Hiện nay, tác động của mặt trái kinh tế thị trường, sự bùng nổ thông tin, mạng xã hội, cùng với các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch bằng âm mưu “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” Quân đội,... đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng, nhận thức, lối sống của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nói chung và công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nói riêng nhằm xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật, tự giác chấp hành kỷ luật, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu.

Nhận thức đúng điều đó, với mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa pháp luật lành mạnh, tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn tuyệt đối trong đơn vị, những năm qua, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn 10, Quân đoàn 34 luôn chú trọng đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiều giải pháp đồng bộ, hiệu quả.

Giáo dục pháp luật tập trung tại đơn vị.

Là đơn vị chủ lực, quân số đông, nhiều đầu mối, loại hình đơn vị, đóng quân phân tán; chiến sĩ đến từ nhiều vùng miền, trình độ nhận thức, điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau,… gây ra những khó khăn nhất định trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Sư đoàn. Từ tình hình đó, để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ngày càng nền nếp, đi vào chiều sâu, hiệu quả, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn và cấp ủy, chỉ huy các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, tập trung quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết, thông tư, kế hoạch, văn bản hướng dẫn về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Trong nghị quyết lãnh đạo thường kỳ tháng, quý, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp đều đánh giá và đề ra các chủ trương, biện pháp lãnh đạo nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sát với đặc điểm tình hình, yêu cầu nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Sư đoàn chỉ đạo chặt chẽ việc xây dựng kế hoạch thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo phân cấp; tổ chức thực hiện nghiêm kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật hằng năm, Ngày pháp luật hằng tháng và nội dung “Mỗi ngày một câu hỏi” sát với từng đối tượng, yêu cầu nhiệm vụ và được xác định cụ thể trong lịch công tác hằng tuần của cán bộ chủ trì cơ quan, đơn vị.

Sư đoàn chỉ đạo tổ chức hội nghị chuyên đề sâu về công tác giáo dục, quản lý kỷ luật và bảo đảm an toàn; thực hiện có nền nếp việc xây dựng kế hoạch dự kiến tình huống vi phạm pháp luật, kỷ luật, mất an toàn, các biện pháp ngăn chặn và cách xử trí. Tổ chức viết cam đoan không vi phạm pháp luật, kỷ luật, an toàn giao thông; phối hợp chặt chẽ với địa phương, gia đình quân nhân để giải quyết các vụ việc nảy sinh.

Các cơ quan chức năng và chỉ huy các cấp luôn chủ động, tích cực bám nắm đơn vị, tăng cường kiểm tra công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tình hình chấp hành pháp luật, kỷ luật của các cơ quan, đơn vị; thường xuyên sơ kết, rút kinh nghiệm; kịp thời đề ra chủ trương, biện pháp khắc phục hạn chế trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện.

Để nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vấn đề then chốt là nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ trực tiếp tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo đó, ngay từ đầu năm, Sư đoàn chủ động kiện toàn hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp, bảo đảm đúng cơ cấu thành phần; phát huy tốt vai trò tham mưu cho Đảng ủy, chỉ huy trong hướng dẫn, giúp đỡ, kiểm tra, đôn đốc đơn vị triển khai thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật đảm bảo khoa học, chặt chẽ và thống nhất. Chú trọng soát xét, lựa chọn những cán bộ có đủ phẩm chất, trình độ, năng khiếu để kiện toàn, bổ sung đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật các cấp; chủ động đề nghị Quân đoàn công nhận báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật cấp Sư đoàn đúng quy định, bảo đảm chất lượng.

Pháp luật là nội dung khó, nhiều văn bản mới ban hành, sửa đổi, bổ sung, đòi hỏi phải được cập nhật kịp thời, chính xác. Vì vậy, Sư đoàn thường xuyên quan tâm tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật các cấp. Ngoài việc tạo điều kiện cho cán bộ tham gia tập huấn do cấp trên tổ chức, Sư đoàn còn chủ động tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng tại đơn vị. Nội dung tập trung vào trang bị kiến thức pháp luật chuyên sâu, văn bản luật mới, kỹ năng sư phạm và cách xử trí các tình huống pháp lý liên quan đến hoạt động của đơn vị. Cùng với đó, chú trọng bồi dưỡng thông qua quy trình thực hành từng chuyên đề pháp luật; yêu cầu mỗi cán bộ, báo cáo viên nêu cao trách nhiệm, kỹ lưỡng trong từng khâu, từng bước, từ thu thập tài liệu, chuẩn bị giáo án, thông qua bài giảng, thực hành giảng bài và xử lý các tình huống lên lớp. Từ đó, rút kinh nghiệm, hoàn thiện nội dung, rèn luyện bản lĩnh, phương pháp chuyển tải nội dung từng chuyên đề. Nhờ đó, chất lượng đội ngũ cán bộ, báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật được nâng lên rõ rệt, cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Cán bộ gần gũi trao đổi, định hướng nhận thức pháp luật cho bộ đội.

Sư đoàn thường xuyên tích cực đổi mới nội dung, đa dạng hóa các hình thức tổ chức và phương pháp tiến hành công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp với đặc điểm, yêu cầu nhiệm vụ, tính chất hoạt động của từng cơ quan, đơn vị. Hằng năm, ngoài các chuyên đề quy định, các cơ quan, đơn vị xác định 01 hoặc 02 chuyên đề tự chọn phù hợp đối tượng và tình hình nhiệm vụ. Thời gian học tập được phân chia đều ở tất cả các tháng, sử dụng quỹ thời gian giáo dục chính trị và thực hiện ngày Pháp luật hằng tháng một cách hợp lý. Khuyến khích tổ chức học sớm, học nhiều lần, kết hợp với tham quan, học tập đơn vị điểm và các hoạt động bổ trợ. Đối với nội dung phổ biến, quán triệt thường xuyên, các cơ quan, đơn vị lựa chọn trong danh mục do Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật Sư đoàn đã xác định và các văn bản mới ban hành, bảo đảm sát thực tế, phù hợp với từng đối tượng.

Để “mềm hóa” các văn bản pháp luật khô khan, Sư đoàn tích cực đổi mới hình thức, phương pháp phổ biến, giáo dục. Chú trọng kết hợp chặt chẽ với học tập, quán triệt nghị quyết, kết luận của trên, gắn với công tác giáo dục chính trị, sinh hoạt chính trị tư tưởng và lồng ghép linh hoạt vào nội dung thực hiện Ngày pháp luật, Ngày chính trị và văn hóa tinh thần trong đơn vị. Cùng với duy trì có chất lượng, nền nếp “Mỗi ngày một câu hỏi”, “Tủ sách pháp luật”, hoạt động của “Tổ tư vấn tâm lý - pháp lý quân nhân”, Sư đoàn đẩy mạnh tuyên truyên trên Tờ tin của Quân đoàn, hệ thống panô, bảng tin, phát thanh nội bộ của các đơn vị.

Các cơ quan, đơn vị tích cực tổ chức diễn đàn, tọa đàm, thi tìm hiểu bằng hình thức sân khấu hóa để tăng tính trực quan, sinh động, tìm hiểu chuyên sâu các nội dung pháp luật. Chủ động phối hợp với Viện Kiểm sát khu vực 52 tổ chức các phiên tòa giả định, tham gia các phiên tòa lưu động trên địa bàn. Sư đoàn khuyến khích các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các video clip, soạn thảo tờ rơi, tờ gấp pháp luật,… nhằm tạo môi trường giáo dục đa dạng, tác động đa chiều, sát với nhận thức của từng đối tượng.

Sư đoàn luôn quan tâm, nâng cao chất lượng các hoạt động Ngày pháp luật hằng tháng, hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hằng năm; lồng ghép với việc quán triệt, giáo dục các chỉ thị, quy định pháp luật bằng nhiều hình thức, phương pháp đa dạng, phong phú, trở thành đợt sinh hoạt chính trị - pháp lý sâu rộng, đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật. Mô hình “Tủ sách pháp luật” được các cấp duy trì hiệu quả. Định kỳ 6 tháng, các cơ quan, đơn vị tổng hợp, xây dựng danh mục sách pháp luật làm cơ sở bổ sung sách, tài liệu mới, bảo đảm đầy đủ, kịp thời, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật của cán bộ, chiến sĩ. Nhờ đó, xây dựng phong trào tự học, tự tìm hiểu, trao đổi kiến thức pháp luật sôi nổi, tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật của cán bộ, chiến sĩ, góp phần điều chỉnh hành vi chấp hành pháp luật, kỷ luật trong toàn Đơn vị.

Cùng với đó, Sư đoàn chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương trên địa bàn đóng quân tổ chức thực hiện Đề án 1371 về “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở”, hành quân dã ngoại kết hợp làm công tác dân vận, hoạt động kết nghĩa, giao lưu văn hóa - văn nghệ, thể dục thể thao,… góp phần phòng, chống tệ nạn xã hội, xây dựng đơn vị gắn với địa bàn an toàn.

Thực tiễn cho thấy, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả thực chất khi cán bộ, chiến sĩ được sinh hoạt, học tập trong môi trường văn hóa pháp luật tốt; thi đua học tập, rèn luyện, nâng cao chấp hành pháp luật, kỷ luật. Vì vậy, Sư đoàn thường xuyên gắn nội dung, biện pháp phổ biến, giáo dục pháp luật với xây dựng nền nếp chính quy, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn, xây dựng môi trường văn hóa chính quy, kỷ luật, dân chủ, đoàn kết trong đơn vị. Chú trọng rèn luyện ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật thông qua các nhiệm vụ: huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, thực hiện các nền nếp, chế độ quy định, duy trì lễ tiết, tác phong quân nhân, v.v. Yêu cầu các cơ quan, đơn vị quán triệt, chấp hành nghiêm kỷ luật, quy tắc bảo đảm an toàn trong mọi hoạt động; tăng cường quản lý quân nhân, thường xuyên kiểm tra, kiểm soát, tuần tra canh gác, nhất là trong ngày nghỉ, giờ nghỉ, thời điểm nhạy cảm dễ phát sinh tư tưởng, kỷ luật, quản lý chặt chẽ lực lượng, phương tiện ra vào đơn vị, bộ phận công tác thực hiện nhiệm vụ ngoài doanh trại; các bộ phận chuyển, đổi đơn vị và chuẩn bị xuất ngũ,… nhằm chủ động phát hiện và ngăn ngừa các biểu hiện vi phạm.

Để biến nhận thức thành hành động pháp luật, Sư đoàn kiên trì định hướng hành động, đẩy mạnh các hoạt động trợ giúp, tư vấn pháp lý liên quan đến từng vụ việc cụ thể theo phương châm “mưa dầm thấm lâu” để cán bộ, chiến sĩ tự giác chấp hành, củng cố niềm tin pháp luật, hình thành thói quen ứng xử bằng pháp luật, kỷ luật trong đơn vị. Trong đó, phát huy tốt vai trò của tổ chức Đoàn, hội đồng quân nhân, hội phụ nữ, tổ công tác dân vận, chi ủy viên, chiến sĩ bảo vệ các cấp, “tổ ba người” tham gia, đồng hành cùng bộ đội trong thực hiện nhiệm vụ. Đề cao tính tiền phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ các cấp trong lời nói và hành động, gần gũi, sâu sát trong kiểm tra, giúp đỡ bộ đội mọi lúc, mọi nơi, trở thành tấm gương sáng cho bộ đội noi theo. Đồng thời, thường xuyên quan tâm, chăm lo bảo đảm tốt đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội; nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, dân chủ, nhất là ở cấp phân đội.

Trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngày càng cao, tác động đa chiều từ xã hội, những kết quả đạt được của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thời gian qua là tiền đề quan trọng không chỉ nâng cao nhận thức, thái độ và hành vi pháp luật của mỗi quân nhân, mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng Sư đoàn vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.

Đại tá HỒ SỸ CHIẾN, Chính ủy Sư đoàn