Những chủ trương công tác lớn Chuyên luận chỉ đạo

QPTD -Thứ Năm, 19/11/2026, 08:17 (GMT+7)
Xây dựng đội ngũ nhà giáo Quân đội đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong tình hình mới

Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Đây cũng là yêu cầu trực tiếp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong đó, xây dựng đội ngũ nhà giáo Quân đội là vấn đề có ý nghĩa then chốt, cần được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với tư duy, tầm nhìn chiến lược và hành động quyết liệt, hiệu quả.

Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, giáo dục từ lâu đã được xem là yếu tố có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng và quốc gia - dân tộc.

Ông cha ta đã dạy: “Ăn vóc, học hay”; “một kho vàng không bằng một nang chữ”; “không thầy đố mày làm nên”, v.v. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Không có nhà giáo thì không có giáo dục. Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế, văn hóa. Thực tiễn cũng đã khẳng định: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh”1. Không có thầy giỏi thì cũng không thể có trò hay. “Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh”2.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Đại tướng Nguyễn Tân Cương trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tặng Học viện Hậu cần. Nguồn: qdnd.vn

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, Đảng ta luôn xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có ý nghĩa quyết định đối với phát triển nguồn nhân lực, nâng cao tiềm lực và sức mạnh tổng hợp quốc gia. Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị “Về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo” tiếp tục khẳng định quan điểm đó, đồng thời xác định rõ: nhà trường là nền tảng, nhà giáo là động lực, quyết định chất lượng giáo dục, đào tạo.

Nghị quyết số 290-NQ/QUTW, ngày 07/01/2026 của Quân ủy Trung ương “Về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong Quân đội” xác định quan điểm: Giáo dục và đào tạo trong Quân đội là nhiệm vụ chiến lược, quan trọng hàng đầu, động lực then chốt, quyết định đến chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Trong đó, lấy người học là trung tâm, chủ thể; môi trường sư phạm quân sự chuẩn mực là nền tảng; đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục là then chốt, quyết định; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số là động lực của quá trình giáo dục và đào tạo. Điều đó khẳng định, đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trước hết và chủ yếu phải bắt đầu từ con người; trong đó, đội ngũ nhà giáo là lực lượng nòng cốt, trực tiếp hiện thực hóa chủ trương, mục tiêu, chương trình và phương pháp giáo dục thành chất lượng thực tế của người học.

Nhận thức rõ vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ nhà giáo đối với chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng nguồn nhân lực Quân đội, những năm qua, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và cấp ủy, chỉ huy các cấp đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai quyết liệt, đồng bộ, sáng tạo các chủ trương, giải pháp xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục. Trong đó, Đề án “Xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong Quân đội giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo”3 đã tạo cơ sở quan trọng để các học viện, nhà trường chủ động quy hoạch, tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và từng bước hoàn thiện cơ cấu đội ngũ theo yêu cầu nhiệm vụ. Cùng với chuẩn hóa trình độ, các nhà trường đã chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, khả năng làm việc trong môi trường quốc tế và nghiên cứu khoa học; gắn phát triển đội ngũ nhà giáo với bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng môi trường học thuật. Công tác xét, công nhận chức danh, danh hiệu nhà giáo, chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài được thực hiện bài bản, thực chất tạo động lực để đội ngũ nhà giáo cống hiến và phát triển4.

Đến năm học 2025 - 2026, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong Quân đội cơ bản bảo đảm về số lượng, từng bước hợp lý về cơ cấu, chất lượng ngày càng được nâng lên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và tạo nguồn cho phát triển lâu dài5. Tuyệt đại đa số nhà giáo Quân đội luôn thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tổ chức kỷ luật cao, có tinh thần trách nhiệm và ý thức giữ gìn phẩm chất, uy tín của người thầy, giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”. Trong giảng dạy, đội ngũ nhà giáo đã từng bước đổi mới nội dung, phương pháp, bám sát mục tiêu, chuẩn đầu ra và chương trình đào tạo; chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực, tư duy độc lập và khả năng vận dụng kiến thức của người học. Trong nghiên cứu khoa học, nhiều nhà giáo đã chủ động phát hiện, giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng lực lượng và nghiên cứu nghệ thuật quân sự; kết quả nghiên cứu được lựa chọn, chuyển hóa vào chương trình, giáo trình, tài liệu và nội dung giảng dạy, góp phần nâng cao tính khoa học, thực tiễn của quá trình đào tạo.

Giờ huấn luyện thực hành của thầy và trò Học viện Kỹ thuật quân sự. Nguồn: qdnd.vn

Đội ngũ nhà giáo luôn giữ vai trò quan trọng trong giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống, đạo đức, pháp luật và xây dựng bản lĩnh, ý thức tổ chức kỷ luật, góp phần hình thành ở người học thế giới quan, phương pháp luận, động cơ học tập, ý thức trách nhiệm và phẩm chất của người quân nhân cách mạng. Đối với những ngành đào tạo gắn với khoa học, công nghệ quân sự và các lĩnh vực mới, nhà giáo đồng thời là lực lượng quan trọng trong tiếp nhận, nghiên cứu, cập nhật và chuyển hóa tri thức mới thành nội dung đào tạo, góp phần nâng cao năng lực làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật và phương thức tác chiến hiện đại. Cùng với đó, nhà giáo là lực lượng trực tiếp củng cố “sức đề kháng” về tư tưởng cho cán bộ, học viên; chủ động cung cấp luận cứ khoa học, định hướng nhận thức, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Đội ngũ nhà giáo có trình độ chuyên môn cao, uy tín khoa học, tâm huyết với nghề, thực sự là những tấm gương về phẩm chất, phương pháp công tác và tinh thần tự học, tự nghiên cứu, cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo trong Quân đội. Những kết quả đó khẳng định sự trưởng thành của đội ngũ nhà giáo Quân đội; đồng thời tạo nền tảng quan trọng để thực hiện tốt yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.

Hiện nay, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đang đứng trước những thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Sự phát triển nhanh, mạnh của khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số, công nghệ mô phỏng và các lĩnh vực công nghệ mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị xã hội và phương thức tiến hành chiến tranh. Đối với Quân đội, quá trình xây dựng hiện đại đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực. Một số lĩnh vực mới, chuyên sâu, mũi nhọn đòi hỏi phải có nguồn nhân lực và nhà giáo có trình độ cao, trong khi quá trình đào tạo, bồi dưỡng để hình thành chuyên gia đầu ngành cần thời gian dài.

Vì vậy, xây dựng đội ngũ nhà giáo Quân đội phải được đặt ở tầm cao mới, tiến hành đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, với tư duy dài hạn và những giải pháp phù hợp để tạo chuyển biến thực chất, đạt mục tiêu chung: xây dựng đội ngũ nhà giáo đạt chuẩn theo quy định của Nhà nước và Bộ Quốc phòng; có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; phẩm chất đạo đức, lối sống trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật tốt; có trình độ cao, nền tảng kiến thức hiện đại, năng lực toàn diện; tác phong, phương pháp giảng dạy và làm việc chuyên nghiệp, khoa học; sức khỏe và độ tuổi phù hợp; đủ về số lượng, cơ cấu hợp lý, bảo đảm sự kế thừa và chuyển tiếp vững chắc giữa các thế hệ, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo và phát triển khoa học, công nghệ, nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, góp phần xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới. Để đạt được điều đó, cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung, giải pháp cơ bản sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với xây dựng đội ngũ nhà giáo. Đây là yêu cầu tất yếu, nhằm cụ thể hóa quyết tâm của Đảng, Nhà nước và Quân ủy Trung ương, bảo đảm chủ trương đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xây dựng đội ngũ nhà giáo được quán triệt thống nhất, triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến vững chắc, thực chất.

Theo đó, cần đặt xây dựng đội ngũ nhà giáo trong tổng thể công tác xây dựng Đảng, công tác cán bộ và nhiệm vụ xây dựng nhà trường; bảo đảm sự lãnh đạo tập trung của cấp ủy, tổ chức đảng, sự quản lý, điều hành thống nhất của người chỉ huy và tham mưu, hướng dẫn chặt chẽ của cơ quan chức năng. Cấp ủy, chỉ huy các cấp tiếp tục quán triệt, thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 290-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương, Đề án “Xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong Quân đội giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo”, Thông tư số 50/2026/TT-BQP, ngày 25/5/2026 của Bộ Quốc phòng Quy định chi tiết và hướng dẫn, tổ chức thi hành một số điều của Nghị định số 363/2025/NĐ-CP của Chính phủ “Quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam”. Trên cơ sở đó, đưa xây dựng đội ngũ nhà giáo vào nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác hằng năm và kế hoạch phát triển nhà trường; xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, tiến độ, trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị; bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với tình hình thực tiễn đơn vị, yêu cầu, nhiệm vụ công tác giáo dục, đào tạo và định hướng phát triển của các cơ sở đào tạo; tránh tình trạng xây dựng kế hoạch chung chung, thiếu căn cứ thực tiễn hoặc chậm cụ thể hóa các mục tiêu.

Thường xuyên kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm việc thực hiện nghị quyết, kế hoạch và Đề án, nhất là các nhiệm vụ của giai đoạn 2026 - 2030, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc, những mục tiêu có nguy cơ chậm tiến độ để có chủ trương, biện pháp điều chỉnh phù hợp. Gắn lãnh đạo, chỉ đạo với kiểm tra bằng kết quả thực hiện; lấy mức độ hoàn thành mục tiêu, chỉ tiêu và tiến độ làm căn cứ quan trọng đánh giá hiệu quả tổ chức thực hiện. Qua đó, bảo đảm chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Đề án xây dựng đội ngũ nhà giáo được triển khai thống nhất, liên tục, có kế hoạch và có kiểm soát, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong Quân đội.

Giảng viên Khoa Chiến thuật, Trường Sĩ quan Lục quân 1 lên lớp huấn luyện tại thao trường. Nguồn: qdnd.vn

Hai là, chủ động quy hoạch, tạo nguồn, tuyển chọn và xây dựng cơ cấu đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Xây dựng đội ngũ nhà giáo phải có tầm nhìn dài hạn, chủ động đi trước một bước, dự báo đúng nhu cầu và chuẩn bị từ sớm các nguồn lực cần thiết. Quy hoạch phải gắn với định hướng phát triển, tạo nguồn phải gắn với yêu cầu nhiệm vụ, tuyển chọn phải coi trọng chất lượng, cơ cấu đội ngũ phải bảo đảm tính hợp lý, đồng bộ, kế thừa và phát triển, đáp ứng cả yêu cầu trước mắt và lâu dài6.

Các cơ sở đào tạo cần chủ động tạo nguồn, phát hiện sớm những cán bộ, sĩ quan, học viên, cán bộ khoa học có phẩm chất tốt, năng lực nổi trội, tư duy sáng tạo, say mê nghiên cứu, có triển vọng phát triển để đào tạo, bồi dưỡng, tạo điều kiện phấn đấu trở thành nhà giáo. Trong đó, chú trọng đội ngũ nhà giáo trẻ, nhất là những người có năng lực ở các lĩnh vực mới, chuyên sâu, mũi nhọn, những ngành phục vụ trực tiếp quá trình hiện đại hóa Quân đội. Công tác tuyển chọn phải thực chất, coi trọng cả phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, khả năng nghiên cứu khoa học và tiềm năng phát triển. Không chạy theo bằng cấp đơn thuần, không tuyệt đối hóa một tiêu chí, mà phải đánh giá toàn diện khả năng đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp và nhiệm vụ quân sự. Đồng thời, thường xuyên rà soát, điều chỉnh cơ cấu đội ngũ, bảo đảm cân đối giữa các môn học, ngành, chuyên ngành, cấp đào tạo; khắc phục tình trạng thiếu, thừa cục bộ hoặc mất cân đối giữa các lĩnh vực. Cùng với đó, thực hiện tốt việc cử nhà giáo đi đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu, thực tế, luân chuyển phù hợp với quy hoạch và yêu cầu của từng chuyên ngành; lấy thực tiễn đơn vị là môi trường quan trọng để nhà giáo bổ sung kiến thức, kinh nghiệm và năng lực nghề nghiệp.

Ba là, xây dựng đội ngũ nhà giáo vững về chính trị, trong sáng về đạo đức, mẫu mực về nhân cách. Đây là nền tảng tạo nên uy tín, sức cảm hóa và giá trị nêu gương của đội ngũ nhà giáo Quân đội, có ý nghĩa quan trọng nhằm xây dựng và bồi đắp cho người học phẩm chất cao đẹp của người quân nhân cách mạng.

Theo đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần quán triệt sâu sắc, thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 07-CT/TW, ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”; Chỉ thị số 899-CT/QUTW, ngày 30/8/2026 của Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân”; Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị “Về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới”; Chỉ thị số 676-CT/QUTW, ngày 20/6/2026 của Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương “Về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới”, v.v.

Trên cơ sở đó, đội ngũ nhà giáo phải tiên phong đi đầu trong chuyển mạnh từ học tập, nhận thức sang thực hành, tự tu dưỡng, tự rèn luyện và nêu gương trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức giữ gìn danh dự, lòng tự trọng nghề nghiệp. Đồng thời, chú trọng nâng cao năng lực nhận diện, phân tích, xử lý những vấn đề mới nảy sinh; khả năng đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; giữ vững tính Đảng, tính chiến đấu, tính khoa học trong giảng dạy, nghiên cứu và hoạt động nghề nghiệp. Mỗi nhà giáo phải thực sự mẫu mực về lời nói, hành động, tác phong, phương pháp làm việc và ý thức chấp hành kỷ luật; nói đi đôi với làm, công tâm, khách quan trong giảng dạy, kiểm tra, đánh giá; luôn nêu cao trách nhiệm, tận tâm với người học, gần gũi, tôn trọng và nhân văn trong quan hệ với đồng chí, đồng nghiệp; kiên quyết khắc phục các biểu hiện ngại khó, ngại đổi mới, thiếu trách nhiệm, chạy theo thành tích hoặc lệch chuẩn trong ứng xử sư phạm. Qua đó, xây dựng đội ngũ nhà giáo vừa vững vàng về chính trị, trong sáng về đạo đức, chuẩn mực về tác phong, vừa có năng lực nghề nghiệp và ý thức nêu gương cao; thực sự là những người trực tiếp truyền thụ tri thức, giáo dục chính trị, tư tưởng, hình thành bản lĩnh, niềm tin, ý chí và phương pháp công tác cho người học.

Bốn là, quan tâm phát triển năng lực nghề nghiệp, nghiên cứu khoa học và khả năng làm chủ tri thức mới của đội ngũ nhà giáo. “Muốn có trò giỏi, phải có thầy giỏi”7. Vì vậy, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và khả năng tổ chức hoạt động giáo dục của nhà giáo là yêu cầu trọng tâm, cốt lõi. Nhà giáo phải thường xuyên tự học, tự nghiên cứu, cập nhật những thành tựu mới của khoa học, nghệ thuật quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, khoa học công nghệ; đồng thời, đổi mới tư duy, phương pháp và cách thức tổ chức dạy học, chuyển từ truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển tư duy, phương pháp, năng lực vận dụng và khả năng giải quyết vấn đề của người học. Chất lượng bài giảng phải được thể hiện ở khả năng giúp người học hiểu đúng, tư duy sâu, vận dụng sáng tạo và xử lý hiệu quả những vấn đề đặt ra trong thực tiễn; qua đó khắc phục tình trạng kiến thức khép kín trong nhà trường, phương pháp giảng dạy đơn điệu, chậm đổi mới.

Đặc biệt, phải coi năng lực thực tiễn là một bộ phận cấu thành quan trọng của năng lực nghề nghiệp nhà giáo Quân đội. Thực tiễn xây dựng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, công tác và hoạt động của các cơ quan, đơn vị là nguồn tri thức sống động để bổ sung, kiểm chứng và phát triển tri thức chuyên môn; đồng thời, là cơ sở để nhà giáo đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và định hướng nghiên cứu. Vì vậy, cần tạo điều kiện để nhà giáo thường xuyên tiếp cận thực tiễn, tham gia nghiên cứu, khảo sát, diễn tập, hội thao, hội thi, huấn luyện và những nhiệm vụ phù hợp; khuyến khích đưa những vấn đề mới, yêu cầu thực tiễn và kinh nghiệm từ cơ sở vào bài giảng, chuyên đề, giáo trình và công trình khoa học. Qua đó, khắc phục tình trạng xa rời thực tiễn; làm cho tri thức được truyền đạt trong nhà trường luôn có tính thực tiễn, tính chiến đấu và giá trị ứng dụng cao.

Cùng với đó, tạo chuyển biến mạnh mẽ về năng lực nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ của đội ngũ nhà giáo. Trong điều kiện khoa học, công nghệ phát triển nhanh, nhất là trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến giáo dục và đào tạo, nhà giáo phải có khả năng tiếp cận, đánh giá, khai thác và từng bước làm chủ những thành tựu mới để nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu. Chú trọng phát triển năng lực ngoại ngữ, phương pháp nghiên cứu, kỹ năng khai thác dữ liệu, học liệu số và các nền tảng công nghệ; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hệ thống mô phỏng và công nghệ giáo dục theo hướng tạo ra phương thức dạy học, nghiên cứu mới, không phải đơn thuần là thay thế phương tiện truyền thống. Đồng thời, gắn nghiên cứu khoa học với những vấn đề lớn, khó, mới nảy sinh trong xây dựng lực lượng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, công nghiệp quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc; hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, các hướng nghiên cứu chuyên sâu, tạo môi trường để những nhà giáo có năng lực nổi trội phát triển thành các chuyên gia, nhà khoa học có uy tín, có khả năng dẫn dắt chuyên môn. Qua đó, xây dựng đội ngũ nhà giáo có chuyên môn sâu, nghiệp vụ sư phạm vững, am hiểu thực tiễn, có tư duy khoa học, năng lực nghiên cứu và khả năng làm chủ tri thức, công nghệ mới; đủ sức giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra, trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, góp phần xây dựng Quân đội trong tình hình mới.

Năm là, đổi mới mạnh mẽ cơ chế sử dụng, đánh giá, trọng dụng, tạo động lực để nhà giáo cống hiến. Cơ quan chức năng cần bám sát các quy định, nhất là Luật Nhà giáo số 73/2025/ QH15, tiếp tục rà soát, khảo sát, nghiên cứu các chế độ, chính sách, quy định hiện hành của Nhà nước và Bộ Quốc phòng kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy định về cơ chế, chế độ, chính sách đối với nhà giáo,... đảm bảo thống nhất, đúng quy định, phù hợp với xu thế phát triển của đất nước, Quân đội và thực tiễn công tác giáo dục, đào tạo.

Từng bước tăng mức đầu tư, hỗ trợ kinh phí đáp ứng yêu cầu thực tế của công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục. Tiếp tục thực hiện hỗ trợ đối với giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ đang trực tiếp nghiên cứu, giảng dạy; giảng viên, chuyên gia cao cấp, cán bộ cấp cao được mời giảng tại các cơ sở đào tạo trong Quân đội. Tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ là lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị tham gia các hoạt động giáo dục, đào tạo trong Quân đội.

Đánh giá nhà giáo cần chuyển mạnh từ coi trọng hồ sơ, bằng cấp sang đánh giá thực chất kết quả và hiệu quả công tác; gắn với chất lượng giảng dạy, kết quả học tập và rèn luyện của học viên, hiệu quả nghiên cứu khoa học, mức độ đóng góp cho nhà trường và đơn vị, cũng như quá trình tự học, tự rèn của bản thân nhà giáo. Cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể, minh bạch, phù hợp với đặc điểm từng nhóm chức danh, ngành, chuyên ngành và cấp đào tạo; kết hợp đánh giá định kỳ với đánh giá thông qua sản phẩm, kết quả thực tế. Qua đánh giá phải phân loại được đội ngũ, nhận diện rõ người có năng lực nổi trội để trọng dụng, người còn hạn chế để bồi dưỡng, kịp thời đưa ra khỏi đội ngũ những trường hợp không đáp ứng yêu cầu.

Cùng với đó, phải chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế sử dụng, bố trí, luân chuyển, bổ nhiệm, đối với nhà giáo. Quan tâm điều kiện làm việc, môi trường học thuật, cơ sở vật chất, phương tiện nghiên cứu; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần để nhà giáo yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nhà trường. Xây dựng môi trường sư phạm quân sự lành mạnh, dân chủ, kỷ cương, khuyến khích tự học, nghiên cứu, sáng tạo; đề cao danh dự, trách nhiệm và uy tín nghề nghiệp của nhà giáo. Kịp thời biểu dương, tôn vinh những nhà giáo tiêu biểu, những tập thể có cách làm sáng tạo, hiệu quả; qua đó tạo động lực phấn đấu và lan tỏa tinh thần cống hiến trong toàn đội ngũ. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý nhà giáo trên nền tảng số; xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về đội ngũ, trình độ, năng lực, kết quả giảng dạy, nghiên cứu, thực tế và quá trình bồi dưỡng, qua đó phục vụ tốt hơn công tác quy hoạch, bố trí, sử dụng, đánh giá và phát triển đội ngũ.

Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong Quân đội là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, đòi hỏi sự quyết tâm cao, hành động quyết liệt, đồng bộ và những giải pháp mang tính vượt trội. Trong đó, xây dựng đội ngũ nhà giáo là khâu then chốt; trực tiếp quyết định chất lượng nguồn nhân lực - nhân tố trung tâm để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.

Đại tướng NGUYỄN TÂN CƯƠNG, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
____________________
         

1 - ĐCSVN – Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 55, Nxb CTQGST, H. 2025, tr. 733.

2 - Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 14, Nxb CTQG,      H. 2011, tr. 402 - 403.

3 - Theo Quyết định số 3525/QĐ-BQP, ngày 03/8/2023 của Bộ Quốc phòng.

4 - Năm học 2025 - 2026, Bộ Quốc phòng tiếp tục hỗ trợ kinh phí cho 754 học viên đào tạo sau đại học, với mức 07 triệu/người đào tạo thạc sĩ, chuyên khoa 1, bác sĩ nội trú; 15 triệu/người đào tạo tiến sĩ.

5 - Hiện nay, tỷ lệ nhà giáo có trình độ sau đại học đạt 78,57%, trong đó tiến sĩ = 20,64%, thạc sĩ = 57,93%; có 347 giáo sư, phó giáo sư = 3,46% (22 giáo sư = 0,2%, 325 phó giáo sư = 3,26%); có 01 Nhà giáo nhân dân, 23 Nhà giáo ưu tú; 76,5% nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục qua cương vị quản lý, chỉ huy phù hợp mục tiêu đào tạo.

6 - Mục tiêu đến năm 2030, có 95% trở lên nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đạt chuẩn theo quy định; 100% đạt chuẩn năng lực số và có khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy, quản lý; 30% trở lên đủ khả năng làm việc trong môi trường quốc tế. Phấn đấu 30% trở lên nhà giáo các học viện, trường sĩ quan trực thuộc Bộ; 20% trở lên nhà giáo các học viện, trường sĩ quan trực thuộc tổng cục, quân chủng, binh chủng có trình độ tiến sĩ; 100% nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục các trường còn lại có trình độ đại học, trong đó 35% trở lên có trình độ sau đại học; 75% nhà giáo qua cương vị chỉ huy, quản lý đơn vị phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo của từng đối tượng. Mỗi năm có trên 40 nhà giáo được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư; mỗi đợt xét có trên 20 nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú.

7 - Trích phát biểu Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Học viện Lục quân (07/7/2026).

Ý kiến bạn đọc (0)

Xây dựng đội ngũ nhà giáo Quân đội đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong tình hình mới
Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Đây cũng là yêu cầu trực tiếp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong đó, xây dựng đội ngũ nhà giáo Quân đội là vấn đề có ý nghĩa then chốt, cần được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với tư duy, tầm nhìn chiến lược và hành động quyết liệt, hiệu quả.