Giáo dục quốc phòng và an ninh đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết và nâng cao ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, các thế lực thù địch đã cố tình xuyên tạc, cho rằng giáo dục quốc phòng và an ninh là công cụ “quân sự hóa”, nhằm kiểm soát tư tưởng và hạn chế tự do của học sinh, sinh viên. Đây là luận điệu sai trái, gây hiểu lầm, làm suy giảm nhận thức, trách nhiệm của học sinh, sinh viên, tạo tâm lý thờ ơ, mất cảnh giác, ảnh hưởng đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cần kiên quyết đấu tranh bác bỏ.

Một trong những luận điệu phổ biến của các thế lực phản động là họ cố tình tạo ra sự hiểu lầm rằng giáo dục quốc phòng và an ninh là một hình thức “quân sự hóa” nhà trường, “lính hóa” học sinh, sinh viên, biến họ thành công cụ bị kiểm soát thay vì tập trung vào học tập và phát triển cá nhân.

Để khiến học sinh, sinh viên hiểu sai về nội dung, chương trình môn học, các thế lực thù địch ra sức xuyên tạc rằng, giáo dục quốc phòng và an ninh chỉ tập trung vào huấn luyện quân sự, sử dụng vũ khí, rèn luyện thể lực mà không có giá trị giáo dục. Họ công kích chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh, cho rằng môn học này hạn chế sự tự do tư duy sáng tạo của học sinh, sinh viên, dẫn đến áp đặt tư tưởng, bắt buộc họ phải tuân theo những quy định mang tính quân sự, làm mất đi tính cá nhân và khả năng phát triển bản thân.

Sinh viên tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh, Trường Quân sự Quân khu 5 luyện tập bắn súng.

Lợi dụng mạng xã hội, họ cắt ghép hình ảnh, video từ các buổi huấn luyện quân sự để thổi phồng những khó khăn mà học sinh, sinh viên gặp phải khi học giáo dục quốc phòng và an ninh, tạo ra sự hiểu lầm, khiến họ có cái nhìn tiêu cực về môn học quan trọng này. Mục đích của thủ đoạn này là tạo ra sự phản đối trong học sinh, sinh viên, biến họ thành công cụ để gây áp lực lên hệ thống giáo dục, làm suy yếu chính sách giáo dục quốc phòng và an ninh của Nhà nước ta.

Sự chống phá của các thế lực thù địch nhằm vào công tác giáo dục quốc phòng và an ninh mới nghe qua tưởng chừng không quá đáng ngại, nhưng đằng sau đó tiềm ẩn những tác động rất nguy hiểm cả trước mắt và lâu dài.

Về trước mắt, việc tin theo những quan điểm sai trái về giáo dục quốc phòng và an ninh không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức của học sinh, sinh viên mà còn có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm công dân, làm suy giảm sức mạnh bảo vệ Tổ quốc. Khi học sinh, sinh viên hiểu sai bản chất của giáo dục quốc phòng và an ninh, cho rằng môn học này chỉ là một hình thức ép buộc nhằm mục đích “quân sự hóa” tư tưởng, thay vì trang bị những kiến thức cần thiết, dẫn đến thái độ thờ ơ, xem nhẹ môn học này. Điều này tạo ra một thế hệ học sinh, sinh viên thiếu kiến thức về quốc phòng, an ninh, không ý thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ Tổ quốc, từ đó trở nên thiếu trách nhiệm với vận mệnh dân tộc, không có sự chuẩn bị cần thiết để ứng phó với các tình huống khẩn cấp, làm suy yếu nền quốc phòng toàn dân. Đây còn là tiền đề để nhen nhóm tư tưởng phản đối giáo dục quốc phòng và an ninh trong một bộ phận học sinh, sinh viên; mầm mống cho những hành vi không chấp hành nghĩa vụ quân sự, gây khó khăn cho công tác tuyển quân và tạo nguồn dự bị động viên, làm suy giảm sức mạnh quốc phòng của đất nước.

Về lâu dài, thực chất mục đích sâu xa đằng sau những luận điệu này là nhằm “tẩy trắng” thế hệ trẻ, tạo “khoảng trống” nhận thức, tư tưởng để chúng dễ bề “thao túng”, “chèn lấp” vào đó những tư tưởng phản động. Bằng cách kích động chống phá, bài trừ các hình thức giáo dục, bồi dưỡng tinh thần yêu nước, như giáo dục quốc phòng và an ninh, các thế lực thù địch mong muốn tạo ra những thế hệ học sinh, sinh viên thờ ơ, thiếu trách nhiệm với đất nước, tạo điều kiện để chúng thực hiện các mưu đồ phá hoại cách mạng Việt Nam. Đây là con đường vòng, gián tiếp nhưng rất tinh vi, nguy hiểm của các thế lực thù địch.

Khi thế hệ trẻ không nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình đối với đất nước, không được trang bị đầy đủ kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh sẽ khiến nền quốc phòng toàn dân mất đi sức mạnh tự cường, tạo điều kiện cho các thế lực bên ngoài can thiệp, thúc đẩy các hoạt động chống phá, làm suy yếu nội lực, phát sinh những lỗ hổng trong công tác bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Đây là những huệ lụy rất nguy hiểm, cần được nhận thức đúng và tích cực đấu tranh bác bỏ luận điệu này.

Giờ học chiến thuật của sinh viên Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và an ninh, Trường Quân sự Quân khu 5.

Cần khẳng định rằng, giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh, sinh viên là nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục, đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân, được quy định rõ trong Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh. Môn học này không chỉ trang bị kiến thức quốc phòng, an ninh cơ bản, kỹ năng quân sự, rèn luyện nếp sống kỷ luật, mà còn bồi dưỡng lòng yêu nước, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm công dân cho học sinh, sinh viên đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Về nội dung, chương trình, giáo dục quốc phòng và an ninh không chỉ dừng lại ở việc huấn luyện quân sự mà còn cung cấp những kiến thức cơ bản về lịch sử bảo vệ Tổ quốc, tình hình an ninh thế giới, luật pháp quốc phòng, chiến lược bảo vệ Tổ quốc, kỹ năng sinh tồn và ứng phó với các tình huống khẩn cấp, v.v. Đây là những nội dung cơ bản, cần thiết, giúp học sinh, sinh viên thấy được tầm quan trọng của hoạt động quân sự, củng cố quốc phòng, tính tất yếu của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nâng cao ý thức pháp luật, khả năng tự vệ và ứng phó với các tình huống nguy hiểm.

Thực tế cho thấy, giáo dục quốc phòng và an ninh không hề có mục tiêu biến học sinh, sinh viên thành quân nhân mà chỉ trang bị cho họ những kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh, kỹ năng tự vệ và ý thức trách nhiệm bảo vệ đất nước. Việc tổ chức các nội dung thực hành quân sự, như: điều lệnh đội ngũ, thao tác, kỹ năng sử dụng vũ khí cá nhân,… chỉ là một phần nhỏ so với chương trình huấn luyện của quân nhân.

Việc dựa vào tính kỷ luật để quy cho giáo dục quốc phòng và an ninh kiểm soát hạn chế tư duy sáng tạo của học sinh, sinh viên là hoàn toàn không đúng sự thật. Rèn luyện kỷ luật trong giáo dục quốc phòng và an ninh là nội dung quan trọng để xây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học cho học sinh, sinh viên ngay khi đang học tập trong nhà trường; giúp họ biết ghép mình vào tập thể, có trách nhiệm hơn với bản thân, cộng đồng và đất nước, nhận thức đầy đủ về vai trò của mình đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những nguyên tắc, quy tắc trong giáo dục quốc phòng và an ninh là những kỹ năng cần thiết để ứng phó với các tình huống thực tế, không ảnh hưởng đến sự tự do tư duy hay hạn chế sáng tạo của người học. Những cơ sở lý luận, thực tiễn trên đã bác bỏ hoàn toàn những luận điệu xuyên tạc, sai trái về giáo dục quốc phòng và an ninh.

Thời gian tới, các thế lực thù địch sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động chống phá với nhiều thủ đoạn, chiêu trò tinh vi, nguy hiểm hơn trên mọi lĩnh vực. Do đó, để đấu tranh bác bỏ luận điệu xuyên tạc về giáo dục quốc phòng và an ninh cần có sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý nhà nước, nhà trường, giáo viên, học sinh, sinh viên và toàn xã hội. Trước hết, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục để học sinh, sinh viên hiểu đúng về bản chất và vai trò của giáo dục quốc phòng và an ninh. Nhà trường cần tổ chức các hội thi tìm hiểu, hội thảo, tọa đàm về vai trò của giáo dục quốc phòng và an ninh trong nền giáo dục và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Xây dựng các nhóm nòng cốt, tình nguyện tuyên truyền về giáo dục quốc phòng và an ninh, đóng vai trò là cầu nối giữa nhà trường với học sinh, sinh viên, giúp lan tỏa những thông tin chính xác về môn học. Tích cực tuyên truyền, đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc về giáo dục quốc phòng và an ninh trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội. Chú trọng xây dựng những bài viết, video, podcast,… với sự tham gia của các chuyên gia, phân tích chuyên sâu về công tác giáo dục quốc phòng và an ninh, giúp học sinh, sinh viên nâng cao nhận thức, có góc nhìn khách quan để tự phân tích, đánh giá thông tin thay vì bị dẫn dắt bởi những luận điệu sai trái. Đồng thời, cần có chiến lược truyền thông chính thống để phản bác các luận điệu sai trái trên mạng xã hội; phát hiện và xử lý kịp thời thông tin xuyên tạc, ngăn chặn sự lan truyền của các quan điểm sai trái.

Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh. Tiếp tục quán triệt, cập nhật, thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục quốc phòng và an ninh; trọng tâm là Chỉ thị số 12-CT/TW, ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị (khóa X); Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh, v.v. Các cơ sở giáo dục chấp hành nghiêm quy định liên kết giáo dục; quan tâm bảo đảm đủ cơ sở vật chất, phương tiện, trang bị kỹ thuật, thiết bị phục vụ công tác giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh, sinh viên. Chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường vận dụng các phương pháp dạy học tiên tiến kết hợp với sử dụng các phương tiện kĩ thuật dạy học hiện đại. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) vào giảng dạy, giúp học sinh, sinh viên có trải nghiệm học tập sinh động, tăng hứng thú với môn học.

Đội ngũ giáo viên chủ động nắm, giải đáp thắc mắc của học sinh, sinh viên; khuyến khích họ thảo luận, rèn luyện khả năng phản biện và bảo vệ quan điểm đúng đắn. Cần đầu tư phát triển các kênh truyền thông chuyên biệt như: trang website chính thức về giáo dục quốc phòng và an ninh, nơi cập nhật thông tin về chương trình giảng dạy, tài liệu tham khảo chính thống. Tổ chức những diễn đàn trực tuyến cho học sinh, sinh viên trao đổi về các vấn đề liên quan đến giáo dục quốc phòng và an ninh.

Các tổ chức đoàn, hội cần tích cực tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa giúp học sinh, sinh viên tiếp cận, trải nghiệm thực tế nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh, tạo sân chơi để họ vừa học, vừa nâng cao nhận thức về quốc phòng, rèn luyện kỹ năng ứng phó với những tình huống khẩn cấp. Tổ chức các chương trình giao lưu với chiến sĩ, cựu quân nhân, giúp học sinh, sinh viên hiểu rõ hơn về tinh thần trách nhiệm trong bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời, cần có biện pháp mạnh mẽ hơn trong quản lý và xử lý các thông tin xuyên tạc về giáo dục quốc phòng và an ninh. Các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường giám sát và xử lý các tài khoản mạng xã hội, website có hành vi tuyên truyền thông tin sai lệch về giáo dục quốc phòng và an ninh. Phối hợp với các nền tảng mạng xã hội để kiểm soát các nội dung vi phạm, tránh để thông tin sai lệch lan rộng.

Nâng cao nhận thức về giáo dục quốc phòng và an ninh, đẩy mạnh đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái nói chung, về giáo dục quốc phòng và an ninh nói riêng góp phần xây dựng một thế hệ trẻ có trách nhiệm, bản lĩnh và sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Thượng tá, ThS. TRẦN NGỌC TRUNG, Trưởng khoa Khoa học xã hội và nhân văn, Trường Quân sự Quân khu 5