Giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng của trường quân sự các quân khu. Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, Trường Quân sự Quân khu 9 đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ này với nhiều giải pháp đồng bộ, sáng tạo, khoa học, đạt hiệu quả thiết thực.

Những năm qua, cùng với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Trường Quân sự Quân khu 9 còn đảm nhiệm bồi dưỡng, giáo dục kiến thức quốc phòng và an ninh cho đối tượng 2 và sinh viên 15 trường đại học, cao đẳng trên địa bàn.

Mặc dù còn không ít khó khăn về nguồn nhân lực, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhưng với sự quyết tâm, nỗ lực, cố gắng và trách nhiệm cao, Nhà trường luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ quan trọng này, được Đảng ủy, Bộ Tư lệnh, Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu, các địa phương, cơ sở đào tạo đánh giá cao. Từ đầu năm 2023 đến nay, Nhà trường đã hoàn thành 46 khóa bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh cho gần 1.400 cán bộ thuộc đối tượng 2 và trên 22.000 sinh viên, kết quả: 100% khá, giỏi. Học viên sau kết thúc chương trình giáo dục, bồi dưỡng có nhận thức tốt về nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; vận dụng linh hoạt, sáng tạo kiến thức đã học trên từng cương vị công tác, góp phần quan trọng vào xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân, “thế trận lòng dân” vững chắc trên địa bàn Quân khu.

Kiểm tra bắn đạn thật đối với đối tượng 2.

Để đạt được kết quả đó, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp khoa học.

Trước hết, Nhà trường chú trọng đề cao vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp trong thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh. Nhà trường thường xuyên quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Chính phủ và các thông tư, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo về công tác bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh, trực tiếp là các kế hoạch, hướng dẫn của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu. Hằng năm, Đảng ủy Nhà trường và cấp ủy các cấp, nhất là Phòng Đào tạo, các khoa giáo viên, Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh đưa nhiệm vụ bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh vào nghị quyết lãnh đạo thường kỳ với chỉ tiêu, giải pháp cụ thể; phân công, giao nhiệm vụ cho cán bộ phụ trách theo dõi, triển khai, kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc, thống nhất, hiệu quả cao. Trong tổ chức thực hiện, luôn bám sát kế hoạch, chương trình hành động thực hiện nghị quyết; chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy chế, quy định, tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, quản lý, điều hành; thường xuyên tổ chức tốt các hội nghị chuyên đề, tọa đàm, nhằm phát huy dân chủ, trí tuệ tập thể trong đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng sát đúng, phù hợp.

Hằng năm, căn cứ vào kế hoạch của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu, Nhà trường chỉ đạo Phòng Đào tạo phối hợp cùng Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh chủ động nghiên cứu, tham mưu, hiệp đồng với các tỉnh, đơn vị trên địa bàn rà soát thành phần, đối tượng bồi dưỡng theo quy định; hiệp đồng chặt chẽ với các trường đại học, cao đẳng theo phân luồng để thống nhất thời gian, lưu lượng sinh viên; xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, giáo dục cho các đối tượng bảo đảm khoa học, phù hợp điều kiện thực tế, không để xảy ra chồng chéo với hoạt động huấn luyện, đào tạo các đối tượng khác của Nhà trường. Cùng với đó, Nhà trường chỉ đạo các khoa giáo viên nghiên cứu, tích hợp, tối ưu kế hoạch, chương trình đào tạo đối tượng quân sự với kế hoạch bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm tham gia công tác này đạt kết quả cao; phân công chuẩn bị đầy đủ giáo trình, tài liệu và tổ chức thông qua bài giảng, bồi dưỡng giáo viên nghiêm túc, chặt chẽ. Nhà trường chỉ đạo Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh làm tốt công tác chuẩn bị tiếp nhận, củng cố nơi ăn, ở, bổ sung cơ sở vật chất, bảo đảm phục vụ tốt nhất cho học viên học tập, rèn luyện sát với đặc thù môi trường quân sự; cân đối kiến thức về quốc phòng, quân sự với an ninh, phù hợp với từng đối tượng, nhất là đối với cán bộ địa phương.

Đặc điểm đối tượng bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh, nhất là đối tượng 2 có trình độ, nhận thức cao, nhiều kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý. Do vậy, Nhà trường đặc biệt quan tâm lựa chọn, bồi dưỡng, phân công cán bộ, giáo viên có trình độ, năng lực tốt để lên lớp cho đối tượng này. Thời gian qua, Nhà trường đã có nhiều biện pháp kiện toàn lực lượng cán bộ, giảng viên chuyên trách, trong đó Ban Giám hiệu, cán bộ phòng, ban, khoa, trưởng bộ môn và những người có trình độ chuyên sâu, từng trải qua thực tiễn tại đơn vị đảm nhiệm công tác bồi dưỡng cho đối tượng 2. Đối với các chuyên đề then chốt, chuyên sâu, Nhà trường mời các đồng chí lãnh đạo Quân khu, lãnh đạo các tỉnh, thành phố, công an, biên phòng tham gia giảng dạy và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Riêng giáo viên giảng dạy cho sinh viên, Nhà trường tuyển chọn giảng viên trẻ, nhiệt huyết, có chuyên môn vững vàng và nghiệp vụ sư phạm tốt ở các khoa: Binh chủng hợp thành, Quân sự địa phương, Khoa học xã hội và nhân văn để giảng dạy; đồng thời, bố trí cán bộ dày dạn kinh nghiệm quản lý, chỉ huy, có khả năng tổ chức phong trào đảm nhận vai trò “người thầy thứ hai” để quản lý, rèn luyện sinh viên.

Để nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên, Nhà trường chủ động đề xuất cử đi đào tạo tại các học viện, nhà trường; đi thực tế, học tập, nghiên cứu, tham quan diễn tập khu vực phòng thủ, tạo điều kiện để cán bộ, giáo viên cập nhật kiến thức, kinh nghiệm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác giảng dạy môn học. Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động phương pháp; duy trì nền nếp hội thi giáo viên dạy giỏi, cán bộ quản lý giỏi các cấp và lựa chọn, cử tham gia thi dạy giỏi cấp Bộ Quốc phòng, qua đó đánh giá, phân loại chất lượng, làm căn cứ để xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý hằng năm. Cùng với đó, mở rộng giao lưu với các trường đại học trên địa bàn, tổ chức tham quan, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ, phương pháp sư phạm. Nhờ đó, đến nay, cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm của Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh cơ bản đủ số lượng; 100% có trình độ đại học và sau đại học. 100% giáo viên giảng dạy có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, đảm nhiệm tốt các chuyên đề theo quy định; nhiều đồng chí đạt giáo viên dạy giỏi trong hội thi giảng viên dạy giỏi các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh.

Huấn luyện kỹ thuật chiến đấu bộ binh cho sinh viên.

Đổi mới nội dung, phương pháp dạy - học là vấn đề cấp thiết, nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục quốc phòng và an ninh trước sự vận động, phát triển của tình hình thực tiễn. Trên cơ sở chương trình khung quy định¹ và hướng dẫn, chỉ đạo của Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu, Nhà trường nghiên cứu, xây dựng nội dung theo hệ thống các chuyên đề với mức độ chuyên sâu phù hợp với từng đối tượng; chú trọng tinh giản những nội dung không còn phù hợp, cập nhật nội dung mới về đường lối, quân sự, quốc phòng, an ninh của Đảng; kinh nghiệm thực tiễn trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác quốc phòng, quân sự ở địa phương, v.v. Để truyền đạt khối lượng kiến thức trong thời gian ngắn, Nhà trường chỉ đạo kết hợp hài hòa giữa phương pháp giảng dạy truyền thống với hiện đại, lấy người học làm trung tâm, nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động trong nghiên cứu, lĩnh hội kiến thức. Đối với các nội dung lý luận, giáo viên kết hợp giảng với trình chiếu phim tư liệu và cập nhật kịp thời những vấn đề mới liên quan đến quốc phòng và an ninh. Hướng dẫn cho sinh viên cách học; cách nghiên cứu, giải quyết vấn đề; phát huy năng lực tư duy, ý thức khai thác, xử lý thông tin và các tình huống xảy ra trong hoạt động quân sự. Tăng cường nêu vấn đề, đàm thoại, gợi mở để sinh viên suy nghĩ, trả lời, nhất là những kiến thức, thông tin mới để sinh viên lĩnh hội, liên hệ, vận dụng thực tiễn. Đối với các nội dung quân sự, giáo viên thực hành hướng dẫn theo 03 bước: làm mẫu giới thiệu động tác; làm chậm vừa nói, vừa làm và làm tổng hợp có phân chia thành từng cử động.

Nhằm rèn luyện kỹ năng quân sự, Nhà trường phát huy vai trò của cán bộ quản lý trong phối hợp với giáo viên để tổ chức, hướng dẫn, duy trì học viên thực hành; tổ chức ôn luyện chia thành từng tổ luân phiên tập các nội dung, cán bộ khung và giáo viên theo dõi, sửa tập bằng động tác mẫu cho học viên; từ đó, tạo sự gần gũi, cởi mở, giúp người học “dễ nghe, dễ hiểu, dễ tiếp thu và dễ làm theo”, góp phần nâng cao chất lượng dạy - học. Bên cạnh đó, Nhà trường chỉ đạo tăng cường các hoạt động ngoại khóa, như: giao lưu văn nghệ, thi đấu thể thao giữa các trung đội, đại đội, tạo bầu không khí sôi nổi, vui tươi, lành mạnh, góp phần xây dựng tinh thần đoàn kết, rèn luyện kỹ năng sống tập thể cho sinh viên.

Cùng với các giải pháp trên, Nhà trường chú trọng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và bảo đảm cơ sở vật chất. Trong tổ chức, kiểm tra đánh giá kết quả, Nhà trường đánh giá toàn diện, mỗi học phần có chấm điểm kiểm tra bằng hình thức thi trắc nghiệm, tự luận và vấn đáp, từ đó đánh giá chính xác các kỹ năng quân sự cơ bản của sinh viên thông qua chấm điểm cụ thể động tác thực hành. Đồng thời, thường xuyên phân công thành viên trong Ban Giám đốc Trung tâm thực hiện nghiêm kế hoạch, nền nếp dự giờ trực tiếp, bảo đảm giảng dạy đúng, đủ nội dung, chương trình, kế hoạch, đúng đường lối quan điểm, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, khắc phục triệt để biểu hiện cắt xén nội dung, chương trình, thời gian. Cùng với đó, Nhà trường tích cực tham mưu, đề xuất và huy động nguồn lực đầu tư trang thiết bị phục vụ giảng dạy môn học theo Thông tư số 19/2022/TT-BGDĐT, ngày 22/12/2022 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đến nay, các phòng học đều được trang bị đủ máy chiếu, hệ thống âm thanh, đáp ứng yêu cầu công tác giảng dạy, học tập; thao trường, bãi tập được đầu tư, nâng cấp; nơi ăn, ở, sinh hoạt tập trung đủ cho 10.000 sinh viên/năm.

Từ những kinh nghiệm và kết quả đạt được, thời gian tới, Trường Quân sự Quân khu 9 tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, đẩy mạnh đổi mới và không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng, giáo dục quốc phòng và an ninh cho các đối tượng, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân vững mạnh, hiện đại trong tình hình mới.

Đại tá PHẠM THANH BÌNH, Hiệu trưởng Nhà trường
_____________________       

1 - Thông tư số 05/2020/TT-BGDĐT, ngày 18/3/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về “Ban hành Chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường trung cấp sư phạm, cao đẳng sư phạm và cơ sở giáo dục đại học”; Thông tư số 172/2020/TT-BQP, ngày 30/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về “Ban hành chương trình, nội dung; chương trình khung bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh”, v.v.