Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thành công là một tất yếu lịch sử, mở ra thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Những giá trị lịch sử, lý luận và thực tiễn của Cách mạng Tháng Mười đã để lại dấu ấn sâu sắc trong tiến trình phát triển của nhân loại. Mọi luận điệu xuyên tạc, phủ nhận những giá trị đó là hoàn toàn sai trái và đi ngược với xu thế phát triển của thời đại ngày nay.

Lãnh tụ V.I. Lênin diễn thuyết ở Quảng trường Đỏ, Moscow năm 1917. Ảnh tư liệu

Cách đây 109 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bôn-sê-vích Nga, đứng đầu là lãnh tụ V.I. Lênin vĩ đại, cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga đã giành thắng lợi.

Đây không chỉ là sự kiện mở ra bước ngoặt căn bản trong lịch sử nước Nga, giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở nước Nga khỏi ách áp bức, bóc lột của chế độ tư bản, mà còn là mốc son chói lọi của cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân thế giới, tạo động lực mạnh mẽ cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc trong thế kỷ XX.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga đã làm biến đổi sâu sắc nội dung, tính chất và xu thế phát triển của thời đại, mở ra thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Những giá trị lịch sử, lý luận và thực tiễn của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã được khẳng định qua tiến trình cách mạng thế giới, trở thành nguồn cổ vũ, động lực to lớn đối với sự nghiệp giải phóng nhân loại khỏi bóc lột, áp bức, bất công.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau, mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sau hơn 70 năm xây dựng, phát triển đã sụp đổ. Đây là tổn thất to lớn của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế; đồng thời là cái cớ để chủ nghĩa đế quốc, các thế lực thù địch viện dẫn, lợi dụng, ra sức xuyên tạc, phủ nhận giá trị lịch sử và thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga, phủ nhận những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, nhằm hướng lái sự phát triển của các quốc gia - dân tộc theo con đường tư bản chủ nghĩa. Vì vậy, nhận thức đúng đắn, khách quan và khoa học về giá trị của Cách mạng Tháng Mười Nga không chỉ có ý nghĩa lịch sử, mà còn là yêu cầu quan trọng trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Nhận diện âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc, phủ nhận giá trị của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917

Có thể nhận diện âm mưu, thủ đoạn phủ nhận giá trị của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch trên một số phương diện cơ bản sau:

Trên phương diện tư tưởng, lý luận. Lợi dụng sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Đông Âu và Liên Xô, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch ra sức tuyên truyền xuyên tạc với những luận điệu, như: “Chủ nghĩa Mác - Lênin đã cáo chung”, “Chủ nghĩa xã hội đã lỗi thời”, “hệ tư tưởng cộng sản đã chết”, “lý tưởng cộng sản mãi mãi chỉ là những ước nguyện không tưởng của loài người”, v.v. Qua đó, chúng là phủ nhận bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, phủ nhận những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học, từng bước hạ thấp, tiến tới phủ nhận hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, hướng lái nhận thức xã hội theo hệ giá trị và hệ tư tưởng tư sản.

Hiện nay, phương thức, thủ đoạn chống phá của chúng ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Chúng triệt để lợi dụng mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, công nghệ deepfake và các nền tảng truyền thông số,... để cắt xén, bóp méo, ngụy tạo hoặc pha trộn thông tin thật - giả, tạo ra những nội dung mập mờ, sai lệch, làm nhiễu loạn nhận thức, tư tưởng của quần chúng nhân dân. Đồng thời, thông qua danh nghĩa “diễn đàn khoa học”, “tiếng nói tự do”, “thảo luận học thuật” để phát tán các quan điểm phản khoa học, dân chủ tư sản, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa dân túy và các quan điểm phủ nhận bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin.

Về phương diện thực tiễn. Chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch lợi dụng những hạn chế, sai lầm trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực, nhất là sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu để phủ nhận những thành tựu mà Cách mạng Tháng Mười Nga và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực đã đạt được. Chúng đưa ra các luận điệu hết sức lố bịch, như: Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là “sai lầm của lịch sử”, “chệch hướng lịch sử”, “đẻ non dẫn đến chết yểu”, hay “mô hình đổ thì học thuyết cũng đổ theo”, v.v. Bằng cách đánh đồng sự khủng hoảng, sai lầm và sự sụp đổ của một mô hình hiện thực với bản chất, giá trị và triển vọng của chủ nghĩa xã hội, họ cố tình phủ nhận những thành quả của Cách mạng Tháng Mười Nga; quy kết sự sụp đổ của một mô hình cụ thể thành sự thất bại của lý tưởng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Từ đó, cổ súy, khuếch trương cho sự tồn tại “vĩnh hằng” và tính “ưu việt” của chủ nghĩa tư bản.

Về phương diện niềm tin và định hướng tương lai. Để phủ nhận giá trị lịch sử và thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch không chỉ xuyên tạc quá khứ, mà sâu xa hơn là tác động đến nhận thức, niềm tin, từ đó hướng lái sự lựa chọn con đường phát triển của các quốc gia, dân tộc. Chúng lợi dụng sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực Đông Âu và Liên Xô để gieo rắc hoài nghi, làm suy giảm niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa; ra sức xuyên tạc rằng: “Kiên định đi lên chủ nghĩa xã hội là đi vào vết xe đổ của Liên Xô”, “Tin vào chủ nghĩa xã hội là tin vào tương lai mù mịt”, “Chủ nghĩa tư bản mới là chế độ ưu việt nhất của loài người”, v.v. Thủ đoạn chủ yếu của chúng là tuyệt đối hóa những hạn chế, khuyết điểm của chủ nghĩa xã hội hiện thực; đồng nhất mô hình phát triển cụ thể với bản chất của chủ nghĩa xã hội. Qua đó, làm lung lay niềm tin, phủ nhận mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, hướng lái nhận thức theo hệ giá trị tư bản chủ nghĩa.

Kiên quyết phản bác các luận điệu phủ nhận giá trị lịch sử và thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917

Về cơ sở lý luận. Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định: Hình thái kinh tế - xã hội Cộng sản chủ nghĩa - giai đoạn đầu là chủ nghĩa xã hội ra đời là khách quan, do tất yếu kinh tế và tất yếu chính trị, được thực hiện bằng cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnh đạo, thông qua Đảng Cộng sản. Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 nổ ra và giành thắng lợi là biểu hiện sinh động của tính tất yếu ấy, làm cho chủ nghĩa xã hội khoa học từ lý luận trở thành hiện thực trên thế giới, mở ra thời đại mới - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới. V.I. Lênin khẳng định: “Chúng ta tự hào là đã có cái hân hạnh được bắt đầu việc xây dựng nhà nước Xô - viết và do đó, mở đầu một thời đại mới trong lịch sử thế giới, thời đại thống trị của một giai cấp mới, giai cấp bị áp bức trong tất cả các nước tư bản và ở khắp nơi đều đang tiến tới một cuộc đời mới, tới chỗ chiến thắng giai cấp tư sản, tới chỗ thành lập chuyên chính vô sản, tới chỗ giải phóng nhân loại khỏi ách tư sản, khỏi những cuộc chiến tranh đế quốc chủ nghĩa”¹. Bởi, đây là cuộc cách mạng vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại - cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Nếu như các cuộc cách mạng xã hội đã diễn ra trong lịch sử nhân loại chỉ là sự thay thế hình thức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác, thì Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã thủ tiêu mọi hình thức bóc lột giai cấp và áp bức dân tộc, mở đường thắng lợi cho cuộc đấu tranh cách mạng gắn giải phóng giai cấp với giải phóng dân tộc, giải phóng con người một cách triệt để.

Là người cách mạng chân chính, khi đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và Cách mạng Tháng Mười, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”². Và Cách mạng Tháng Mười Nga thành công đã “mở đầu một thời đại mới trong lịch sử, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới”³. Suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn trung thành, đề cao ý nghĩa lịch sử, thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và khẳng định: “Thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội”⁴. Đây là xu thế phát triển tất yếu của lịch sử xã hội loài người, không thể đảo ngược. Do vậy, mọi luận điệu xuyên tạc cho rằng “Chủ nghĩa Mác - Lênin đã cáo chung”, “Chủ nghĩa xã hội đã lỗi thời”, “hệ tư tưởng cộng sản đã chết”,… là hoàn toàn sai trái, không nằm ngoài mục đích của các thế lực thù địch là phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của các nước nói chung, Việt Nam nói riêng.

Về cơ sở thực tiễn. Cách mạng Tháng Mười Nga nổ ra và giành thắng lợi năm 1917 là kết quả của sự lãnh đạo của Đảng Bôn-sê-vích Nga, đứng đầu là V.I. Lênin vĩ đại và sức mạnh của toàn thể nhân dân lao động. Ở nước Nga lúc đó đã tồn tại các mâu thuẫn của thời đại (mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản; giữa giai cấp nông dân với địa chủ, phong kiến; giữa đế quốc với thuộc địa; giữa đế quốc với đế quốc), các mâu thuẫn đó phát triển ngày càng gay gắt, đòi hỏi phải giải quyết bằng cuộc cách mạng toàn diện, triệt để. Sau cuộc Cách mạng Tháng Hai năm 1917 - cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới, ở nước Nga tồn tại hai chính quyền song song: Giai cấp tư sản nắm quyền lãnh đạo chính phủ lâm thời ở Trung ương, còn ở các địa phương do các Xô viết công - nông - binh điều hành. Chính phủ tư sản bộc lộ rõ bản chất phản động đã thúc đẩy tinh thần cách mạng của quần chúng nhân dân lên cao, thời cơ cách mạng chín muồi, đêm 24 rạng sáng ngày 25 tháng 10 năm 1917 (theo lịch cũ nước Nga), tức đêm ngày 06 rạng sáng ngày 07 tháng 11 năm 1917, V.I. Lênin và Đảng Bôn-sê-vích phát động khởi nghĩa với mục tiêu “Tất cả chính quyền về tay các Xô viết” và cách mạng đã thành công, lập nên nhà nước Nga Xô viết, nhà nước công - nông đầu tiên trên thế giới. Chứ hoàn toàn không phải như các thế lực thù địch xuyên tạc rằng “đó là cuộc đảo chính”, “vụ cướp chính quyền”, “cuộc cách mạng mạo danh”!

Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, lập nên nhà nước chuyên chính vô sản là vấn đề tiên quyết để giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở Nga tiến hành cuộc cách mạng xây dựng chủ nghĩa xã hội trên thực tiễn. Đặc biệt, từ khi Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) được thành lập, sức mạnh và tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô được thể hiện sinh động trên thực tiễn. Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, Liên Xô đã đạt được những thành tựu vĩ đại trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, khoa học vũ trụ, năng lượng hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình; là lực lượng quyết định nhất trong tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, cứu nhân loại khỏi thảm họa hủy diệt; trở thành trụ cột của hòa bình thế giới, có vai trò quan trọng, không thể thiếu trong đời sống chính trị thế giới và các quan hệ quốc tế trong thời đại mới. Hiện thực khách quan đó không một thế lực nào có thể xuyên tạc, phủ nhận!

Tuy nhiên, do những nguyên nhân khách quan và sai lầm chủ quan của các Đảng Cộng sản và Công nhân dẫn đến sự khủng hoảng, sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu. Đây là cái cớ để các thế lực thù địch tiến công vào chủ nghĩa xã hội cả về lý luận và thực tiễn, trực tiếp phủ nhận giá trị lịch sử và thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917.

Với phương pháp luận biện chứng khoa học, chúng ta khẳng định sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu trước đây là sự sụp đổ của một mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực xơ cứng, chứ hoàn toàn không phải là “sự cáo chung của chủ nghĩa Mác - Lênin”, “sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội” như các thế lực thù địch đang rêu rao, xuyên tạc!

Mặc dù chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu rơi vào khủng hoảng và sụp đổ, nhưng các nước xã hội chủ nghĩa, như: Việt Nam, Trung Quốc, Cu Ba, Lào vẫn kiên định mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của mỗi nước; đồng thời, coi trọng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, rút ra những bài học từ cả thành công và thất bại trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu, để không ngừng đổi mới, hoàn thiện đường lối phát triển. Cùng với đó, sự tồn tại, phát triển của các khuynh hướng xã hội chủ nghĩa và các phong trào tiến bộ ở châu Mỹ La tinh đang định hướng các nước này thực hiện các giá trị của chủ nghĩa xã hội,... là thực tiễn sinh động minh chứng cho lý tưởng xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa, hướng đến một xã hội không áp bức, bóc lột, bất công, con người được giải phóng triệt để. Đây là con đường phát triển tất yếu của các dân tộc và cũng là sự lựa chọn tất yếu của các lực lượng yêu chuộng hòa bình, dân chủ, tiến bộ trên toàn thế giới.

Thực tiễn đó cho thấy, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu không đồng nghĩa với sự “cáo chung” của chủ nghĩa xã hội, càng không thể dùng sự thất bại của một mô hình cụ thể để phủ nhận giá trị của lý tưởng và triển vọng phát triển của chủ nghĩa xã hội. Điều đó đã được Đảng ta khẳng định: “Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội”⁵. Cách mạng Tháng Mười Nga mãi mãi trường tồn trong tiến trình phát triển của nhân loại, không thế lực nào có thể xuyên tạc, phủ nhận.

Đại tá, PGS, TS. NGUYỄN SỸ HỌA, Học viện Lục quân