Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là sự hiện thực hóa khát vọng độc lập của toàn dân tộc Việt Nam. Thắng lợi đó là tất yếu, được khơi nguồn từ sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự thật ấy đã trở thành giá trị văn hóa chính trị trong dòng chảy lịch sử của dân tộc Việt Nam mà không thế lực thù địch nào có thể xuyên tạc.

Hằng năm, cứ vào dịp toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, các thế lực thù địch lại đẩy mạnh nhiều hoạt động chống phá, hòng xuyên tạc, bóp méo sự thật về cuộc Cách mạng này.

Họ cố tình xuyên tạc rằng, thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là Việt Minh ăn may, bởi Việt Minh chẳng có sức mạnh nào, chẳng tài giỏi gì, chỉ ngồi đấy thò tay ra nhặt lấy trái cây chín rụng xuống mà thôi! Họ còn rêu rao, thắng lợi đó không thể hiện khát vọng độc lập dân tộc, chẳng qua là hành động “cướp thành quả”, “đảo chính” Chính phủ Trần Trọng Kim (nội các của chế độ phong kiến), vì trước đó, từ ngày 11/3/1945, phát xít Nhật đã trao trả độc lập cho Việt Nam rồi, vậy nên kỷ niệm ngày Quốc khánh hằng năm phải là ngày 11/3, chứ không thể lấy ngày 2/9!

Cách mạng Tháng Tám mở ra một thời đại mới ở Việt Nam - thời đại Nhân dân Việt Nam làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của chính mình. Ảnh tư liệu TTXVN

Những luận điệu trên thực chất là phủ nhận một cách trắng trợn toàn bộ giá trị bất hủ của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, phủ định tính chính danh của chính quyền cách mạng Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Sự thật lịch sử đã chứng minh, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mang tầm vóc thời đại, phản ánh khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam và khẳng định những giá trị bất hủ đối với sự phát triển của đất nước. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ dẫn tới sự ra đời chính quyền cách mạng của dân, do dân và vì dân; đã “đổi đời” Nhân dân Việt Nam, từ thân phận nô lệ thành công dân của một nước độc lập, tự do, mà còn có ý nghĩa to lớn đối với phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Thắng lợi này đã mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam: kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; dân tộc Việt Nam đứng vào hàng ngũ các dân tộc tiên phong trên thế giới, đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; Đảng ta trở thành Đảng cầm quyền, xứng đáng là tổ chức chính trị tiên phong của dân tộc tiên phong trong thế kỷ XX.

Suốt hơn 80 năm qua, Nhân dân Việt Nam đã phát huy giá trị thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, đấu tranh kiên cường và bền bỉ để phi thực dân hóa, giải trừ chủ nghĩa thực dân dưới mọi hình thức, làm nên những thắng lợi lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1945 - 1975); tiến hành công cuộc đổi mới đất nước (từ năm 1986) và hiện nay tiến vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội, sánh vai với các cường quốc năm châu. Với thắng lợi này, “lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”¹.

Đó là niềm tự hào không chỉ của “giai cấp lao động và nhân dân ta”, mà còn của “giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức”, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết. Niềm tự hào ấy đã được tiếp nối và trào dâng mạnh mẽ qua hơn 80 năm sau đó; với vị thế của đất nước có sự đóng góp tích cực vào xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển, vì sự tiến bộ của thế giới. Với tư cách là một quốc gia độc lập, có chủ quyền - thành quả có được từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945, để đất nước Việt Nam chúng ta “có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như hiện nay”; là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong các tổ chức quốc tế với đường lối phát triển độc lập, tự chủ, tự cường, phát huy nội lực và tranh thủ hợp tác quốc tế, vì lợi ích song phương hoặc đa phương trong khu vực và thế giới.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một cột mốc, dấu son vĩ đại của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo đầy bản lĩnh và trí tuệ sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh. Khát vọng cháy bỏng của Nhân dân Việt Nam về độc lập dân tộc xuyên suốt hàng nghìn năm lịch sử đã được Cách mạng Tháng Tám năm 1945 hiện thực hóa một cách ngoạn mục và tạo cảm hứng bất diệt cho đất nước tiếp tục phát triển theo giá trị đó, nhất là mỗi khi các quyền dân tộc cơ bản là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bị thách thức.

Giá trị của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là thực tế lịch sử, sự thật không ai có thể xuyên tạc. Sự thật có một, và chỉ một mà thôi! Vậy, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công có ăn may không? Xin trả lời ngay là không! Đó là thắng lợi từ chính bản thân nội lực của toàn Đảng, toàn dân ta chứ không phải chỉ ngồi đấy mà ăn sẵn. Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhân dân ta đã biến thời cơ cách mạng thành nội lực chứ dứt khoát không phải là ăn may từ ngoại lực. Nếu đúng là ăn may thì trong toàn bộ các nước Đông Nam Á lúc bấy giờ, sao chỉ có Việt Nam, Lào và Indonesia giành được thắng lợi, thoát khỏi ách thực dân? Hơn nữa, ở Việt Nam lúc này có nhiều lực lượng chính trị, nhưng tại sao chỉ có Việt Minh giành được thắng lợi? Câu hỏi ấy đã được lịch sử trả lời. Khi thời cơ đến, chính những yếu tố nội lực, tức là sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam đã tạo thế và lực, đưa cách mạng giành thắng lợi, “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”².       

Trong Cách mạng Tháng Tám, Đảng ta đã thực hiện ba điểm cốt yếu để tạo thế, nắm đúng thời cơ, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc để giành thắng lợi. Một là, khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra, Đảng đã kịp thời chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trên hết. Điều này phù hợp với hoàn cảnh của các giai tầng đều muốn giải quyết mâu thuẫn cơ bản là giữa toàn thể Nhân dân Việt Nam với đế quốc - thực dân, cùng bè lũ tay sai. Hai là, Đảng đã xây dựng lực lượng đại đoàn kết toàn dân tộc nhất tề đứng lên đấu tranh giành chính quyền. Mặt trận Việt Minh được thành lập từ tháng 5/1941 và trưởng thành trong suốt những năm đấu tranh giành độc lập, tiến tới Tổng khởi nghĩa là kết quả tất yếu từ sự nhìn xa trông rộng của Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh. Đảng ta còn chuẩn bị thực lực cho Cách mạng Tháng Tám bằng việc xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, điển hình là thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân - đội quân chủ lực đầu tiên của cách mạng Việt Nam, kết hợp lực lượng chính trị hợp thành bạo lực cách mạng giành thắng lợi. Ba là, Đảng đã nắm bắt được thời cơ thuận lợi để phát động Tổng khởi nghĩa, đó là khi chủ nghĩa phát xít bị phe Đồng minh đánh bại và phát xít Nhật ở Việt Nam đang hoang mang dao động. Cùng lúc đó, giai cấp phong kiến Việt Nam cũng đang ở thời điểm khủng hoảng đến tột độ và tuyệt đại đa số Nhân dân Việt Nam không theo Chính phủ thân Nhật do Trần Trọng Kim làm Thủ tướng, mà đi theo Việt Minh. Cuộc Tổng khởi nghĩa đã nổ ra đúng thời điểm. Và nếu không có thực lực thì cách mạng sẽ không thành công, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết: “Vì chính sách của Đảng đúng, và thi hành chính sách ấy kịp thời và linh động, cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám đã thành công”^­3.

Thực tế lịch sử đã chứng minh, một khi có được lực lượng lãnh đạo tiên phong, với bản lĩnh chính trị vững vàng, trí tuệ sáng suốt và được toàn dân tộc hết lòng ủng hộ thì cách mạng sẽ giành thắng lợi. Trong Cách mạng Tháng Tám hoàn toàn không có sự “ăn may” nào cả, mà nó phản ánh đúng thực tế những tháng năm sôi động cả dân tộc Việt Nam, xây dựng, tạo lập thời - thế - lực, vùng lên thoát khỏi đời nô lệ, chứ không ngồi chờ người khác, dân tộc khác ban phát cho độc lập, tự do.

Cuộc Tổng khởi nghĩa diễn ra trong một thời gian không dài và ít bị đổ máu, nhưng như thế quyết không phải là dễ dàng. Đó là sự kết tinh bao xương máu của các chiến sĩ cộng sản và Nhân dân Việt Nam yêu nước qua nhiều cao trào cách mạng trước đó đã truyền lại bản lĩnh và khí thế anh hùng của Cách mạng Tháng Tám. Mặc dù các thế lực thù địch vẫn không từ bỏ mưu đồ xuyên tạc sự thật lịch sử đó; nhưng, sự thật vẫn là sự thật. Nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ sự thật đó, không một thế lực nào có thể lung lạc được.

Các thế lực thù địch thường rêu rao sở dĩ Việt Nam được độc lập là do Nhật trao cho. Hoàn toàn không phải vậy. Khát vọng độc lập dân tộc thể hiện trong Cách mạng Tháng Tám là giá trị phản bác luận điệu xuyên tạc này. Sự thật là sau khi đảo chính Pháp đêm 09/3/1945, phát xít Nhật đã áp đặt toàn bộ sự cai trị lên Đông Dương và ngày 11/3/1945 tuyên bố trao trả độc lập cho chính quyền phong kiến Bảo Đại, rồi giúp thành lập nội các do Trần Trọng Kim đứng đầu. Cần khẳng định ngay rằng, đó chỉ là thứ độc lập giả hiệu, không thể nói là độc lập khi mà quân đội phát xít Nhật vẫn còn chiếm đóng, “hành sự” trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam; chính quyền phong kiến Bảo Đại và nội các Trần Trọng Kim vẫn đặt dưới sự chỉ huy của phát xít Nhật, Nhân dân Việt Nam lúc này đều theo Việt Minh, thực chất là theo sự lãnh đạo của Đảng, đứng lên phá bỏ sự chiếm đóng của thế lực ngoại bang, lật đổ chế độ phong kiến.       

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong Tuyên ngôn độc lập: “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị. Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hoà”⁴. Vì thế, luận điệu xằng bậy của các thế lực thù địch chỉ có thể lừa được một số người nhẹ dạ cả tin, nhưng quyết không thể xuyên tạc, đổi trắng thay đen, đánh tráo khái niệm và hạ thấp khát vọng giành độc lập dân tộc của Nhân dân Việt Nam. Sự thật lịch sử vẫn hiện hữu, bộ mặt của những kẻ xuyên tạc sẽ bị bóc trần chỉ là những kẻ tráo trở, yêu nước giả hiệu, dân chủ cuội!

Khát vọng độc lập đã trở thành giá trị vĩnh hằng trong kho tàng văn hoá chính trị của dân tộc Việt Nam. Cuộc đấu tranh của Nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã đáp ứng khát vọng đó. Sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Nhân dân Việt Nam đã được trải nghiệm qua nhiều biến cố của thời cuộc, mà một trong những dấu mốc ngời sáng nhất là thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Đó là giá trị vĩnh hằng và bất diệt, không thế lực nào có thể xuyên tạc, phủ nhận./.

GS, TS. MẠCH QUANG THẮNG
______________________

1 - Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 7, Nxb CTQG, H. 2011, tr. 25.

2 - Sđd, Tập 3, tr. 596.

3 - Sđd, Tập 7, tr. 24.

4 - Sđd, Tập 4, tr. 03.