Trước yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng toàn diện, đáp ứng sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã và đang đẩy mạnh thực hiện “ba đột phá”, tạo chuyển biến mạnh mẽ nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên.

Những năm qua, Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 không ngừng phát triển về mọi mặt: đội ngũ cán bộ, giảng viên thường xuyên được củng cố, kiện toàn, chuẩn hóa; công tác nghiên cứu khoa học được đẩy mạnh; hệ thống cơ sở vật chất, giảng đường, thao trường, bãi tập từng bước được đầu tư nâng cấp đồng bộ, hiện đại,... khẳng định vị thế, uy tín trong hệ thống các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh trên cả nước.

Tổ chức cho sinh viên tham quan huấn luyện của đơn vị Quân đội.

Từ năm 2021 đến nay, Trung tâm đã tổ chức bồi dưỡng, cấp chứng chỉ giáo dục quốc phòng và an ninh cho hơn 100.000 sinh viên của 16 trường đại học, cao đẳng và đào tạo gần 300 sinh viên hệ chính quy (04 năm) ngành Giáo dục quốc phòng - an ninh, góp phần bổ sung nguồn giáo viên, giảng viên quốc phòng an ninh cho các cơ sở đào tạo. Hiện nay, nhiệm vụ, quy mô đào tạo của Trung tâm có bước phát triển¹ mới, đặt ra những mục tiêu, yêu cầu rất cao. Trong khi đó, đội ngũ giảng viên còn thiếu so với yêu cầu nhiệm vụ, kinh nghiệm thực tiễn của giảng viên trẻ còn hạn chế; cơ sở vật chất, thao trường, bãi tập mặc dù được quan tâm đầu tư nhưng có mặt chưa theo kịp sự phát triển của nhiệm vụ, v.v.

Trước bối cảnh đó, để hoàn thành nhiệm vụ, Trung tâm đã tập trung rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng, xác định rõ những thuận lợi, khó khăn; trên cơ sở đó xây dựng Đề án phát triển Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với lộ trình, mục tiêu cụ thể; đồng thời, đề ra nhiều chủ trương, giải pháp đồng bộ; trong đó, tập trung vào “ba đột phá”, tạo nền tảng để Trung tâm phát triển bền vững.

Xây dựng đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, giỏi chuyên môn, tận tâm, sáng tạo, có sự kế thừa vững chắc  

Đội ngũ giáo viên là nhân tố cốt lõi, giữ vai trò quyết định chất lượng giáo dục của các nhà trường. Đối với Trung tâm, do tính chất đặc thù của môn học, nên vai trò của đội ngũ giảng viên còn đặt ra những yêu cầu cao hơn nữa. Bởi đội ngũ này không chỉ là người truyền thụ tri thức, kỹ năng quân sự, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm cho sinh viên mà còn là hình mẫu trực tiếp của những “giảng viên, giáo viên quốc phòng và an ninh tương lai”. Từ nhận thức đó, Trung tâm luôn coi trọng xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên đảm bảo đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, chất lượng toàn diện, vững về chính trị, giỏi về chuyên môn, tận tâm với nghề, năng động, sáng tạo và có sự kế thừa vững chắc giữa các thế hệ.

Hiện thực hóa chủ trương đó, Trung tâm chủ động tham mưu với Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường xây dựng lộ trình tuyển dụng, phát triển nguồn nhân lực theo hướng ổn định, lâu dài. Trong đó, ưu tiên tuyển dụng sinh viên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc để tạo nguồn giảng viên kế cận. Đồng thời, chú trọng đối tượng là cán bộ Quân đội nghỉ hưu, chuyển ngành được đào tạo chính quy, có kinh nghiệm thực tiễn, sức khỏe, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và đáp ứng đầy đủ tiêu chí theo quy định. Đối với các chức danh lãnh đạo, quản lý chủ chốt, Trung tâm chủ động tạo nguồn, lựa chọn sĩ quan biệt phái từ các đơn vị Quân đội, phát huy thế mạnh về năng lực tổ chức, chỉ huy và kinh nghiệm huấn luyện; qua đó, từng bước kiện toàn đủ số lượng, cơ cấu phù hợp, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài.

Đi liền với kiện toàn về số lượng, Trung tâm tiếp tục thực hiện Đề án đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên giai đoạn 2026 - 2030; trọng tâm là nâng cao chất lượng theo hướng toàn diện, chuyên sâu, thích ứng nhanh với yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo. Theo đó, cùng với lựa chọn, cử cán bộ, giảng viên tham gia đào tạo sau đại học, Trung tâm tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phương pháp giáo dục hiện đại. Duy trì nền nếp hội thi, hội thao², dự giờ, rút kinh nghiệm; khuyến khích nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, cải tiến mô hình, học cụ, qua đó không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng đổi mới sáng tạo của đội ngũ giảng viên. Đặc biệt, để đảm bảo chất lượng đồng đều, vững chắc, Trung tâm phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan biệt phái, giảng viên có kinh nghiệm trong truyền thụ kiến thức, phương pháp, tác phong công tác cho giảng viên trẻ; tăng cường tổ chức tham quan, nghiên cứu, thực tế tại các đơn vị Quân đội³, v.v. Từ đó, hình thành lớp giảng viên kế cận có bản lĩnh, năng lực, phương pháp sư phạm và kinh nghiệm thực tiễn.

Cùng với đó, chú trọng bồi dưỡng, rèn luyện về đạo đức, lối sống, phương pháp công tác, xây dựng đội ngũ giảng viên tận tâm, trách nhiệm, thực sự là người truyền cảm hứng, đồng hành cùng sinh viên trong quá trình học tập, rèn luyện. Đồng thời, tích cực tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp để cán bộ, giảng viên yên tâm công tác, tận tâm, tận lực cống hiến cho sự phát triển của Trung tâm và Nhà trường.

Đổi mới toàn diện hình thức, phương pháp dạy - học

Đây là khâu đột phá trực tiếp tạo chuyển biến về chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh. Với đặc thù vừa đào tạo sinh viên các trường đại học, cao đẳng vừa đào tạo nguồn giáo viên, giảng viên giáo dục quốc phòng và an ninh, Trung tâm xác định tập trung đột phá đổi mới theo hướng: sâu về nội dung, đa dạng về hình thức, phương pháp, hiện đại về phương tiện, lấy chất lượng, hiệu quả làm trung tâm, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, tự rèn luyện của sinh viên.

Tổ chức hoạt động ngoại khóa cho sinh viên trong thời gian học tập tại Trung tâm.

Theo đó, Trung tâm rà soát, cập nhật nội dung chương trình theo hướng thiết thực, hiện đại, gắn lý luận với thực tiễn; tập trung nghiên cứu bổ sung những vấn đề mới về đường lối quốc phòng, an ninh, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, các vấn đề an ninh truyền thống, phi truyền thống và những yêu cầu đặt ra đối với thế hệ trẻ. Tăng cường các hoạt động ngoại khóa, tham quan, nghiên cứu thực tế tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, di tích lịch sử và các đơn vị Quân đội, giúp sinh viên trực tiếp quan sát, trải nghiệm, liên hệ kiến thức lý luận với thực tiễn, nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đặc biệt, đối với sinh viên ngành Giáo dục quốc phòng - an ninh, Trung tâm thực hiện nghiêm phương châm “Vững kiến thức - Giỏi kỹ năng - Chuẩn tác phong”. Kết hợp chặt chẽ trang bị kiến thức quân sự, nghiệp vụ sư phạm với huấn luyện điều lệnh, kỹ thuật chiến đấu bộ binh, chiến thuật, bắn súng,...; đồng thời, chú trọng rèn luyện phương pháp tổ chức giảng dạy, kỹ năng quản lý, chỉ huy, tác phong công tác và khả năng tổ chức hoạt động ngoại khóa. Qua đó, từng bước hình thành bản lĩnh, tác phong và năng lực thực tiễn, đáp ứng yêu cầu sau khi tốt nghiệp.

Về phương pháp, Trung tâm chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức, hướng dẫn và phát huy tính chủ động của người học. Đẩy mạnh triển khai mô hình “lớp học đảo ngược” gắn với ứng dụng trí tuệ nhân tạo; giảng viên tăng cường sử dụng công nghệ thông tin, AI, hình ảnh, tư liệu, dẫn chứng thực tiễn để “video hóa” bài giảng; sinh viên chủ động nghiên cứu trước tài liệu, chuẩn bị và trình bày nội dung theo chủ đề. Trong quá trình dạy - học, giảng viên giữ vai trò định hướng, gợi mở, kết luận; sinh viên chủ động trình bày, trao đổi, bổ sung, qua đó phát triển năng lực tự học, tư duy, làm việc nhóm và xử lý vấn đề. Cùng với đó, chú trọng xây dựng môi trường học tập, rèn luyện chính quy, kỷ luật; đẩy mạnh đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng thực chất, khách quan, toàn diện, coi trọng cả kiến thức, kỹ năng, tác phong và khả năng vận dụng. Đối với sinh viên ngành Giáo dục quốc phòng và an ninh, chú trọng đánh giá năng lực thực hành quân sự, quản lý, chỉ huy và tổ chức, phương pháp giảng dạy. Qua đó, vừa đánh giá đúng chất lượng người học, khắc phục bệnh thành tích, vừa tạo môi trường thi đua, tăng cường tinh thần đoàn kết và hứng thú học tập, rèn luyện của sinh viên.

Đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất và đẩy mạnh chuyển đổi số

Nếu đội ngũ giảng viên là nhân tố quyết định, phương pháp giảng dạy là động lực trực tiếp thì cơ sở vật chất là nền tảng quan trọng bảo đảm chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh. Với nhận thức đó, Trung tâm chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu hoàn thiện quy hoạch tổng thể, xác định rõ lộ trình và nguồn lực đầu tư. Trọng tâm là ưu tiên xây dựng, nâng cấp hệ thống giảng đường, nhà điều hành, ký túc xá, nhà ăn, thao trường huấn luyện thực hành và các công trình phụ trợ; đồng thời, mua sắm mô hình, học cụ, thiết bị phục vụ giảng dạy, bảo đảm sinh viên có điều kiện học tập, luyện tập trong môi trường chính quy, sát với yêu cầu thực tiễn.

Đặc biệt, Trung tâm đẩy mạnh xây dựng hạ tầng số, từng bước hình thành mô hình “Trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh số”; trọng tâm là hoàn thiện hệ thống quản lý đào tạo, quản lý sinh viên, quản lý cơ sở vật chất, vũ khí, trang bị trên nền tảng số; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, thư viện điện tử, kho học liệu số và các nền tảng phục vụ giảng dạy, kiểm tra, đánh giá. Từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ phận, chuẩn hóa quy trình quản lý, điều hành và nâng cao khả năng theo dõi, giám sát. Chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng cơ sở vật chất; thực hiện tốt công tác bảo dưỡng, sửa chữa, kịp thời khắc phục hư hỏng, xuống cấp; phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân trong quản lý, sử dụng tài sản công. Qua đó, vừa bảo đảm cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa tạo nền tảng để Trung tâm phát triển ổn định, bền vững trong những năm tới.

Với quyết tâm chính trị cao, cách làm sáng tạo và lộ trình phù hợp, Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 sẽ thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trở thành một trong những trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh tiêu biểu của cả nước, góp phần đào tạo các thế hệ sinh viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiến thức quốc phòng và an ninh toàn diện, trách nhiệm cao đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.

Đại tá, TS. PHAN XUÂN DŨNG, Phó Giám đốc Trung tâm
___________________

1 - Năm học 2025 - 2026, Trung tâm giáo dục cho 20.658 sinh viên (tăng 1.710 sinh viên so với năm học trước).

2 - Hội thi: “Nhà giáo trẻ tương lai”, “Thiết kế và tổ chức hoạt động giáo dục”, v.v.

3 - Tham quan Lữ đoàn Đặc công 113 và các đơn vị trên địa bàn.