Quán triệt sâu sắc quan điểm, tư duy mới về “gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế”¹ trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tỉnh Quảng Ninh đã và đang cụ thể hóa thực hiện bằng những chủ trương, giải pháp đồng bộ, phù hợp với đặc thù địa phương, tạo nền tảng vững chắc để phát triển nhanh, bền vững, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Thành tựu nổi bật - nền tảng vững chắc cho bước phát triển mới

Là tỉnh biên giới, ven biển, địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc, được cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng ví như “Việt Nam thu nhỏ”, Quảng Ninh có vị trí chiến lược về kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của đất nước. Nhận thức rõ vị trí đặc biệt đó và quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh đã chủ động, sáng tạo, nỗ lực vượt qua khó khăn xây dựng Tỉnh phát triển toàn diện.

Đồng chí Quản Minh Cường, Bí thư Đảng ủy Quân sự Tỉnh chủ trì Hội nghị ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ năm 2026.

Thực hiện nhất quán quan điểm “phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, bảo đảm quốc phòng, an ninh là trọng yếu, thường xuyên” tại Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Tỉnh kiên định phương hướng, mục tiêu “Phát triển kinh tế, xã hội phải đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chiến lược, quy hoạch đều phải gắn với yêu cầu củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại”. Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh đã ban hành đồng bộ nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, điển hình như Nghị quyết số 06-NQ/TU, ngày 17/5/2021 của Tỉnh ủy về “Phát triển bền vững kinh tế, xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030”; Quyết định số 409-QĐ/TU, ngày 01/11/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy phê duyệt Đề án “Đảm bảo vững chắc quốc phòng - an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2021 - 2025”, qua đó hình thành hành lang pháp lý đầy đủ, tạo cơ sở thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và lực lượng vũ trang trong tham mưu, hoạch định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đạt được nhiều kết quả nổi bật.

Năm 2025, kinh tế của Tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng 2 con số; tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,89%, đứng đầu cả nước; quy mô nền kinh tế đạt gần 368.445 tỉ đồng, xếp thứ 7/34 tỉnh, thành phố. Song hành với phát triển kinh tế, Tỉnh luôn đặc biệt chú trọng củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và khu vực phòng thủ các cấp ngày càng vững chắc. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế cũng đạt những kết quả tích cực. Quảng Ninh chủ động mở rộng hợp tác, tăng cường kết nối với các đối tác trong khu vực Đông Bắc Á và ASEAN; hoạt động đối ngoại Đảng, ngoại giao kinh tế và đối ngoại Nhân dân được triển khai linh hoạt, hiệu quả, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Quảng Ninh trong khu vực và quốc tế.

Ghi nhận những thành tựu đạt được, ngày 21/01/2026, ngay sau khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công rất tốt đẹp, Đoàn công tác Trung ương do đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm dẫn đầu đã đến thăm, làm việc với Tỉnh, trong đó ghi nhận: những kết quả Quảng Ninh đạt được là rất đáng trân trọng; đó không phải là thành quả ngắn hạn, mà là kết tinh của quá trình đổi mới bền bỉ, nhất quán, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nền tảng tạo nên bản lĩnh, uy tín và vị thế của Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới. Những kết quả đó là cơ sở quan trọng để Trung ương tin tưởng giao cho Quảng Ninh những mục tiêu cao hơn, yêu cầu khắt khe hơn trong chặng đường phía trước. Yêu cầu đặt ra đối với Tỉnh không chỉ là phát triển nhanh, bền vững, mà quan trọng hơn là đảm nhận tốt vai trò thí điểm, tiên phong và dẫn dắt trong một số lĩnh vực chiến lược; qua đó, đóng góp những luận cứ thực tiễn cho việc hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Định hướng chiến lược và giải pháp trọng tâm trong giai đoạn mới

Từ nền tảng những thành quả đạt được và quán triệt sâu sắc chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh kết hợp phát triển kinh tế với tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại, phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, là một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng của đất nước; trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam với Trung Quốc, Đông Bắc Á và ASEAN; đồng thời, là địa bàn chiến lược vững chắc về quốc phòng, an ninh của Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, hợp tác và phát triển. Trong đó, tập trung thực hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:

Một là, tiếp tục quán triệt và nâng cao hiệu quả thực thi chủ trương gắn phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Thông báo số 14-TB/VPTW, ngày 13/02/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến thăm và làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh, Tỉnh tập trung nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của các cấp, các ngành, địa phương và lực lượng vũ trang theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”; trong đó, kỷ luật thực thi và trách nhiệm gắn với kết quả được xác định là yêu cầu bắt buộc, là căn cứ quan trọng để đánh giá năng lực cán bộ.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cùng Đoàn công tác thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ, lực lượng vũ trang và Nhân dân các dân tộc khu vực biên giới tại xã Hoành Mô.

Trên cơ sở Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các cấp, các ngành, địa phương và lực lượng vũ trang trong Tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao; thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả gắn với trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm các chủ trương của Đảng nhanh chóng được cụ thể hóa thành những chương trình, kế hoạch hành động thiết thực, hiệu quả trong thực tiễn. Đặc biệt, năm 2026 được xác định là năm hành động quyết liệt, tạo chuyển biến rõ nét, với yêu cầu hành động sớm, triển khai nhanh, nói đi đôi với làm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo chủ yếu. Trọng tâm là khẩn trương nghiên cứu, đề xuất với Trung ương triển khai một số “đầu việc quốc gia” mang tính thí điểm, nhằm phát huy tối đa lợi thế địa chiến lược của Quảng Ninh trong phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại; đồng thời, chú trọng đổi mới phương thức quản trị phát triển dựa trên dữ liệu, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế biển và kinh tế số; đẩy mạnh hợp tác kinh tế qua biên giới, phát triển du lịch di sản chất lượng cao gắn với bảo tồn và phát huy giá trị các di sản thiên nhiên, văn hóa của Tỉnh.

Trong quá trình thực hiện, Tỉnh tăng cường phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, các địa phương trong vùng và lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn, bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Qua đó, vừa tạo động lực tăng trưởng mới, vừa nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng trong thực tiễn; đồng thời, góp phần nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát biên giới, biển, đảo, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển nhanh, bền vững.

Hai là, tổ chức quy hoạch phát triển theo tư duy tích hợp, bảo đảm gắn kết chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Tiếp tục triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tổ chức không gian phát triển theo định hướng “một tâm, hai tuyến đa chiều, hai mũi đột phá, ba vùng động lực”², từng bước tái cấu trúc không gian theo tư duy tích hợp “phát triển và bảo vệ”, gắn kết biển, đảo, biên giới, di sản và đô thị trong một hệ sinh thái thống nhất. Trong đó, chuyển mạnh từ mô hình phát triển phân tán theo địa giới hành chính sang mô hình phát triển dựa trên các hệ sinh thái mở, liên kết chặt chẽ trong cấu trúc phát triển quốc gia và khu vực, nhất là hành lang kinh tế ven biển Bắc Bộ và chuỗi kết nối Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN. Đồng thời, hình thành các hành lang phát triển theo chuỗi, lấy hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại làm trục kết nối các trung tâm kinh tế trong khu vực; hướng tới mục tiêu phát triển hài hòa giữa các vùng, địa phương trong Tỉnh, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Trên nền tảng đó, Tỉnh ưu tiên đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, có tính lưỡng dụng; từng bước hình thành các hành lang kinh tế, trung tâm logistics và các khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu. Trước mắt, tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng (Trung Quốc), hướng tới hình thành Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý biên giới, thúc đẩy thương mại, logistics và dịch vụ xuyên biên giới. Tiếp tục phát triển Khu kinh tế Vân Đồn trở thành trung tâm kinh tế biển đa ngành, trung tâm du lịch và dịch vụ cao cấp, gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh trên vùng biển, đảo Đông Bắc của Tổ quốc.

Nhất quán phương châm “không phát triển kinh tế bằng mọi giá và đặt yếu tố bền vững lên hàng đầu”, Tỉnh chỉ đạo rà soát, thẩm định, giám sát kỹ các quy hoạch, kế hoạch phát triển; giao nhiệm vụ, phát huy vai trò tham mưu của cơ quan quân sự, công an, nòng cốt là Bộ Chỉ huy Quân sự và Công an Tỉnh trong tham gia ý kiến, thẩm định các quy hoạch, chương trình, dự án phát triển, bảo đảm tích hợp đầy đủ yêu cầu quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Tăng cường các biện pháp quản lý, sử dụng đúng mục đích đất quốc phòng, lập quy hoạch, sử dụng đất quốc phòng một cách tổng thể và từng giai đoạn; ưu tiên bố trí quỹ đất cho công trình phòng thủ, trụ sở làm việc của ban chỉ huy quân sự cấp xã, nhất là trên các cụm đảo gần bờ, tuyến biên giới,... từng bước hoàn thiện hệ thống quy hoạch theo tư duy tích hợp, thống nhất giữa phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Ba là, gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Quán triệt phương châm “mỗi bước phát triển kinh tế là một bước tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại”, Tỉnh tiếp tục phát huy nội lực, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế đặc thù của địa phương, với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, dài hạn, tạo nền tảng để tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế đối ngoại của địa phương. Theo đó, thời gian tới, Tỉnh tập trung đột phá vào các động lực tăng trưởng mới, nhất là thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, kinh tế đô thị, từng bước xây dựng xã hội số hiện đại. Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mới nổi, công nghiệp chế biến, chế tạo xanh, sạch gắn với năng lượng tái tạo và năng lượng mới, bảo đảm vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, vừa tăng cường khả năng tự chủ về công nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh. Đặc biệt, tập trung phát triển các ngành kinh tế biển, hình thành các cụm kinh tế biển đa ngành gắn với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển, nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo. Chú trọng phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với ổn định xã hội và bảo vệ môi trường.

Đi liền với thúc đẩy phát triển, Tỉnh tăng cường quản lý chặt chẽ các hoạt động đầu tư, đặc biệt là các dự án có yếu tố nước ngoài tại những khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh, như: biên giới, hải đảo, khu kinh tế cửa khẩu và ven biển, bảo đảm vừa thu hút hiệu quả nguồn lực phục vụ phát triển, vừa giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia. Tiếp tục xây dựng, phát triển lực lượng dân quân tự vệ “vững mạnh, rộng khắp”, có chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu cao, nhất là lực lượng tự vệ trong các doanh nghiệp và dân quân biển, dân quân thường trực trên tuyến biên giới,… phù hợp với quy mô, tính chất hoạt động của từng loại hình; gắn tổ chức, huấn luyện lực lượng tự vệ với hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh trên từng địa bàn, lĩnh vực. Đẩy mạnh thực hiện các chương trình sắp xếp, ổn định dân cư khu vực biên giới, biển, đảo, gắn với phát triển sinh kế bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, nhất là tại địa bàn Móng Cái, Bình Liêu, Hải Hà, Cô Tô, Vân Đồn,… góp phần củng cố vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân gắn với “thế trận lòng dân” nơi tuyến đầu Tổ quốc.

Phát huy thế mạnh của địa phương, Tỉnh chủ động đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hợp tác quốc tế trên cả ba trụ cột: đối ngoại Đảng, hợp tác hữu nghị chính quyền và đối ngoại Nhân dân. Trong đó, tiếp tục duy trì, coi trọng quan hệ với các đối tác, địa phương truyền thống, như: Khu tự trị dân tộc Choang (Quảng Tây, Trung Quốc), Lào, Nhật Bản, Hàn Quốc theo hướng hợp tác thực chất, đa dạng, đa phương hóa, đi vào chiều sâu. Phát huy vai trò thành viên tích cực trong các cơ chế hợp tác đa phương, như: Liên minh Du lịch liên khu vực Đông Á (EATOF), Tam giác di sản Vịnh Hạ Long - Luông Pha Băng - Ban Chiang, Câu lạc bộ các vịnh đẹp thế giới,… từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị khu vực, nâng cao vị thế của Quảng Ninh trong không gian hợp tác Đông Bắc Á và Vịnh Bắc Bộ.

Cùng với đó, Tỉnh tích cực tham gia các hoạt động đối ngoại quốc phòng và đối ngoại biên phòng thường kỳ; duy trì hiệu quả cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin, tuần tra liên hợp và quản lý biên giới với lực lượng chức năng của Trung Quốc; đẩy mạnh hợp tác trong phòng, chống tội phạm xuyên biên giới, buôn lậu, gian lận thương mại, ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Qua đó, tiếp tục góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển; tạo môi trường thuận lợi để mở rộng hợp tác kinh tế, giao lưu Nhân dân và thúc đẩy phát triển bền vững.

Gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao hiệu quả đối ngoại và hội nhập quốc tế là tư duy đúng đắn, thể hiện tầm nhìn chiến lược, nhất quán của Đảng nhằm bảo đảm đất nước phát triển nhanh và bền vững. Đối với tỉnh Quảng Ninh, việc quán triệt và tổ chức thực hiện hiệu quả chủ trương này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nền tảng căn bản để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Để đạt được mục tiêu đó, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị; sự đồng thuận, chung sức của các tầng lớp Nhân dân trong Tỉnh với quyết tâm chính trị cao, tư duy đổi mới và cách làm sáng tạo, hiệu quả.

Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, ý chí tự cường, tinh thần lao động sáng tạo của giai cấp công nhân vùng mỏ anh hùng, Quảng Ninh quyết tâm bứt phá mạnh mẽ, khẳng định vai trò là một trong những đầu tàu kinh tế, pháo đài phòng thủ vững chắc nơi tuyến đầu Đông Bắc của Tổ quốc, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

TS. QUẢN MINH CƯỜNG, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh
_____________________        

1 - ĐCSVN – Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb CTQGST, H. 2026, tr. 83.

2 - Trong đó, Hạ Long là trung tâm; hai tuyến phát triển phía Tây và phía Đông tạo trục liên kết đa chiều; hai mũi đột phá là Khu kinh tế Vân Đồn và Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái; cùng ba vùng động lực phía Tây, trung tâm và phía Đông hình thành các cực tăng trưởng, lan tỏa phát triển toàn Tỉnh.