Thứ Sáu, 16/01/2026, 03:45 (GMT+7)
Nghiên cứu - Tìm hiểu Nghiên cứu - Trao đổi
Chính trị - tinh thần không những là nhân tố căn bản, nến tảng tạo nên chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Bộ đội Thông tin liên lạc mà còn là đòi hỏi khách quan từ thực tiễn xây dựng lực lượng thông tin quân sự hiện đại gắn với những chuyển biến mới về tổ chức biên chế và nghệ thuật tổ chức, đảm bảo thông tin liên lạc trong chiến tranh hiện đại. Đây là vấn đề cấp thiết, cần được nghiên cứu, thực hiện với những giải pháp đồng bộ, hiệu quả.
Bàn về nhân tố chính trị - tinh thần, V.I. Lênin đã khẳng định: “Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”1. Thấm nhuần tư tưởng đó, trong chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ: “Chính trị trọng hơn quân sự”2, “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”3. Thực tiễn hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam cũng đã chứng minh, chính trị - tinh thần là nhân tố cốt lõi, cội nguồn sức mạnh chiến đấu và chiến thắng của Quân đội ta; là chất “keo kết dính” các nhân tố để chuyển hóa, tạo nên chất lượng tổng hợp, sức mạnh và khả năng chiến đấu của Quân đội.
Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, Binh chủng Thông tin liên lạc và các đơn vị thông tin trong toàn quân đã triển khai nhiều chủ trương, biện pháp đồng bộ, hiệu quả để xây dựng, phát huy nhân tố chính trị - tinh thần. Nhờ đó, cán bộ, chiến sĩ luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng chiến đấu của Quân đội; chuyển hóa nhân tố chính trị - tinh thần thành sức mạnh vật chất, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Trong mọi nhiệm vụ, Bộ đội Thông tin liên lạc luôn phát huy tinh thần trách nhiệm, quy hoạch, xây dựng, phát triển hệ thống thông tin liên lạc hiện đại; chủ động tiếp thu, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại; bảo đảm tốt thông tin liên lạc, sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống,… xây đắp nên truyền thống “Kịp thời - Chính xác - Bí mật - An toàn”.
Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, các phương thức tác chiến điện tử, tác chiến mạng trong chiến tranh công nghệ cao ngày càng đa dạng, gay gắt hơn, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với Bộ đội Thông tin liên lạc. Để hoàn thành nhiệm vụ, cùng với quán triệt, thực hiện nghiêm “Chiến lược phát triển hệ thống thông tin liên lạc quân sự giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045” (sửa đổi, bổ sung), cần đặc biệt quan tâm xây dựng và phát huy nhân tố chính trị - tinh thần trong từng khâu, từng bước của quá trình xây dựng lực lượng thông tin quân sự hiện đại. Đây vừa là đòi hỏi khách quan, vừa là nhu cầu nội tại của lực lượng thông tin quân sự. Với mục tiêu đó, bài viết đề xuất một số giải pháp chủ yếu sau:
Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp là giải pháp mang tính định hướng, có ý nghĩa quyết định. Vì vậy, cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ huy các cấp cần tiếp tục đẩy mạnh xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu. Chăm lo xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; nâng cao chất lượng xây dựng nghị quyết, gắn nội dung lãnh đạo với những vấn đề thực tiễn cụ thể của đơn vị, bảo đảm tính khả thi, thiết thực, hiệu quả. Trong bối cảnh môi trường thông tin mở, tác động nhanh và đa chiều, cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ huy các cấp cần tích cực đổi mới phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong các nhiệm vụ; bám sát đặc điểm, yêu cầu, nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc trong điều kiện chiến tranh hiện đại cũng như thực hiện các nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn, phòng chống bạo loạn, phục vụ hội nghị cấp cao, v.v. Cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì, chủ chốt các cấp cần đề cao trách nhiệm nêu gương, nâng cao chất lượng thực hiện chức trách, nhiệm vụ trên từng cương vị công tác, trở thành hạt nhân, nòng cốt trong xây dựng và phát huy nhân tố chính trị - tinh thần ở đơn vị.
Cơ quan chính trị các cấp nâng cao chất lượng tham mưu; tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra; xây dựng, nhân rộng các điển hình tiên tiến, những mô hình hay, cách làm sáng tạo và kịp thời phát hiện, uốn nắn, khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong công tác xây dựng, phát huy nhân tốt chính trị - tinh thần trong mỗi cơ quan, đơn vị và cá nhân.
Hai là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc. Là phạm trù thuộc ý thức xã hội, được hình thành, phát triển trên cơ sở của thế giới quan, niềm tin, lý tưởng, tình cảm và ý chí chính trị, nhân tố chính trị - tinh thần hoàn toàn không tự nhiên có được, mà thông qua giáo dục, bồi dưỡng, củng cố và phát triển thường xuyên, liên tục, có hệ thống gắn với hoạt động thực tiễn. Dó đó, cùng với làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức cho mọi quân nhân về quan điểm, chủ trương xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, các đơn vị thông tin liên lạc cần đẩy mạnh giáo dục về vai trò, ý nghĩa của nhân tố chính trị - tinh thần; chú trọng làm rõ về cấu trúc, nội hàm, thực trạng và tính cấp thiết phải phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc thời kỳ mới, nhất là trong xây dựng lực lượng thông tin quân sự hiện đại.
Quá trình giáo dục, cần kết hợp chặt chẽ giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức, chính sách. Đồng thời, cần cụ thể hóa từng nội dung giáo dục, học tập thành mục tiêu, chỉ tiêu và xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp, có sự phân công trách nhiệm rõ ràng, cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Chú trọng đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục theo hướng hiện đại, thiết thực, hiệu quả; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, kết hợp linh hoạt với tọa đàm, diễn đàn thanh niên, hội thi, hội thao và mô phỏng nhiệm vụ.
Cấp ủy, chính ủy, chính trị viên các cấp cần phát huy tốt vai trò nòng cốt trong giáo dục, tuyên truyền; phát huy hiệu quả của hệ thống thiết chế văn hóa và các phương tiện truyền thông, tạo môi trường giáo dục phong phú, sinh động, hấp dẫn. Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Công đoàn các cấp phát huy vai trò xung kích, sáng tạo trong tổ chức các hoạt động chính trị - tinh thần gắn với nhiệm vụ chính trị trung tâm của cơ quan, đơn vị. Các cơ quan, đơn vị tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành và Nhân dân địa phương nơi đóng quân, nơi có tuyến cáp đi qua để tuyên truyền, giáo dục, chung tay xây dựng môi trường lành mạnh, bền vững, giúp bộ đội thêm gắn bó, tin yêu đơn vị, tạo động lực để họ phấn đấu, rèn luyện.
Ba là, đổi mới nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc. Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông số đã làm thay đổi đáng kể phương thức tiếp cận thông tin của con người. Do đó, việc phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc cần được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và hình thức, biện pháp theo hướng khai thác tối đa thành tựu khoa học công nghệ để tăng hiệu quả truyền tải, lan tỏa và khơi dậy nhân tố chính trị - tinh thần.
Về nội dung, cần tập trung vào những vấn đề thiết thực, gần gũi với đời sống, nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ thông tin; gắn với những đặc thù riêng như: tính kỹ thuật cao, yêu cầu chính xác, kịp thời và bí mật; bám sát đặc điểm nhiệm vụ bảo đảm thông tin hiện nay cũng như dự báo sát yêu cầu của chiến tranh thông tin. Tập trung định hướng nội dung học tập, quán triệt, rèn luyện toàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm. Trong mỗi nội dung cần có tính định hướng tư tưởng rõ ràng nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, khơi dậy tình cảm, niềm tin, thúc đẩy ý chí chính trị của bộ đội.
Về hình thức, biện pháp: cần đa dạng hóa, từ sinh hoạt chính trị truyền thống đến ứng dụng công nghệ số, như: video, infographic, mạng xã hội nội bộ, học liệu số hóa, v.v. Lồng ghép nội dung phát huy chính trị - tinh thần vào các hoạt động sinh hoạt, huấn luyện, bảo đảm thông tin liên lạc cho các nhiệm vụ. Thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu, giao lưu văn hóa - văn nghệ, thể thao,… tạo không khí sôi nổi, thu hút cán bộ, chiến sĩ tích cực tham gia.
Bốn là, xây dựng môi trường thuận lợi ở đơn vị thông tin cơ sở nhằm khơi dậy, thúc đẩy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc. Theo đó, các đơn vị cơ sở cần quan tâm xây dựng môi trường chính trị, tư tưởng vững mạnh, tạo môi trường thực hành dân chủ để bộ đội bày tỏ tâm tư, nguyện vọng và tham gia xây dựng đơn vị. Nâng cao chất lượng xây dựng môi trường văn hóa quân sự với nhiều thiết chế văn hóa phong phú để mỗi người tự bồi dưỡng, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách người quân nhân cách mạng, tăng sức “đề kháng” với những ảnh hưởng xấu độc từ bên ngoài, nhất là từ môi trường mạng hiện nay. Để đạt hiệu quả cao, các cơ quan, đơn vị cần nghiên cứu xây dựng tiêu chí về chính trị tư tưởng, văn hóa ứng xử và hệ thống các giá trị đạo đức cốt lõi của lực lượng thông tin quân sự hiện đại để triển khai áp dụng đồng bộ, làm nền móng phát triển nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc. Chú trọng rèn luyện bộ đội qua thực tiễn công tác; tổ chức khoa học, chặt chẽ các hoạt động, nhiệm vụ từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp để rèn luyện bản lĩnh, ý chí quyết tâm; kịp thời phát hiện, uốn nắn những biểu hiện thiếu kiên định về lập trường tư tưởng, giảm sút niềm tin, thiếu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.
Năm là, hoàn thiện và đồng bộ cơ chế, chính sách, nguồn lực bảo đảm nhằm tạo ra xung lực tổng hợp, góp phần trực tiếp phát huy nhân tố chính trị - tinh thần. Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần linh hoạt trong lãnh đạo, tổ chức thực hiện các chính sách đãi ngộ để đảm bảo công bằng, đúng, đủ chế độ, tiêu chuẩn cho cán bộ, chiến sĩ và quan trọng là tạo được động lực để phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của bộ đội. Rà soát, bổ sung chính sách hỗ trợ phù hợp, nhất là đối tượng cán bộ, chiến sĩ công tác ở tổ, trạm lẻ phân tán trên địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang bị phục vụ nhu cầu sinh hoạt, công tác, làm việc; khơi dậy và phát huy khát vọng cống hiến, ý chí quyết tâm, tinh thần trách nhiệm, “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới, sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung” của cán bộ, chiến sĩ thông tin. Thường xuyên quan tâm thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội; chủ động phối hợp chặt chẽ với địa phương tạo điều kiện, hỗ trợ gia đình quân nhân khó khăn để họ yên tâm công tác.
Các giải pháp trên nếu được triển khai nghiêm túc, hiệu quả sẽ thiết thực thúc đẩy toàn diện nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc, góp phần xây dựng lực lượng thông tin quân sự hiện đại, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Đại tá VŨ DUY HẢI, Chính ủy Trường Sĩ quan Thông tin _________________
1 - V.I. Lênin – Toàn tập, Tập 41, Nxb CTQG, H. 2005, tr. 147.
2 - Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 3, Nxb CTQG, H. 2011, tr. 539.
3 - Sđd, Tập 7, tr. 217.
Bàn về giải pháp,nhân tố chính trị - tinh thần,Bộ đội Thông tin liên lạc,chính trị trọng hơn quân sự,cội nguồn sức mạnh
Giải pháp bảo đảm hậu cần cho hoạt động ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn 12/01/2026
Bàn về bảo đảm thông tin liên lạc nghi binh, tạo thế, cơ động triển khai lực lượng đánh địch đổ bộ đường không trong tác chiến phòng thủ chiến lược 25/12/2025
Giải pháp nâng cao hiệu quả động viên chính trị - tinh thần trong động viên quốc phòng thời kỳ mới 22/12/2025
Bàn về giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hải đội dân quân thường trực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo 17/12/2025
Mấy vấn đề về xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW trong Quân đội hiện nay 05/12/2025
Quan điểm “thà ít mà tốt” của V.I. Lênin với xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, hiện đại hiện nay 24/11/2025
Một số vấn đề về công tác giáo dục truyền thống trong Quân đội hiện nay 10/11/2025
Tổ chức công tác kỹ thuật của quân đội một số nước trên thế giới và bài học đối với Quân đội nhân dân Việt Nam 04/11/2025
Một số giải pháp phòng, chống phương tiện bay không người lái của lực lượng pháo phòng không trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc 23/10/2025
Nâng cao năng lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ huy tác chiến không gian mạng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 20/10/2025
Bàn về giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hải đội dân quân thường trực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo
Giải pháp nâng cao hiệu quả động viên chính trị - tinh thần trong động viên quốc phòng thời kỳ mới
Bàn về bảo đảm thông tin liên lạc nghi binh, tạo thế, cơ động triển khai lực lượng đánh địch đổ bộ đường không trong tác chiến phòng thủ chiến lược
Giải pháp bảo đảm hậu cần cho hoạt động ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn
Bàn về giải pháp phát huy nhân tố chính trị - tinh thần của Bộ đội Thông tin liên lạc trong tình hình mới