Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, dịch vụ internet, mạng xã hội,… đã hình thành nên một không gian chiến lược mới - không gian mạng với nguồn tài nguyên số cực lớn, mở ra nhiều cơ hội mới cho sự phát triển của cá nhân, cộng đồng và quốc gia - dân tộc. Tuy nhiên, không gian mạng cũng là nơi các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị không ngừng gia tăng hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước, Quân đội bằng những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Vì vậy, nâng cao năng lực phản biện cho cán bộ, chiến sĩ Quân đội trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là vấn đề rất có ý nghĩa hiện nay.

Không gian mạng - thách thức trực diện đối với bản lĩnh chính trị, năng lực nhận thức của cán bộ, chiến sĩ hiện nay

Không gian mạng là một bộ phận cấu thành đặc biệt của đời sống xã hội hiện đại, được hình thành và vận hành trên nền tảng internet, công nghệ số và các phương tiện truyền thông mới, có tác động sâu rộng, trực tiếp, ngày càng mạnh mẽ đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm và hành vi của con người. Không gian mạng không còn đơn thuần là công cụ phục vụ trao đổi thông tin, mà đã trở thành một không gian xã hội đặc thù, nơi diễn ra sự tương tác, đấu tranh, “va đập” gay gắt giữa các quan điểm, tư tưởng, hệ giá trị khác nhau. Đối với cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội, việc tham gia không gian mạng vừa là nhu cầu khách quan, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có bản lĩnh chính trị vững vàng và năng lực nhận thức đúng đắn, nếu không sẽ rất dễ bị tác động, chi phối bởi các luồng thông tin phức tạp, đa dạng, thậm chí sai trái, thù địch.

Không gian mạng mang những đặc trưng nổi bật, như: tốc độ lan truyền thông tin nhanh, phạm vi ảnh hưởng rộng, khả năng tương tác cao, nhưng đồng thời lại tiềm ẩn nhiều yếu tố khó kiểm soát về nguồn gốc, tính xác thực và mục đích phát tán thông tin. Tính ẩn danh hoặc nặc danh của người sử dụng tạo điều kiện cho các đối tượng xấu, các thế lực thù địch dễ dàng che giấu danh tính, xuyên tạc sự thật, phát tán thông tin sai trái, thù địch mà chưa chịu trách nhiệm pháp lý tương xứng. Bên cạnh đó, tính đa chiều, đa nguồn của thông tin trên không gian mạng, nếu không được tiếp cận, sàng lọc và xử lý bằng tư duy khoa học, lập trường chính trị vững vàng, rất dễ bị lợi dụng để làm nhiễu loạn nhận thức, đánh tráo khái niệm, làm mờ ranh giới giữa đúng - sai, thật - giả, giữa phản biện xây dựng và chống phá chính trị, từ đó tác động tiêu cực đến nhận thức, tư tưởng, bản lĩnh của cán bộ, chiến sĩ.

Các thế lực thù địch sử dụng không gian mạng để phát tán thông tin xấu, độc. Ảnh minh họa (nguồn: internet)

Một đặc điểm đáng chú ý hiện nay là thông tin xấu, độc trên không gian mạng thường không xuất hiện dưới dạng công khai, đối đầu trực diện, mà được “ngụy trang” tinh vi thông qua các bài viết phân tích, bình luận, phản biện giả hoặc chia sẻ trải nghiệm cá nhân mang tính dẫn dắt có chủ ý. Các đối tượng chống phá thường sử dụng ngôn ngữ có vẻ trung tính, khách quan, thậm chí mang dáng dấp học thuật, nhằm từng bước gieo rắc sự nghi ngờ, hoài nghi có tính toán, làm suy giảm niềm tin đối với vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và bản chất cách mạng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Không dừng lại ở đó, các thế lực thù địch còn “cố tình cắt ghép, bóp méo thông tin, tạo cảm giác “khủng hoảng niềm tin”, nhằm tác động vào nhận thức của cán bộ, chiến sĩ”¹. Chính sự tinh vi, mềm hóa, phi đối kháng và khó nhận diện này đã làm gia tăng tính phức tạp, nguy cơ tiềm ẩn của không gian mạng, đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ phải có năng lực phản biện vững vàng, sắc bén mới có thể chủ động nhận diện và đấu tranh hiệu quả.

Thực tế cho thấy, không gian mạng đã và đang trở thành “chiến trường tư tưởng” đặc biệt nhạy cảm được các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng với phương thức chống phá ngày càng tinh vi. Thay vì phủ định trực diện nền tảng tư tưởng của Đảng, chúng chuyển hướng tập trung khai thác, khoét sâu vào những “vùng xám nhận thức” nơi mà sự hiểu biết chưa đầy đủ, thiếu hệ thống dễ dẫn đến hoài nghi, dao động. Thông qua việc nêu ra những vấn đề có thật nhưng bị cắt xén, bóp méo hoặc đặt trong mối liên hệ so sánh lệch chuẩn, các đối tượng chống phá từng bước gieo rắc tâm lý nghi ngờ, dẫn dắt người tiếp nhận đi đến những kết luận sai lệch về bản chất chế độ, vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Đây là thủ đoạn hết sức nguy hiểm, bởi nó không tạo ra phản ứng tức thời, mà âm thầm, ngấm ngầm tác động lâu dài đến nhận thức, niềm tin, từng bước làm suy giảm “sức đề kháng tư tưởng” của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân.

Về nội dung, các vấn đề như dân chủ, nhân quyền, phòng, chống tham nhũng, công tác cán bộ, xử lý kỷ luật và đời sống bộ đội, mối quan hệ quân - dân,… thường xuyên bị các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc, bóp méo, thổi phồng hiện tượng cá biệt thành bản chất, phổ biến. Bằng việc khai thác tâm lý tò mò, sự quan tâm tự nhiên của người đọc đối với những vấn đề nhạy cảm, các đối tượng chống phá từng bước dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực, làm suy giảm niềm tin vào vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước. Những lập luận được trình bày dưới vỏ bọc “phản biện”, “phân tích khách quan” tưởng như có lý, nhưng thực chất mang động cơ chính trị phản động. Đặc biệt, chúng “lợi dụng trí tuệ nhân tạo (Deepfake, Machine learning,…) thu thập thông tin cá nhân (hình ảnh, giọng nói và chữ viết) để lồng ghép, chỉnh sửa, tạo ra các video, có giọng nói giả mạo lãnh đạo Bộ Quốc phòng để tuyên truyền, xuyên tạc, bịa đặt, đánh lừa dư luận, với mục tiêu gây hoang mang, xói mòn niềm tin của nhân dân vào bản chất, truyền thống tốt đẹp của Quân đội và xuyên tạc công tác phòng, chống tham nhũng trong Quân đội”². Nếu thiếu năng lực phản biện khoa học và lập trường chính trị vững vàng, cán bộ, chiến sĩ rất dễ bị cuốn theo các luận điệu này một cách bị động.

Khác với trước đây, các thế lực thù địch ngày càng “cá nhân hóa thông tin” thông qua thuật toán của mạng xã hội, hướng tới từng nhóm đối tượng, thậm chí từng cá nhân cụ thể. Phương thức “bắn tỉa” tư tưởng này khiến cán bộ, chiến sĩ dễ rơi vào trạng thái bị động, bất ngờ, bởi các thông tin tiếp cận hằng ngày tưởng như ngẫu nhiên nhưng thực chất đã được tính toán, lựa chọn có chủ đích. Đây là biểu hiện điển hình của “chiến tranh nhận thức” trong điều kiện mới, khi việc tác động tư tưởng diễn ra âm thầm, liên tục và có chiều sâu, có trọng tâm, trọng điểm; điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực phản biện như một nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, nhằm giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ chủ động làm chủ thông tin, giữ vững bản lĩnh chính trị và trận địa tư tưởng trong mọi tình huống.

Năng lực phản biện của cán bộ, chiến sĩ - “lá chắn tư duy” góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Năng lực phản biện của cán bộ, chiến sĩ trước hết phải được hiểu là một dạng năng lực nhận thức khoa học, thể hiện ở khả năng phân tích, đối chiếu, đánh giá và rút ra kết luận các vấn đề tư tưởng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, nền tảng tư tưởng của Đảng và thực tiễn cách mạng Việt Nam. Phản biện không đồng nhất với tranh luận cảm tính, mà là quá trình tư duy có hệ thống, có phương pháp, nhằm làm rõ đúng - sai, bản chất - hiện tượng, tích cực - tiêu cực trong các luồng thông tin đa dạng trên không gian mạng. Trong điều kiện “chiến tranh thông tin”, “chiến tranh nhận thức” diễn biến ngày càng tinh vi, năng lực phản biện chính là công cụ tư duy giúp cán bộ, chiến sĩ không bị cuốn theo bề nổi thông tin, không rơi vào trạng thái hoài nghi cực đoan hoặc chấp nhận thụ động các quan điểm sai trái, thù địch. Do đó, phản biện khoa học phải gắn chặt với bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của chế độ, qua đó khẳng định vai trò của tư duy, phương pháp luận khoa học trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Thông qua năng lực phản biện, cán bộ, chiến sĩ có thể phân biệt rõ giữa phản biện mang tính xây dựng với phản biện giả danh, giữa thông tin có cơ sở khoa học với thông tin bị bóp méo, cắt xén vì mục đích chính trị không trong sáng. Quan trọng hơn, năng lực phản biện tạo nên khả năng “tự miễn dịch tư tưởng”, giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ không dao động trước sự nhiễu loạn thông tin, không bị chi phối bởi tâm lý đám đông hay những tác động cảm xúc nhất thời. Trên cơ sở đó, cán bộ, chiến sĩ có thể tham gia đấu tranh trên không gian mạng một cách chủ động, có lý, có tình, có sức thuyết phục, góp phần định hướng nhận thức xã hội, lan tỏa thông tin tích cực, chính thống, đồng thời từng bước làm thất bại âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa.

Trong đấu tranh tư tưởng, lý luận trên không gian mạng, bị động về nhận thức tất yếu sẽ dẫn đến bị động trong hành động, thậm chí bị dẫn dắt, chi phối bởi các luồng thông tin sai trái mà không kịp thời nhận diện. Thực tiễn cho thấy, nhiều biểu hiện dao động, lúng túng về tư tưởng không xuất phát từ sự thiếu trung thành, mà từ sự thiếu năng lực phản biện khoa học trước những vấn đề mới, phức tạp, nhạy cảm. Năng lực phản biện vì thế chính là yếu tố trực tiếp giúp cán bộ, chiến sĩ “đi trước một bước” trong “chiến tranh thông tin”, kịp thời nhận diện nguy cơ, chủ động phòng ngừa, không để rơi vào trạng thái bất ngờ, bị động. Khi mỗi cán bộ, chiến sĩ đều có năng lực phản biện vững vàng, sẽ hình thành một “lá chắn tư duy” rộng khắp, bảo đảm cán bộ, chiến sĩ luôn có “Chính trị vững”, góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Đây là yêu cầu có ý nghĩa sống còn trong sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Giải pháp nâng cao năng lực phản biện cho cán bộ, chiến sĩ Quân đội trong tình hình mới

Hiện nay và những năm tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường. “Các thế lực thù địch, đối tượng phản động, cơ hội chính trị trong và ngoài nước câu kết với nhau tăng cường hoạt động chống phá toàn diện về chính trị, quân sự, kinh tế, tư tưởng, văn hóa,... lợi dụng vấn đề “dân chủ, nhân quyền”, dân tộc, tôn giáo; tuyên truyền kích động thực hiện “diễn biến hòa bình””³. Chúng sử dụng không gian mạng như một phương tiện chủ yếu để tiến hành “chiến tranh thông tin”, “chiến tranh nhận thức”, tập trung chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, hòng làm suy giảm niềm tin của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân ta đối với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, kết hợp công khai và bí mật, trực diện và ngấm ngầm, v.v. Những tác động đó đặt ra thách thức trực diện đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đòi hỏi chủ thể, lực lượng tham gia phải chuyển từ tư duy “ứng phó bị động” sang “chủ động phòng ngừa”.

Theo đó, nâng cao năng lực phản biện cho cán bộ, chiến sĩ không chỉ là yêu cầu mang tính tình thế, mà là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn chặt với xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, để cán bộ, chiến sĩ ta không bị động, bất ngờ trên môi trường số. Muốn vậy, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp chủ yếu sau.

Một là, tăng cường bồi dưỡng kiến thức lý luận chính trị làm cơ sở nâng cao năng lực phản biện của cán bộ, chiến sĩ trong bối cảnh mới. Qua thực tiễn đấu tranh tư tưởng thời gian qua cho thấy, năng lực phản biện của cán bộ, chiến sĩ chỉ được bảo đảm vững chắc khi được hình thành trên nền tảng lý luận chính trị đúng đắn, khoa học và được tôi luyện thường xuyên trong thực tiễn công tác, sinh hoạt ở cơ quan, đơn vị. Lý luận chính trị không chỉ định hướng nhận thức, mà còn giữ vai trò quyết định trong việc hình thành phương pháp tư duy, cách tiếp cận và xử lý các vấn đề tư tưởng phức tạp, nhạy cảm nảy sinh trên không gian mạng. Khi thiếu nền tảng lý luận vững vàng, phản biện dễ rơi vào tình trạng phiến diện, cảm tính, thậm chí bị dẫn dắt bởi những lập luận sai trái được ngụy trang tinh vi. Do đó, bồi dưỡng nền tảng lý luận chính trị cho cán bộ, chiến sĩ là yêu cầu mang tính nguyên tắc, có ý nghĩa quyết định đối với việc hình thành bản lĩnh tư tưởng và năng lực phản biện khoa học, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.

Bồi dưỡng kiến thức lý luận chính trị cần tập trung làm cho cán bộ, chiến sĩ nắm vững những nội dung cốt lõi, bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng; hiểu đúng, hiểu sâu đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là các vấn đề mới, phức tạp mà thực tiễn đang đặt ra. Trên cơ sở đó, hình thành khả năng vận dụng lý luận để phân tích, đánh giá thông tin, nhận diện bản chất các quan điểm sai trái, xuyên tạc trên không gian mạng. Lý luận chính trị phải trở thành cơ sở để phản biện đúng hướng, đúng bản chất, bảo đảm tính kiên định về lập trường, không dao động trước những luận điệu mập mờ, đánh tráo khái niệm hoặc ngụy biện chính trị.

Sư đoàn 8, Quân khu 9 tổ chức học tập, quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng.

Các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục lý luận chính trị theo hướng thiết thực, gắn chặt với thực tiễn đấu tranh tư tưởng hiện nay; chú trọng cập nhật kịp thời các vấn đề thời sự, nhạy cảm đang được dư luận xã hội quan tâm. Kết hợp chặt chẽ giữa học tập lý luận với sinh hoạt chính trị, tư tưởng; lấy hiệu quả nhận thức, năng lực vận dụng và khả năng phản biện trong thực tiễn làm tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, cán bộ chính trị trong việc định hướng nhận thức, củng cố niềm tin khoa học, góp phần nâng cao chất lượng phản biện của cán bộ, chiến sĩ trên không gian mạng.

Hai là, thường xuyên trang bị kỹ năng phản biện trong môi trường số cho cán bộ, chiến sĩ. Năng lực phản biện trong điều kiện không gian mạng không chỉ phụ thuộc vào lập trường, bản lĩnh chính trị, mà còn gắn chặt với khả năng xử lý thông tin trong môi trường số. Theo đó, thường xuyên trang bị kỹ năng phản biện giúp cán bộ, chiến sĩ nâng cao năng lực tiếp cận, phân tích và đánh giá thông tin một cách chủ động, khoa học; hạn chế tối đa sự chi phối của các luồng thông tin sai trái, thù địch. Đây là yêu cầu tất yếu nhằm chuyển từ trạng thái tiếp nhận thông tin thụ động sang làm chủ quá trình tiếp nhận và xử lý thông tin, đáp ứng yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh không gian mạng ngày càng phức tạp.

Trang bị kỹ năng phản biện cần được tiến hành thường xuyên, có hệ thống, gắn chặt với thực tiễn sinh hoạt chính trị, công tác tư tưởng và xử lý các tình huống tư tưởng nảy sinh tại đơn vị. Trọng tâm là rèn luyện khả năng kiểm chứng, xác thực nguồn tin; phân tích, bóc tách cấu trúc lập luận và đối chiếu nội dung thông tin trên nhiều khía cạnh; nhận diện rõ mục đích, động cơ phát tán cũng như phương thức dẫn dắt nhận thức của các đối tượng chống phá. Hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc, biết phân biệt hiện tượng với bản chất, phát hiện các biểu hiện ngụy biện, đánh tráo khái niệm hoặc “ngụy trang học thuật”. Trên cơ sở đó, giúp cán bộ, chiến sĩ chủ động sàng lọc, tự kiểm soát hành vi tiếp nhận và chia sẻ thông tin, không để các quan điểm sai trái, xuyên tạc tác động, chi phối nhận thức. Đồng thời, cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng phản hồi và tham gia đấu tranh trên không gian mạng theo hướng ngắn gọn, chặt chẽ, có căn cứ lý luận và thực tiễn; lựa chọn đúng thời điểm, mức độ và hình thức thể hiện phù hợp; tránh sa vào tranh luận cảm tính, đối đầu cực đoan hoặc vô tình tiếp tay cho các luồng thông tin tiêu cực. Ngôn ngữ sử dụng phải chuẩn mực, lập luận phải logic và phù hợp với đặc thù môi trường số, bởi đó là những yếu tố mang tính then chốt, quyết định trực tiếp hiệu quả và sức thuyết phục của hoạt động phản biện trên mặt trận tư tưởng, lý luận.

Các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục nghiên cứu, đưa nội dung trang bị kỹ năng phản biện trong môi trường số vào chương trình bồi dưỡng, tập huấn, huấn luyện thường xuyên cho cán bộ, chiến sĩ; xây dựng các tình huống giả định, tình huống sát thực tiễn gắn với hoạt động đấu tranh trên không gian mạng để rèn luyện khả năng xử lý. Phát huy vai trò chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ của cơ quan chính trị các cấp; đồng thời, khuyến khích cán bộ, chiến sĩ tự học tập, tự rèn luyện thông qua việc tiếp cận có chọn lọc các nguồn thông tin chính thống. Qua đó, từng bước hình thành kỹ năng phản biện phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Hoạt động đọc báo trong giờ nghỉ của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 141, Sư đoàn 312, Quân đoàn 12.

Ba là, phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng trong rèn luyện và nâng cao năng lực phản biện cho cán bộ, chiến sĩ. Nâng cao năng lực phản biện cho cán bộ, chiến sĩ là nhiệm vụ mang tính hệ thống, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực tự thân của mỗi cá nhân, mà phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, thống nhất của các tổ chức, đơn vị nhằm tạo dựng môi trường trực tiếp hình thành, giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị, tư duy lý luận và phương pháp công tác của cán bộ, chiến sĩ. Vì vậy, phát huy đúng vai trò của tổ chức, đơn vị tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động, hình thành lực lượng nòng cốt đủ bản lĩnh, đủ năng lực tham gia đấu tranh, định hướng tư tưởng trên không gian mạng một cách chủ động, hiệu quả.

Nghiên cứu đưa nội dung phản biện, đấu tranh tư tưởng trên không gian mạng vào sinh hoạt chính trị, sinh hoạt chi bộ như một nội dung thường xuyên, có chiều sâu; tổ chức các buổi trao đổi, tọa đàm, thảo luận tập trung vào việc nhận diện, phân tích và xử lý thông tin xấu, độc, quan điểm sai trái, thù địch. Chú trọng xây dựng các nhóm, tổ nòng cốt có trình độ lý luận, kỹ năng phản biện cần thiết và bản lĩnh chính trị kiên định để tham gia đấu tranh, định hướng dư luận. Thông qua các hoạt động mang tính tập thể và có tổ chức, cán bộ, chiến sĩ có điều kiện trực tiếp rèn luyện, thử thách và nâng cao năng lực phản biện trong thực tiễn, tránh tình trạng phản biện đơn lẻ, thiếu định hướng.

Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp cần cụ thể hóa yêu cầu nâng cao năng lực phản biện vào nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác hằng năm; phân công rõ trách nhiệm, gắn chặt với công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Đồng thời, chú trọng sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, kịp thời biểu dương, nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả; chủ động uốn nắn, chấn chỉnh những biểu hiện chủ quan, lệch lạc, thiếu chuẩn mực trong sinh hoạt, học tập, công tác và tham gia hoạt động trên môi trường số.

Bốn là, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; tổ chức chặt chẽ, hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong từng cơ quan, đơn vị. Trong đấu tranh tư tưởng - lý luận, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” là nguyên tắc đã được Đảng ta khẳng định và vận dụng nhất quán; đồng thời, là yêu cầu mang tính phương pháp luận đối với nâng cao năng lực phản biện của cán bộ, chiến sĩ trên không gian mạng. Thực tiễn cho thấy, nếu tách rời hoặc xem nhẹ một trong hai mặt này thì công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ thiếu tính chủ động, dễ rơi vào tình trạng bị động, phân tán, thậm chí lúng túng trước các tình huống tư tưởng phức tạp nảy sinh từ cơ sở. Vì vậy, vận dụng đúng đắn, linh hoạt nguyên tắc “xây” đi đôi với “chống” phải được gắn chặt với tổ chức chặt chẽ, khoa học và hiệu quả hoạt động đấu tranh tư tưởng trong từng cơ quan, đơn vị.

Trên cơ sở quán triệt và thực hiện tốt phương châm “lấy xây để chống”, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, cần nâng cao khả năng tự phòng, chống của cán bộ, chiến sĩ trước âm mưu, thủ đoạn và hoạt động của các thế lực thù địch, đối tượng phản động, cơ hội chính trị. Tập trung xây dựng môi trường tư tưởng lành mạnh, thống nhất trong từng cơ quan, đơn vị, coi đây là nền tảng trực tiếp để hình thành và củng cố bản lĩnh chính trị, năng lực nhận thức và khả năng phản biện của cán bộ, chiến sĩ; hình thành thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc, chủ động, có định hướng; nâng cao khả năng phân tích, đánh giá, đối chiếu thông tin trên cả phương diện lý luận và thực tiễn, không tiếp nhận thông tin một cách thụ động, cảm tính. Đồng thời, các cơ quan, đơn vị cần chủ động cung cấp, định hướng và lan tỏa thông tin chính thống, những giá trị tích cực, những luận cứ khoa học, thực tiễn đã được kiểm chứng, nhằm củng cố niềm tin, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong nội bộ. Chú trọng đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức, phương pháp tuyên truyền, nhất là các hình thức truyền thông mới trên internet, mạng xã hội để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ thông tin của đông đảo cán bộ, đảng viên, chiến sĩ. Thông qua đó, từng bước xây dựng nền tảng tư tưởng vững chắc từ bên trong, tạo “sức đề kháng tư tưởng” bền vững cho mỗi cán bộ, chiến sĩ trước tác động tiêu cực của các luồng thông tin xấu, độc, xuyên tạc trên không gian mạng.

Tổ chức đấu tranh kịp thời, kiên quyết, có trọng tâm, trọng điểm đối với các quan điểm sai trái, thù địch; bảo đảm đúng định hướng chính trị, đúng phương pháp, có cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, tránh đối đầu cực đoan hoặc xử lý thiếu kiểm soát gây phản tác dụng. Tổ chức, tiến hành đấu tranh phải được đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy các cấp; phát huy vai trò nêu gương, trách nhiệm chính trị của cán bộ chủ trì, đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị trong tổ chức lực lượng, phân công nhiệm vụ và xử lý thông tin. Qua đó tạo chuyển biến rõ nét về chất trong năng lực phản biện của cán bộ, chiến sĩ, bảo đảm mỗi cơ quan, đơn vị thực sự trở thành một “pháo đài” tư tưởng vững chắc.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp trên sẽ trực tiếp góp phần không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ; đồng thời, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Đại tá PHẠM CAO CƯỜNG, Tạp chí Quốc phòng toàn dân

Thiếu tá, ThS. ĐOÀN THỊ NHÀN, Trường Trung cấp Kỹ thuật Tăng thiết giáp