chủ yếu, quyết định. Nâng cao khả năng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ, hình thành bảo đảm hoàn chỉnh theo khu vực, lấy hậu cần, kỹ thuật nhân dân rộng khắp làm cơ sở, hậu cần, kỹ thuật các khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố làm nền tảng, hậu cần, kỹ thuật quân khu làm nòng cốt, tạo thế trận liên hoàn, vững chắc, có thể độc lập bảo đảm trên từng hướng, khu vực trong mọi tình huống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thực tiễn, trong chiến tranh giải phóng và từ các cuộc xung đột trên thế giới gần đây đã khẳng định vị trí, vai trò then chốt của bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ và để lại những bài học kinh nghiệm quý có thể vận dụng, kế thừa và phát triển. Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc (nếu xảy ra), tác chiến phòng thủ quân khu được tiến hành trong thế phòng thủ chung của cả nước; tiềm lực, thế trận hậu cần - kỹ thuật các cấp, nhất là hệ thống các căn cứ hậu cần - kỹ thuật quân khu, khu vực phòng thủ tỉnh (thành phố) được chuẩn bị trước từ thời bình; đây là thuận lợi cơ bản trong bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho tác chiến. Để nâng cao khả năng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ cho tác chiến phòng thủ quân khu, xin đề xuất một số giải pháp cơ bản để cùng nghiên cứu, trao đổi.

Một là, đẩy mạnh phát triển kinh tế gắn với xây dựng tiềm lực hậu cần, kỹ thuật khu vực phòng thủ trên địa bàn. Đây là giải pháp quan trọng, quyết định khả năng huy động nguồn vật chất, sẵn sàng bảo đảm cho các lực lượng trong tác chiến. Trước tiên, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần quán triệt sâu sắc đường lối chiến tranh nhân dân, hậu cần - kỹ thuật toàn dân, toàn diện; đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân đội về phòng thủ quân khu và xây dựng khu vực phòng thủ. Các quân khu cần tích cực xây dựng tiềm lực, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng. Hậu cần - kỹ thuật quân khu chủ động tham mưu bộ tư lệnh quân khu trong tham gia thẩm tra quy hoạch các dự án, các khu công nghiệp của vùng, địa phương. Phối hợp chặt chẽ với các ngành, các lĩnh vực trong đầu tư, sản xuất kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ vừa phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời sẵn sàng huy động để chuyển thành vật chất hậu cần, kỹ thuật phục vụ cho tác chiến. Cùng với đó, hậu cần - kỹ thuật các cấp chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc xây dựng kế hoạch huy động tiềm lực hậu cần, kỹ thuật của địa phương cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, tăng cường cơ chế phối hợp, ký kết các chương trình liên kết giữa đơn vị quân đội với doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp địa phương, nhằm chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện và nguồn vật chất phục vụ quốc phòng. Mặt khác, căn cứ vào nhu cầu vật chất hậu cần, kỹ thuật theo các phương án tác chiến, hậu cần - kỹ thuật quân khu tham mưu với bộ tư lệnh quân khu xây dựng kế hoạch dự trữ vật chất hậu cần, kỹ thuật phù hợp với đặc điểm địa bàn, nhiệm vụ tác chiến và khả năng bảo đảm của từng khu vực.

Hai là, xây dựng lực lượng hậu cần - kỹ thuật rộng khắp, chuyên sâu, chính quy và hiện đại. Giải pháp này có ý nghĩa then chốt trong việc huy động nguồn nhân lực hậu cần - kỹ thuật đầy đủ, kịp thời, có chuyên môn cao, có ý thức kỷ luật tốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo đảm cho tác chiến. Đối với lực lượng hậu cần - kỹ thuật các cấp trong quân khu, đây là lực lượng nòng cốt trong tổ chức bảo đảm hậu cần, kỹ thuật; do đó, cần xây dựng theo hướng “tinh, gọn, hiện đại”. Các cơ quan cần tổ chức, biên chế hợp lý, chất lượng cao, theo hướng hiện đại, tự động hóa chỉ huy, đáp ứng tốt chức năng, nhiệm vụ tham mưu, chỉ đạo, hướng dẫn; các đơn vị bảo đảm hậu cần, kỹ thuật thuộc quân khu, các địa phương và đơn vị là lực lượng nòng cốt trực tiếp bảo đảm cho các lực lượng vũ trang quân khu, phải được xây dựng vững mạnh, chính quy, hiện đại từ thời bình, có cơ cấu tổ chức hợp lý, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao và cơ chế hoạt động hiệu quả.

Đối với lực lượng dự bị động viên hậu cần, kỹ thuật, cần được xây dựng, quản lý, huấn luyện bảo đảm đủ về số lượng, chất lượng cao, đúng chuyên ngành, đồng bộ và gắn với địa bàn, lãnh thổ, thuận tiện cho công tác quản lý, huy động khi có tác chiến. Đặc biệt, cơ quan quân sự tỉnh, thành phố chủ trì phối hợp, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh xây dựng, nâng cao chất lượng của lực lượng dự bị động viên hậu cần - kỹ thuật; nắm, đăng ký, quản lý chặt chẽ nhân lực, phương tiện kỹ thuật ở các ngành kinh tế trên địa bàn; tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong phát triển lực lượng hậu cần, kỹ thuật nhân dân, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, sẵn sàng động viên phục vụ quốc phòng. Đồng thời, tham mưu kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy vai trò của các tổ chức khu vực phòng thủ, nhất là hội đồng cung cấp quân khu, khu vực phòng thủ trong tham mưu, phối hợp, triển khai xây dựng, huy động, khai thác hậu cần, kỹ thuật nhân dân tại chỗ bảo đảm cho tác chiến.

Ba là, xây dựng thế trận hậu cần, kỹ thuật liên hoàn, vững chắc. Theo đó, tiếp tục rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện quy hoạch thế trận hậu cần, kỹ thuật quân khu, khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố liên hoàn, vững chắc, phù hợp với điều chỉnh địa giới hành chính và yêu cầu tác chiến phòng thủ trong điều kiện chiến tranh hiện đại. Trước hết, cần rà soát, điều chỉnh quy hoạch hệ thống căn cứ, phân căn cứ hậu cần, kỹ thuật, các kho trạm, cơ sở bảo đảm hậu cần, kỹ thuật phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và thế bố trí chiến dịch, chiến lược mới. Các cơ sở bảo đảm, cần bố trí hợp lý giữa hậu phương và khu vực tác chiến, kết hợp giữa cơ sở cố định với cơ sở cơ động, tạo khả năng duy trì hoạt động ngay cả khi một số địa phương, khu vực bị đánh phá. Cùng với đó, xây dựng hệ thống bảo đảm hậu cần, kỹ thuật liên hoàn, nhiều tầng, nhiều hướng, có khả năng hỗ trợ lẫn nhau giữa các hướng, khu vực và lực lượng.

Các kho dự trữ vật chất hậu cần, kỹ thuật phải được tổ chức thành mạng lưới hợp lý, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu tại chỗ, vừa có khả năng cơ động chi viện cho các đơn vị khi tình huống tác chiến thay đổi. Đồng thời, cần gắn kết chặt chẽ thế trận hậu cần, kỹ thuật của bộ đội chủ lực quân khu với tiềm lực hậu cần, kỹ thuật của địa phương trong khu vực phòng thủ, khai thác hiệu quả hệ thống giao thông, cơ sở sản xuất, kho dự trữ của địa phương phục vụ nhiệm vụ quốc phòng khi cần thiết. Kết hợp chặt chẽ giữa quy hoạch hậu cần, kỹ thuật quân sự với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, góp phần tạo nên thế trận hậu cần, kỹ thuật vững chắc. Ngoài ra, cần chú trọng củng cố công trình bảo vệ, hệ thống hầm hào, công sự cho các cơ sở hậu cần, kỹ thuật; kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng cơ sở vật chất với tổ chức lực lượng và phương án bảo vệ. Mặt khác, hậu cần, kỹ thuật quân khu cần chuẩn bị phương án chuyển hóa thế trận. Khi có tình huống tác chiến, nhanh chóng điều chỉnh tổ chức, bố trí căn cứ hậu cần - kỹ thuật; huy động, tiếp nhận lực lượng theo biên chế thời chiến; tổ chức thực hiện kế hoạch cơ động chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu và cơ động triển khai căn cứ hậu cần, kỹ thuật bảo đảm cho tác chiến.

Thực hiện nội dung Ngày Kỹ thuật ở Lữ đoàn 543, Quân khu 2.

Bốn là, chú trọng xây dựng lực lượng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cơ động. Trong điều kiện chiến tranh hiện đại với cường độ cao, vũ khí, trang bị kỹ thuật dễ bị hư hỏng do hoạt động chiến đấu liên tục, tác động của môi trường và hỏa lực đối phương. Do đó, giải pháp này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhanh chóng khôi phục vũ khí, trang bị kỹ thuật hư hỏng, duy trì hệ số kỹ thuật và khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị. Theo đó, quân khu cần tăng cường đầu tư, nâng cấp hệ thống trạm, xưởng sửa chữa kỹ thuật trong khu vực phòng thủ theo hướng kết hợp giữa cơ sở cố định đồng bộ, đa năng và hiện đại với cơ sở cơ động, bảo đảm khả năng sửa chữa nhanh chóng các hư hỏng thông thường ngay tại địa bàn tác chiến. Trước hết, hệ thống các trạm, xưởng kỹ thuật cần được quy hoạch đồng bộ từ quân khu, tỉnh (thành phố) và các đơn vị phù hợp với đặc điểm, phân cấp bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí, phương tiện, trang thiết bị trong tác chiến, chiến đấu. Đồng thời, trang bị đầy đủ phương tiện kiểm tra, chẩn đoán và sửa chữa hiện đại, bố trí lực lượng có trình độ chuyên môn cao để xử lý kịp thời các sự cố phát sinh trong quá trình sử dụng vũ khí, trang bị kỹ thuật.

Chú trọng tổ chức tốt công tác bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra kỹ thuật và dự trữ vật tư, phụ tùng thay thế, nhằm hạn chế tối đa tình trạng hư hỏng lớn phải chuyển về tuyến sau. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại trong bảo dưỡng, sửa chữa và bảo đảm kỹ thuật cho vũ khí, trang bị, như: ứng dụng công nghệ chẩn đoán kỹ thuật, thiết bị kiểm tra tự động, công nghệ mô phỏng hoặc trí tuệ nhân tạo (AI), giúp lực lượng kỹ thuật nhanh chóng phát hiện hư hỏng và đưa ra phương án sửa chữa phù hợp. Bên cạnh đó, hậu cần - kỹ thuật quân khu cần khảo sát, nghiên cứu, tham mưu đề xuất việc huy động, sử dụng các gara, xưởng cơ khí, nhà máy chế tạo trong các khu công nghiệp, các địa phương vào bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí, phương tiện, trang bị kỹ thuật bảo đảm cho tác chiến. Mặt khác, xây dựng và củng cố các tổ, đội sửa chữa cơ động có khả năng nhanh chóng tiếp cận đơn vị chiến đấu, thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa tại trận địa hoặc khu vực tập kết vũ khí, trang bị kỹ thuật. Các đơn vị kỹ thuật cơ động, cần tổ chức gọn nhẹ, trang bị phương tiện vận tải chuyên dụng và công cụ sửa chữa phù hợp, bảo đảm có thể triển khai linh hoạt trong nhiều điều kiện địa hình khác nhau. Đồng thời, cần tăng cường huấn luyện, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, nhân viên hậu cần - kỹ thuật.

Bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ là yếu tố quyết định bảo đảm cho lực lượng vũ trang duy trì sức chiến đấu liên tục, lâu dài trong tác chiến phòng thủ quân khu. Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, với nhiều biến động phức tạp, việc chủ động xây dựng hệ thống bảo đảm hậu cần, kỹ thuật tại chỗ toàn diện, vững chắc và hiện đại là yêu cầu cấp thiết, trọng yếu, cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện.

Thiếu tướng, TS. NGUYỄN QUANG DŨNG, Phó Giám đốc Học viện Hậu cần