Ngày 10/12/2025, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (Luật số 117/2025/QH15), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026. Để Luật sớm đi vào cuộc sống, đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn, toàn quân cần tập trung quán triệt, triển khai thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc, hiệu quả.

Bí mật nhà nước là thông tin có nội dung quan trọng do người có thẩm quyền xác định, chưa công khai, nếu bị lộ, bị mất, có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc; bí mật nhà nước không chỉ tồn tại dưới dạng tài liệu giấy, mà còn bao gồm dữ liệu điện tử, lời nói, hoạt động, hệ thống thông tin, hoặc các dạng khác.

Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh, phức tạp; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; các hình thái chiến tranh mới, nhất là chiến tranh thông tin, không gian mạng,… tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc bảo vệ bí mật nhà nước là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi), ngày 10/12/2025. Nguồn: TTXVN

Sau hơn 05 năm triển khai thực hiện Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018¹ và các văn bản hướng dẫn thi hành, công tác bảo vệ bí mật nhà nước đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần bảo vệ, giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Mặc dù vậy, một số quy định của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 chưa theo kịp với sự phát triển thực tiễn, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, một số nội dung quy định trong Luật không còn phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Để khắc phục tình trạng trên và kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới,… đặt ra yêu cầu khách quan, cấp thiết phải sửa đổi Luật Bảo vệ bí mật nhà nước.

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 gồm 05 chương, 28 điều; trong đó, giữ nguyên 07 điều, sửa đổi, bổ sung 21 điều so với Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018. Luật kế thừa đầy đủ các nguyên tắc cơ bản đã được xác lập trong Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của công tác bảo vệ bí mật nhà nước và có nhiều điểm điều chỉnh, bổ sung quan trọng, tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn hiện nay.

Thứ nhất, bổ sung khái niệm “mạng LAN độc lập”, “Văn bản điện tử bí mật nhà nước” vào điều giải thích từ ngữ, để tránh cách hiểu khác nhau khi áp dụng. Theo đó, mạng LAN độc lập là mạng máy tính cục bộ được thiết lập, giới hạn trong một trụ sở cơ quan, tổ chức, không kết nối với mạng internet, mạng viễn thông, mạng máy tính khác có kết nối ra ngoài trụ sở đó và có biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn, phòng, chống kết nối, tấn công, thu thập thông tin trái phép. Văn bản điện tử bí mật nhà nước là văn bản chứa bí mật nhà nước dưới dạng dữ liệu số được người có thẩm quyền xác định.

Thứ hai, mở rộng, cho phép soạn thảo, lưu giữ bí mật nhà nước trên mạng máy tính là “mạng LAN độc lập” được thiết lập trong phạm vi trụ sở cơ quan, tổ chức, không phải mã hóa bằng mật mã cơ yếu nhằm tháo gỡ triệt để vướng mắc tại Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018. Hiện nay, hầu hết các ban, bộ, ngành, địa phương đã sử dụng máy tính có kết nối với nhau để soạn thảo, lưu trữ, gửi nhận bí mật nhà nước, những mạng này được kết nối, hoạt động độc lập với mạng internet và được thiết lập trong khu vực phạm vi trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức. Do đó, Luật đã mở rộng thêm giải pháp, biện pháp bảo vệ khi soạn thảo, lưu giữ, truyền đưa bí mật nhà nước để phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển của khoa học công nghệ.

Thứ ba, bổ sung quy trình xác định, bảo vệ đối với bí mật nhà nước là dự thảo văn bản. Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 chưa quy định việc xác định bí mật nhà nước đối với dự thảo văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước; do đó, việc bổ sung này sẽ khắc phục được những khó khăn trong bảo vệ và xử lý hành vi làm lộ thông tin bí mật nhà nước trong soạn thảo văn bản. Như vậy, quy trình bảo vệ và xử lý hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với dự thảo văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước được thực hiện tương tự như tài liệu bí mật nhà nước được ký, ban hành chính thức.

Thứ tư, bổ sung, hoàn thiện các quy định về xử lý văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước trên môi trường điện tử để phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ và yêu cầu chuyển đổi số quốc gia, theo hướng Luật quy định nguyên tắc, giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết, như: xác định bí mật nhà nước, độ mật của bí mật nhà nước, gia hạn thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, điều chỉnh độ mật, giải mật, v.v.

Thứ năm, bổ sung quy định nghiêm cấm đối với hành vi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để xâm phạm bí mật nhà nước; nhưng cho phép triển khai, sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo vào công tác bảo vệ bí mật nhà nước để phù hợp với chủ trương tăng cường ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ vào mọi mặt công tác và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, nhưng quá trình triển khai cần tuân thủ các quy định của Luật, đặc biệt là các quy định bị nghiêm cấm tại Luật. Ngoài ra, cần phải tuân thủ quy định của Luật An ninh mạng, Luật Cơ yếu, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Trí tuệ nhân tạo, v.v.

Thứ sáu, bãi bỏ một số nội dung quy định thủ tục hành chính trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương liên quan đến hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước nhằm cắt giảm thủ tục hành chính trong nội bộ cơ quan, tổ chức, phù hợp với triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, như: thủ tục ủy quyền cho phép sao, chụp; xin phép mang tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu giữ phục vụ công tác trong nước; thu hồi tài liệu bí mật nhà nước sau hội nghị, hội thảo, cuộc họp có nội dung bí mật nhà nước do cơ quan, tổ chức Việt Nam tổ chức; thủ tục thành lập hội đồng giải mật đối với trường hợp sử dụng bí mật nhà nước của cơ quan, tổ chức khác mà bí mật nhà nước đó đã được cơ quan, tổ chức xác định giải mật, v.v.

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025 được ban hành trong bối cảnh chuyển đổi số của Quân đội diễn ra mạnh mẽ, sâu rộng. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức triển khai Luật đồng bộ, chặt chẽ, hiệu quả, bảo đảm vừa giữ vững nguyên tắc bảo mật, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển, hiện đại hóa Quân đội. Để Luật sớm đi vào thực tiễn, phát huy hiệu lực, hiệu quả, các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần tập trung thực hiện tốt một số yêu cầu sau:

Một là, tăng cường giáo dục, quán triệt, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ về Luật Bảo vệ bí mật nhà nước. Các cơ quan, đơn vị cần quán triệt, triển khai tổ chức thực hiện chặt chẽ, lồng ghép vào chương trình giáo dục chính trị, phổ biến, giáo dục pháp luật và sinh hoạt chính trị, huấn luyện, đào tạo, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật,… làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận thức sâu sắc những nội dung quy định của Luật, nhất là những điểm mới, bổ sung, từ đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong bảo vệ bí mật nhà nước. Việc quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các quy định của Luật không chỉ góp phần phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ lộ, mất bí mật nhà nước trong môi trường số, mà còn tạo hành lang pháp lý để các cơ quan, tổ chức, cá nhân yên tâm ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức làm việc.

Hai là, khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật. Các cơ quan chức năng, nhất là cơ quan: Pháp chế, Tư pháp, Bảo vệ an ninh, An ninh mạng, Cơ yếu,… phối hợp tham mưu, đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng xây dựng thông tư của Bộ Quốc phòng quy định về công tác bảo vệ bí mật nhà nước thuộc phạm vi quản lý để hướng dẫn triển khai thi hành Luật thống nhất trong toàn quân. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống quy chế, quy định, quy trình liên quan đến quản lý, sử dụng, bảo vệ bí mật nhà nước, kịp thời sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản nội bộ bảo đảm phù hợp với quy định của Luật. Tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý tài liệu mật trong môi trường số, quy định về bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin, quy trình xử lý, lưu trữ, truyền đưa, tiêu hủy tài liệu bí mật nhà nước; cơ chế phối hợp giữa các lực lượng,… bảo đảm thống nhất, khả thi, phù hợp với quy định của Luật và thực tiễn cơ quan, đơn vị; khắc phục tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ.

Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ, lực lượng làm công tác chuyên môn đáp ứng yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước trong môi trường số. Các cơ quan, đơn vị chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về pháp luật, công nghệ thông tin, an ninh mạng, kỹ năng xử lý tình huống, xây dựng ý thức chấp hành kỷ luật, pháp luật, trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, nhân viên trực tiếp làm công tác bảo mật, cơ yếu, an ninh mạng, pháp chế. Có cơ chế phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ, bảo mật và bảo đảm cho đội ngũ này luôn có bản lĩnh vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ kiến thức cơ bản về an toàn thông tin, có khả năng nhận diện nguy cơ, phòng, chống tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu; đồng thời, sử dụng công nghệ đúng quy định, an toàn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Bốn là, bảo đảm đầy đủ điều kiện kỹ thuật, công nghệ và cơ sở vật chất phục vụ công tác bảo vệ bí mật nhà nước. Đây là điều kiện quan trọng để thực hiện hiệu quả yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước trong không gian số. Vì vậy, cần đầu tư xây dựng hệ thống mạng nội bộ an toàn, độc lập, trang bị thiết bị, phần mềm bảo mật hiện đại và tăng cường năng lực phòng, chống tấn công mạng. Kịp thời hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về bảo mật, bảo đảm kinh phí, nguồn lực cho công tác bảo vệ bí mật nhà nước.

Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm. Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cần coi trọng công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra việc thực hiện Luật, bảo đảm thực hiện đúng quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; kịp thời phát hiện sơ hở, thiếu sót, nguy cơ mất an toàn thông tin, kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm. Qua đó, vừa bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa, vừa góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ bí mật nhà nước trong Quân đội.

Quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả Luật Bảo vệ bí mật nhà nước là trách nhiệm của mọi cán bộ, chiến sĩ, nhất là đội ngũ cấp ủy viên, cán bộ chủ trì các cấp, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ an toàn thông tin, nâng cao sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Thiếu tướng NGUYỄN VIỆT DŨNG, Cục trưởng Cục Pháp chế, Bộ Quốc phòng
_________________________       

1 - Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 29/2018/QH14, được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 15/11/2018, có hiệu lực từ ngày 01/7/2020.