Ý thức thượng tôn pháp luật là nguyên tắc cốt lõi trong xã hội pháp quyền hiện đại. Điều đó càng quan trọng hơn trong môi trường kỷ luật tự giác, nghiêm minh của Quân đội. Nhận thức rõ điều này, những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Quân sự Quân khu 5 đã có nhiều chủ trương, biện pháp đồng bộ, hiệu quả, nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Trường Quân sự Quân khu 5, hằng năm tiếp nhận đào tạo, bồi dưỡng trên 45 đối tượng, lưu lượng trên 4.600 học viên, thời gian mỗi khóa đào tạo ngắn, nên công tác phổ biến, giáo dục pháp luật dễ bị “che lấp” bởi cường độ cao của nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo. Do đó, để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thành nền nếp, hiệu quả; xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật Nhà nước, chấp hành nghiêm kỷ luật Quân đội, các quy định của Nhà trường cho học viên, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường xác định phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, quan trọng. Theo đó, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với công tác quan trọng này là giải pháp quan trọng hàng đầu.

Hội nghị tổng kết công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và Đề án 1371 năm 2025.

Để lãnh đạo, chỉ huy các cấp; cán bộ, giáo viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ nhận thức đúng vị trí, tầm quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Nhà trường tập trung quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết, thông tư, kế hoạch, văn bản hướng dẫn của trên về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Trọng tâm là: Nghị định số 28/2013/NĐ-CP, ngày 04/4/2013 của Chính phủ về quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật; Thông tư số 42/2016/TT-BQP, ngày 30/3/2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong Bộ Quốc phòng; Chỉ thị số 103/CT-BQP, ngày 28/11/2019 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tiếp tục tăng cường quản lý, giáo dục chấp hành kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam, kế hoạch của Bộ Tư lệnh Quân khu về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật hằng năm, v.v.

Trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng, nguyên nhân hạn chế của công tác này, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cụ thể hóa thành các nội dung, chỉ tiêu, đề ra các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, tập trung nguồn lực phù hợp nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sát với đặc điểm tình hình, yêu cầu nhiệm vụ của từng loại hình cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị. Các cơ quan, khoa, đơn vị xây dựng kế hoạch, hướng dẫn và chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nghiêm túc, chặt chẽ theo phân cấp; cụ thể hóa thành nội dung, chỉ tiêu của các phong trào thi đua thường xuyên cũng như cao điểm; lấy kết quả công tác này làm tiêu chí quan trọng trong đánh giá, phân loại tổ chức đảng, đảng viên, cán bộ; đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học viên và trong xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Các cơ quan chức năng bám nắm, cùng cấp ủy, chỉ huy các cấp tăng cường kiểm tra, sơ kết, rút kinh nghiệm, kịp thời bổ sung, điều chỉnh chủ trương, biện pháp, khắc phục hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Nhờ đó, nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, cán bộ chủ trì, đảng viên, quần chúng có chuyển biến tích cực; công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Nhà trường đi vào nền nếp, chất lượng được nâng lên rõ rệt.

Song song với đó, Nhà trường chú trọng phát huy vai trò của Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật trong tổ chức thực hiện. Cùng với chủ động kiện toàn đủ số lượng, đúng cơ cấu thành phần, Nhà trường chú trọng thực hiện đầy đủ, chất lượng các nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật; tăng cường sự phối hợp giữa các thành viên Hội đồng trong tổ chức triển khai các nhiệm vụ. Nâng cao khả năng tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường lãnh đạo, chỉ đạo sát đúng, thống nhất, hiệu quả; giữ vai trò trung tâm điều phối thống nhất, nêu cao trách nhiệm trong hướng dẫn, giúp đỡ, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật ở các cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị.

Xây dựng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, phát huy tốt vai trò là giải pháp quan trọng. Nhà trường lựa chọn những cán bộ, giáo viên đã qua đào tạo cơ bản, có đủ phẩm chất, trình độ, phương pháp sư phạm tốt để kiện toàn, bổ sung đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật các cấp. Thường xuyên tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ này bằng nhiều hình thức, qua đó, kịp thời trang bị kiến thức pháp luật chuyên sâu, văn bản luật mới ban hành, nội dung pháp luật khó; các phương pháp chuyển tải nội dung từng chuyên đề, rèn luyện kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật và cách xử trí các tình huống pháp lý thường gặp tại đơn vị. Đồng thời, đề cao tinh thần chủ động, trách nhiệm, tỷ mỉ trong từng khâu, từng bước của quá trình chuẩn bị các chuyên đề phổ biến, giáo dục pháp luật; duy trì nghiêm quy trình thông qua, giảng tập, kịp thời rút kinh nghiệm để đội ngũ báo cáo viên hoàn thiện nội dung, thuần thục phương pháp và rèn luyện bản lĩnh trước khi thực hành lên lớp. Từ năm 2020 đến nay, Nhà trường đã kiện toàn đội ngũ báo cáo viên pháp luật, bảo đảm đủ số lượng quy định; chất lượng được nâng lên rõ rệt, 100% có trình độ đại học trở lên (13,33% thạc sĩ).

Tổ chức diễn đàn bằng hình thức sân khấu hóa.

Việc lựa chọn nội dung, trang bị kiến thức pháp luật gắn với đời sống, đưa pháp luật đến gần hơn với bộ đội được các cấp chú trọng, thực hiện hiệu quả. Với phương châm xuyên suốt “lấy bộ đội làm trung tâm”, nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật phải gắn với từng đối tượng, phù hợp với đặc điểm, yêu cầu nhiệm vụ, tính chất hoạt động của từng cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị.

Đối với cán bộ, giáo viên, chiến sĩ khung, ngoài việc hoàn thành 100% các chuyên đề theo quy định; Nhà trường bám sát định hướng của trên, căn cứ vào thực tiễn chấp hành pháp luật, kỷ luật của các đối tượng để xác định các chuyên đề tự chọn phù hợp. Trên cơ sở danh mục các văn bản pháp luật do Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật Nhà trường xác định, các cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị lựa chọn nội dung phổ biến, giáo dục thường xuyên tập trung vào các văn bản pháp luật mới ban hành, các quy định của Quân khu, của Nhà trường và đơn vị. Tích cực tuyên truyền tác hại của các ấn phẩm xấu, độc, các tệ nạn xã hội; âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; ảnh hưởng tiêu cực của không gian mạng, tác hại của rượu bia, thuốc lá, v.v. Cùng với bảo đảm đúng, đủ nội dung cơ bản, Nhà trường đặc biệt đề cao tính định hướng tư tưởng, hướng dẫn hành động trong từng nội dung pháp luật cho từng đối tượng.

Đối với học viên, Nhà trường đi sâu phổ biến, quán triệt Quy chế giáo dục, đào tạo, nội quy, quy định của đơn vị và hoàn thành tốt nội dụng, chương trình các môn học pháp luật của từng đối tượng. Lồng ghép tuyên truyền pháp luật vào hệ thống bài giảng các môn học, nhất là các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn. Mục tiêu xuyên suốt là không chỉ nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật của học viên trong quá trình học tập tại trường, mà còn giúp họ hiểu rõ lợi ích lâu dài của kiến thức pháp luật đối với việc hoàn thành nhiệm vụ theo chức trách ở các đơn vị cơ sở sau khi ra trường.

Để tăng hiệu quả tiếp thu những nội dung pháp luật, Nhà trường tích cực đổi mới hình thức, phương pháp phổ biến, giáo dục theo hướng đa dạng, trực quan, dễ nhớ, dễ hiểu. Đối với hình thức lên lớp tập trung các chuyên đề, Nhà trường vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực, tăng tính trực quan bằng những hình ảnh, video clip minh họa; chú trọng nêu vấn đề, tạo các tình huống giả định để người học chủ động nắm và vận dụng kiến thức pháp luật ngay trên lớp. Nhằm tăng tính sinh động, giúp các đối tượng tìm hiểu chuyên sâu, dễ hiểu, dễ nhớ các nội dung pháp luật, Nhà trường chỉ đạo chặt chẽ các cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị, tổ chức quần chúng chủ động xây dựng kế hoạch, chuẩn bị chu đáo, tổ chức hiệu quả các diễn đàn, tọa đàm, thi tìm hiểu,… bằng hình thức sân khấu hóa gắn với các ngày lễ, ngày truyền thống, các đợt sinh hoạt chính trị, v.v. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng Ngày Pháp luật, Ngày Chính trị và văn hóa tinh thần trong đơn vị; duy trì nền nếp, chất lượng mô hình “Mỗi bài giảng một điều luật”, “Mỗi ngày một câu hỏi”; phát huy hiệu quả hoạt động của “Tổ tư vấn tâm lý - pháp lý quân nhân”, “Tủ sách pháp luật” các cấp. Chủ động phối hợp với Phòng Điều tra hình sự Quân khu tổ chức các buổi nói chuyện pháp luật chuyên sâu, v.v.

Đặc biệt, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua trang thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống panô, bảng tin, phát thanh nội bộ là một trong những thế mạnh được Nhà trường quan tâm, triển khai hiệu quả. Khuyến khích các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng video clip, soạn thảo tờ rơi, tờ gấp pháp luật,… đăng tải trên tài khoản Facebook cá nhân, Fanpage “Đất và Người Hòa Cầm” của Nhà trường để xây dựng phong trào tự học, tự tìm hiểu, trao đổi kiến thức pháp luật sôi nổi, chia sẻ và lan tỏa sâu rộng trong Nhà trường và cộng đồng mạng.

Từ năm 2020 đến nay, Nhà trường đã phổ biến, giáo dục 65 chuyên đề pháp luật; 5.040 tin, bài trên trang fanpage, chuyên mục truyền thanh nội bộ của Nhà trường và của các cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị. Nhờ đó, tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật của cán bộ, giáo viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ trong toàn Nhà trường.

Kết hợp chặt chẽ giữa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật và bảo đảm an toàn là giải pháp hiệu quả để biến nhận thức thành hành động tự giác chấp hành pháp luật của bộ đội. Nhà trường duy trì nghiêm nền nếp, chế độ chính quy, thực hiện toàn trường hành động theo điều lệnh. Chỉ đạo chặt chẽ các cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị tăng cường các biện pháp quản lý tư tưởng, quản lý kỷ luật, quản lý các mối quan hệ xã hội của quân nhân cả trong cuộc sống và không gian mạng nhằm chủ động phát hiện và ngăn ngừa các biểu hiện vi phạm. Phát huy tốt vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; kiên trì hướng dẫn hành động, rèn luyện ý thức chấp hành pháp luật thông qua hoạt động giáo dục, huấn luyện, bằng những việc làm cụ thể. Đồng thời, thường xuyên quan tâm, chăm lo bảo đảm tốt đời sống vật chất, tinh thần; đẩy mạnh phong trào thi đua, xây dựng môi trường văn hóa pháp luật, tinh thần đoàn kết, dân chủ trong mỗi đơn vị, tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, giáo viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ học tập, rèn luyện.

Với quyết tâm cao và sự nỗ lực, kiên trì theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”, nhằm biến nhận thức pháp luật thực sự trở thành ý thức tự giác và chuẩn mực hành động của mỗi cán bộ, giáo viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Trường Quân sự Quân khu 5 đã đạt những kết quả tích cực. Đây là tiền đề quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nhà trường vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục, đào tạo trong tình hình mới.

Đại tá TRƯƠNG THANH QUẢNG, Phó Chính ủy Nhà trường