Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tạo lập, lan truyền và tiếp nhận thông tin; lợi dụng vấn đề này, các thế lực thù địch đẩy mạnh phát tán các quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc, với phương thức tinh vi, khó nhận diện và kiểm soát hơn. Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải xây dựng hệ sinh thái số, kết nối đồng bộ thể chế, hạ tầng, dữ liệu, nền tảng số và các lực lượng để từng bước chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phát hiện, ngăn chặn và kiến tạo thông tin tích cực, lành mạnh, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số.

Xây dựng hệ sinh thái số - yêu cầu cấp thiết, khách quan trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

“Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân”¹, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, ổn định chính trị - xã hội, bảo vệ chế độ và cuộc sống hòa bình, hạnh phúc, ấm no của Nhân dân.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị không hề thay đổi bản chất, mục tiêu chống phá, nhưng phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nguy hiểm hơn. Chúng triệt để lợi dụng những vấn đề nhạy cảm trong đời sống xã hội, nhất là những “điểm nghẽn” trong quá trình triển khai các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng, để gieo rắc tâm lý hoài nghi về năng lực thực thi, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Chúng cố tình bóp méo, thổi phồng, suy diễn các quyết định về nhân sự, công tác tổ chức, việc xử lý cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật, pháp luật; từ đó tạo tâm lý “bất ổn nội bộ”, hạ thấp uy tín của tập thể lãnh đạo, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Trong bối cảnh mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ số phát triển mạnh mẽ, làm thay đổi căn bản phương thức tạo lập, phát tán và khuếch đại thông tin. Các nền tảng mạng xã hội, như: TikTok, YouTube Shorts, Facebook Reels,... đang được các thế lực thù địch lợi dụng để truyền bá quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc với tốc độ lan truyền nhanh và phạm vi rộng; công cụ AI có thể tạo ra hình ảnh, video, giọng nói giả mạo, các bài viết và chiến dịch bình luận có tổ chức với mức độ tinh vi cao. Phương thức tiếp cận ngày càng được cá nhân hóa, “đóng gói” trong nội dung giải trí, cái gọi là “phản biện xã hội” hoặc ẩn sâu trong những hội, nhóm kín, cộng đồng trực tuyến. Đặc điểm nổi bật của môi trường thông tin hiện nay là thông tin xấu, độc có thể tạo ra tác động sâu rộng thông qua việc lặp lại, cắt ghép, biến đổi và khuếch đại trên các nền tảng số. Vì vậy, nếu chỉ tập trung phát hiện, xử lý từng thông tin xấu, độc sau khi đã xuất hiện và lan truyền theo cách làm truyền thống mà không xử lý tận gốc thì công tác đấu tranh, phòng ngừa luôn bị động, chạy theo và hiệu quả sẽ không cao.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, ngăn chặn thông tin xấu, độc; trong đó, trọng tâm là chuyển từ tư duy ứng phó xử lý vụ việc sang chủ động phát hiện, nhận diện và dự báo sớm những vấn đề có khả năng trở thành điểm nóng dư luận. Đồng thời chủ động “phủ xanh” không gian mạng bằng thông tin chính thống, hấp dẫn và có sức thuyết phục, kịp thời định hướng nhận thức xã hội.

Đó là cơ sở thực tiễn trực tiếp đặt ra sự cần thiết phải xây dựng hệ sinh thái số trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nhằm kết nối đồng bộ thể chế, hạ tầng số, dữ liệu, nền tảng số, công cụ công nghệ và các lực lượng tham gia nhằm hình thành năng lực tổng hợp, tạo thế chủ động trên không gian số để nắm bắt, quản trị và kiến tạo không gian thông tin chính thống, tích cực.

Đẩy mạnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số. (Ảnh minh họa/Nguồn: internet)

Từ yêu cầu “xây” và “chống” đến xây dựng hệ sinh thái số

Nghị quyết số 35-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị (khóa XII) về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới đặt ra yêu cầu: chủ động tăng cường thông tin tích cực đi đôi với ngăn chặn có hiệu quả, xử lý, xóa bỏ thông tin xấu, độc trên internet, mạng xã hội. Đây là định hướng quan trọng, cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ “chống” mà phải đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ “xây”; không chỉ phản bác cái sai mà phải chủ động làm cho cái đúng trở thành dòng thông tin chủ lưu.

Cùng với đó, Đại hội XIV của Đảng xác định trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phải “Phát triển và khai thác có hiệu quả hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là hạ tầng số, cơ sở dữ liệu lớn”². Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia khẳng định rõ yêu cầu phát huy vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong toàn bộ đời sống xã hội; đồng thời cho thấy yêu cầu cấp thiết phải phát triển tư duy đổi mới, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận, tuyên truyền và đấu tranh phản bác.

Bên cạnh đó, Khoản 1, Điều 2 Luật An ninh mạng năm 2025 (Luật số 116/2025/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026) quy định: An ninh mạng là sự ổn định, an ninh, an toàn của không gian mạng; bảo vệ hệ thống thông tin và bảo đảm thông tin, dữ liệu, hoạt động trên không gian mạng không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các mô hình bảo đảm an ninh, an toàn không gian mạng, trong đó có việc ứng dụng công nghệ số vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thực tiễn thời gian qua, công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, ngăn chặn thông tin xấu, độc trên không gian mạng đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng và định hướng dư luận xã hội.  Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng, phức tạp của môi trường thông tin số, công tác này vẫn bộc lộ một số hạn chế, bất cập chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Việc nắm bắt, phân tích diễn biến tư tưởng, dư luận trên mạng xã hội có lúc chưa kịp thời, chưa phản ánh toàn diện những tâm tư, nguyện vọng, bức xúc chính đáng của Nhân dân. Công tác truyền thông chính sách ở một số thời điểm còn phân tán, thiếu sự gắn kết và chưa đồng bộ giữa các kênh truyền thông; nội dung truyền thông có lúc còn khô cứng, thiếu tính hấp dẫn, thuyết phục, dễ bị suy diễn cực đoan. Đáng chú ý, sự liên thông, giữa cơ quan quản lý, cơ quan tham mưu, báo chí, lực lượng chuyên trách và đơn vị kỹ thuật còn hạn chế; cơ chế chia sẻ dữ liệu, phối hợp phân tích, cảnh báo, xử lý thông tin chưa thật đồng bộ, còn thiên về xử lý vụ việc, phản ứng sau khi thông tin xấu, độc đã xuất hiện, lan truyền. Vì vậy, có thông tin xấu, độc chỉ được phát hiện, xử lý khi đã tạo ra hiệu ứng nhất định và tác động đến nhận thức, dư luận xã hội. Những hạn chế đó cho thấy vấn đề không phải nằm ở từng khâu, từng lực lượng hay công cụ riêng lẻ mà cốt lõi là chưa hình thành được một cơ chế liên thông, vận hành thống nhất giữa các nguồn lực hiện có. Do đó, yêu cầu đặt ra phải tổ chức lại các nguồn lực, tăng cường kết nối thể chế, dữ liệu, công nghệ, nền tảng và lực lượng, tạo ra khả năng phát hiện sớm, phân tích nhanh, phối hợp xử lý đúng, trúng, kịp thời.

Nhận diện hệ sinh thái số - cấu trúc, thành tố và cơ chế vận hành

Theo nghĩa chung, hệ sinh thái là một hệ thống gồm nhiều thành phần có mối quan hệ hữu cơ, cùng tồn tại trong một môi trường, tương tác, hỗ trợ và chi phối lẫn nhau để duy trì sự vận động và phát triển của toàn thể. Trên cơ sở đó, có thể hiểu hệ sinh thái số trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là tổng thể liên kết hữu cơ giữa thể chế, hạ tầng số, dữ liệu, nền tảng số, công cụ công nghệ và các lực lượng tham gia nhằm chủ động phát hiện, nhận diện, phân tích, dự báo, ngăn chặn và xử lý các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu, độc; đồng thời tổ chức sản xuất, “phủ xanh” không gian mạng bằng thông tin chính thống.

Điểm cốt lõi của hệ sinh thái số là khả năng liên kết các thành phần thành một cơ chế vận hành thống nhất. Trong đó, công nghệ là công cụ; dữ liệu là nguồn lực chiến lược; con người là trung tâm; thể chế là nền tảng; cơ chế phối hợp là điều kiện bảo đảm; sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước quyết định phương hướng, mục tiêu và nguyên tắc hoạt động.

Các thành phần cơ bản trong hệ sinh thái số bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, gồm: (1). Thể chế và cơ chế quản trị. (2). Hạ tầng số và an ninh, an toàn hệ thống. (3). Dữ liệu số. (4). Nền tảng số và công cụ phân tích. (5). Mạng lưới các lực lượng tham gia. (6). Hệ thống sản xuất và phân phối nội dung.

Các thành phần cùng tạo thành một cấu trúc thống nhất. Trong đó, thể chế xác lập nguyên tắc và trách nhiệm; hạ tầng bảo đảm điều kiện kỹ thuật; dữ liệu cung cấp nguồn lực; công nghệ hỗ trợ phân tích; lực lượng thực hiện nhiệm vụ; hệ thống sản xuất và phân phối nội dung trực tiếp tác động đến môi trường thông tin. Kết quả tác động lại được thu thập, đo lường và đưa trở lại hệ thống dữ liệu, tạo thành một vòng tuần hoàn liên tục.

Về cơ chế vận hành, hệ sinh thái số được tổ chức theo một chu trình khép kín gồm các bước cơ bản: thu thập dữ liệu - phát hiện, nhận diện - phân tích, dự báo - xác minh, phân loại - điều phối xử lý - kiến tạo và lan tỏa thông tin - đo lường và phản hồi.

Trước hết, hệ thống tiến hành thu thập, tổng hợp và chuẩn hóa thông tin từ các nguồn phù hợp. Dữ liệu sau khi được xử lý, phân tích theo nhiều chiều, như: mức độ lan truyền, tần suất xuất hiện, sắc thái nội dung, chủ đề, nguồn phát tán, nhóm đối tượng chịu tác động và khả năng tạo ra hệ lụy về chính trị - xã hội. Trên cơ sở đó, hệ thống hình thành các cảnh báo, báo cáo chuyên đề, bản đồ thông tin, nhận diện xu hướng và gợi ý vấn đề cần quan tâm. Công nghệ AI và phân tích dữ liệu lớn có thể hỗ trợ nhận diện các mẫu bất thường, các chủ đề có tốc độ lan truyền cao hoặc những biến động cần được theo dõi. Tuy nhiên, kết quả phân tích công nghệ chỉ là cơ sở hỗ trợ, việc xác minh, đánh giá tính chất và quyết định phương án xử lý vẫn phải được thực hiện theo thẩm quyền, quy trình và trách nhiệm của con người. Khi một vấn đề được xác định có khả năng tác động đáng kể đến dư luận, hệ sinh thái chuyển sang cơ chế điều phối theo tình huống và cấp độ. Trên cơ sở tính chất vụ việc, xác định cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nguồn thông tin chính thống, nội dung cần cung cấp, lực lượng tham gia và phương thức truyền thông phù hợp.

Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa hệ sinh thái số với phương thức xử lý đơn lẻ. Thay vì để từng cơ quan tự phát hiện, tự xác minh và tự xử lý, hệ sinh thái tạo ra một chuỗi phối hợp liên thông, trong đó thông tin được chuyển đến đúng chủ thể, nhiệm vụ được phân luồng và thời gian phản ứng được rút ngắn.

Song song với xử lý quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc, hệ thống chủ động kiến tạo thông tin tích cực, kết hợp chặt chẽ “xây” và “chống”. Nội dung chính thống được chuyển hóa thành nhiều định dạng, phù hợp với từng nền tảng số và nhóm công chúng nhằm giải thích, làm rõ vấn đề, góp phần lấp đầy khoảng trống thông tin. Sau khi nội dung được triển khai, hệ thống tiếp tục theo dõi phản ứng của dư luận, đo lường phạm vi tiếp cận, mức độ lan tỏa của thông tin chính thống và biến động của dòng thông tin liên quan. Kết quả được cập nhật trở lại cơ sở dữ liệu, phục vụ đánh giá và điều chỉnh phương án.

Như vậy, hệ sinh thái số vận hành theo vòng tuần hoàn học hỏi, càng vận hành hiệu quả, hệ thống càng tích lũy được dữ liệu, kinh nghiệm và năng lực dự báo, qua đó từng bước nâng cao chất lượng của toàn bộ hệ sinh thái.

Phủ xanh không gian mạng bằng thông tin chính thống. (Ảnh minh họa/Nguồn: internet)

Hệ sinh thái số - hiệu quả và giải pháp xây dựng

So với phương thức xử lý thông tin xấu, độc hiện nay, hệ sinh thái số sẽ tạo ra một số năng lực mới. Trước hết, là năng lực phát hiện sớm và dự báo thông qua liên tục thu thập và phân tích dữ liệu, cơ quan chức năng có thể nhận diện những chủ đề, xu hướng hoặc biến động có khả năng trở thành điểm nóng dư luận, qua đó nâng cao khả năng phòng ngừa từ sớm, từ xa. Hai là, khả năng phối hợp liên thông. Dữ liệu, cảnh báo, nhiệm vụ và kết quả xử lý được kết nối giữa các chủ thể theo quy trình, hạn chế tình trạng thông tin bị đứt gãy hoặc xử lý chồng chéo. Ba là, năng lực kiến tạo dòng thông tin tích cực. Hệ sinh thái không chỉ tập trung vào việc “chống” mà tạo điều kiện để thông tin chính thống được sản xuất nhanh hơn, hấp dẫn hơn, đến đúng đối tượng và được lan tỏa trên nhiều nền tảng. Bốn là, khả năng đo lường và tự điều chỉnh. Hiệu quả không chỉ được đánh giá bằng số lượng tin, bài hoặc lượt tương tác, mà cần xem xét khả năng tiếp cận đúng đối tượng, mức độ lan tỏa của thông tin chính thống, sự thay đổi của trạng thái dư luận và khả năng rút kinh nghiệm để điều chỉnh phương thức hoạt động.

Để xây dựng hệ sinh thái số góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả đối với các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng hiện nay, cần thực hiện tốt một số giải pháp chủ yếu sau:

Một là, hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế quản trị, điều phối đồng bộ trên môi trường số. Hành lang pháp lý đóng vai trò là “khung xương” vững chắc định hình và bảo đảm cho sự vận hành chuẩn mực của toàn bộ hệ sinh thái số. Trên cơ sở quan điểm, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị về công tác tư tưởng trong Đảng³; các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực an toàn, an ninh mạng, nhất là Luật An ninh mạng năm 2025 và “Chiến lược An toàn, An ninh mạng quốc gia, chủ động ứng phó với các thách thức từ không gian mạng đến năm 2025, tầm nhìn 2030”, cần xây dựng cơ chế quản trị dữ liệu, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, chủ quyền số, trách nhiệm của các nền tảng số và cơ chế xử lý vi phạm.

Cùng với đó, bổ sung, ban hành quy chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước về thông tin, truyền thông; lực lượng vũ trang; cơ quan báo chí, truyền thông; lực lượng chuyên trách; các cơ quan kỹ thuật và các doanh nghiệp công nghệ. Quy chế phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của từng chủ thể, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp theo tình huống và cấp độ. Đối với những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, có khả năng tác động sâu rộng đến dư luận xã hội, phải xác định cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nguồn thông tin chính thống, phương án truyền thông và lực lượng triển khai. Bên cạnh đó, xây dựng cơ chế điều phối bảo đảm tính thống nhất, linh hoạt, chủ động của các cơ quan, đơn vị. Ngoài ra, coi trọng xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ sinh thái dựa trên các nhóm chỉ số, như: thời gian phát hiện, thời gian xác minh, thời gian phản ứng, khả năng tiếp cận đúng đối tượng, mức độ lan tỏa của thông tin chính thống và sự thay đổi của dòng thông tin, dư luận sau khi triển khai biện pháp xử lý.

Hai là, phát triển hạ tầng công nghệ hiện đại, đồng bộ, bảo mật và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung. Hạ tầng công nghệ và dữ liệu được xem là “huyết mạch” quyết định năng lực và hiệu quả của hệ sinh thái số. Việc xây dựng mô hình này dựa trên những thành tựu công nghệ tiên tiến nhất của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư theo hướng “nghiên cứu chắc đến đâu, xây dựng hệ thống đến đó” gắn với thực hiện Chỉ thị số 57-CT/TW, ngày 31/12/2025 của Ban Bí thư về “tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị”. Trọng tâm là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) vào phát triển hệ thống rà quét, giám sát tự động có khả năng theo dõi biến động thông tin theo thời gian thực, bóc tách dữ liệu, phân tích dư luận và nhận diện sớm tin giả, tin độc hại trước khi bùng phát thành khủng hoảng thông tin. Chú trọng phát triển các nền tảng truyền thông số chính thống bảo đảm kết nối, dẫn dắt và tương tác với xã hội; ưu tiên phát triển nền tảng số của các cơ quan Đảng, Nhà nước, báo chí, truyền thông chính thống theo hướng thân thiện, dễ sử dụng và có khả năng tích hợp, chia sẻ nội dung trên nhiều môi trường khác nhau, như: cổng thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội, ứng dụng di động, v.v. Đồng thời, xây dựng mạng lưới kênh truyền thông của lực lượng Ban Chỉ đạo 35 các cấp rộng khắp trên các nền tảng mạng xã hội. Từng bước tự chủ về hạ tầng thông tin, phương tiện truyền thông, trong đó ưu tiên phát triển mạng xã hội dùng riêng của Việt Nam, giảm dần sự phụ thuộc vào nền tảng số của nước ngoài.

Cùng với đó, tập trung xây dựng hệ thống dữ liệu chuyên sâu - nơi lưu trữ các bài viết chuyên luận, chiến luận, luận cứ khoa học, tài liệu lịch sử và các phương án phản bác,… giúp lực lượng chuyên trách nhanh chóng tiếp cận, khai thác và chia sẻ tài nguyên về các chủ đề nhạy cảm, phức tạp, điểm nóng dư luận, phương thức chống phá mới. Thường xuyên cập nhật dữ liệu, làm sạch, chuẩn hóa, liên thông nội dung có kiểm soát, bảo đảm khai thác hiệu quả, an toàn.

Ba là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng văn hóa số và công dân số có trách nhiệm. Theo đó, cần tập trung xây dựng lực lượng chuyên trách tinh, gọn, mạnh, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới sáng tạo, nắm chắc, hiểu sâu về các phương thức chống phá, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động, thành thạo kỹ năng số, kỹ năng dữ liệu, kỹ năng truyền thông đa nền tảng, kỹ năng phân tích dư luận và xử lý tình huống trên môi trường mạng, nhất là lực lượng chuyên trách cho Ban Chỉ đạo 35 ở Trung ương và cấp tỉnh, Ban công tác 35 ở cấp xã. Xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có tư duy sắc sảo, nhuần nhuyễn giữa nói, viết và làm, không ngừng tự làm mới mình. Ngoài ra, hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi, đẩy mạnh thu hút trọng dụng nhân tài về lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Cùng với đó, xây dựng và lan tỏa văn hóa ứng xử lành mạnh trên không gian số nhằm định hình chuẩn mực hành vi và giá trị xã hội tích cực, phù hợp với truyền thống văn hóa, đạo đức, pháp luật trên môi trường số; khuyến khích cách thức trao đổi, phản biện có trách nhiệm, tôn trọng sự thật và lợi ích chung của xã hội. Đặc biệt, coi trọng trang bị cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và các nhóm đối tượng thường xuyên sử dụng mạng xã hội kỹ năng nhận diện tin giả, tin xuyên tạc, bịa đặt chống phá, từ đó nâng cao sức đề kháng, giảm sự lệ thuộc vào các biện pháp can thiệp mang tính kỹ thuật, hành chính.

Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chỉ thực sự bền vững khi huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, hình thành “thế trận lòng dân” vững chắc trên không gian mạng. Vì vậy, cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho Nhân dân, chú trọng đến nhóm xã hội dễ bị tổn thương và thế hệ trẻ; kịp thời cảnh báo rủi ro, hệ lụy từ nền tảng mạng xã hội, tránh nguy cơ “nghiện” mạng xã hội. Mỗi tài khoản mạng xã hội của cán bộ, đảng viên và Nhân dân phải trở thành một “vệ tinh”, một “mắt xích” tích cực trong việc lan tỏa thông tin đúng và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc.

Bốn là, đổi mới quy trình sản xuất, đa dạng hóa nội dung số và phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng tham gia. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số không chỉ là ngăn chặn, xử lý quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc mà còn phải chủ động chinh phục công chúng bằng nội dung đúng, trúng, kịp thời và thuyết phục. Do đó, phải thực hiện chuyển đổi số toàn diện quy trình sản xuất nội dung theo mô hình “Tòa soạn hội tụ” và “Truyền thông đa nền tảng”. Các tin, bài viết lý luận đổi mới từ dạng văn bản đơn điệu sang đóng gói thành các sản phẩm truyền thông hiện đại, như: video ngắn, infographic, podcast,… phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của người dùng trên các nền tảng số, nhất là thế hệ trẻ. Nội dung chính thống tập trung vào các điểm nóng dư luận và vấn đề xã hội và Nhân dân quan tâm.

Cùng với đó, phát huy vai trò của các lực lượng xã hội tích cực tham gia vào hệ sinh thái số nhằm mở rộng phạm vi lan tỏa và tạo đồng thuận xã hội. Tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ, người có uy tín, có tầm ảnh hưởng tích cực trên không gian mạng tham gia lan tỏa thông tin tích cực, chính thống, phản biện có trách nhiệm bằng hình thức linh hoạt, phù hợp, hình thành mạng lưới lan tỏa thông tin chính thống rộng khắp.

Năm là, hình thành cơ chế liên tục đo lường, phản hồi và hoàn thiện hệ sinh thái. Sau mỗi vụ việc, chiến dịch hoặc đợt truyền thông, cần tổ chức đánh giá toàn bộ chu trình phát hiện dữ liệu, cảnh báo, thời gian phản ứng, sản xuất nội dung, hiệu quả đạt được. Kết quả đánh giá phải được cập nhật trở lại cơ sở dữ liệu và quy trình nghiệp vụ. Những nội dung hiệu quả tiếp tục được chuẩn hóa, những hạn chế phải được điều chỉnh. Qua đó, từng bước hình thành năng lực học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và chất lượng hoạt động của hệ sinh thái theo thời gian; chuyển đổi tư duy, cách làm từ “bị động, chạy theo và nhất thời” sang “chủ động, lâu dài và bền vững”.

Xây dựng hệ sinh thái số trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vừa là yêu cầu cấp thiết trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và môi trường thông tin, vừa là giải pháp có ý nghĩa chiến lược nhằm tạo lập thế chủ động trên không gian số. Với một cấu trúc tổng thể, trong đó các chủ thể, nguồn lực, dữ liệu, công nghệ và cơ chế phối hợp được tổ chức, kết nối đồng bộ, liên thông, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên môi trường số sẽ không chỉ dừng ở phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh phản bác các thông tin xấu, độc; mà còn chủ động tạo lập, lan tỏa dòng thông tin chủ lưu tích cực, định hướng dư luận, xây dựng, bồi đắp niềm tin xã hội và nâng cao khả năng “miễn dịch” trước những tác động tiêu cực, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Thiếu tá NGUYỄN QUANG TÂM, Tạp chí Quốc phòng toàn dân

Thiếu tá, ThS. ĐOÀN THỊ NHÀN, Trường Trung cấp Kỹ thuật Tăng thiết giáp