Nâng cao chất lượng xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật là một trong những khâu đột phá có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, được xác định trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII. Vì vậy, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả nội dung quan trọng này, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của toàn quân, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Thời gian qua, toàn quân đã tổ chức quán triệt và đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII; trọng tâm là tiếp tục điều chỉnh tổ chức lực lượng và thực hiện các giải pháp xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Bộ Tổng Tham mưu kiểm tra công tác huấn luyện, giáo dục và đào tạo, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật tại Học viện Phòng không - Không quân. Nguồn: qdnd.vn

Trong đó, công tác xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật tiếp tục được các cơ quan, đơn vị xác định là nhiệm vụ quan trọng và lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, đồng bộ, tạo chuyển biến rõ nét. Chất lượng xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” không ngừng được nâng lên. Nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, hạ sĩ quan, chiến sĩ đối với nhiệm vụ xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật được nâng cao; nền nếp chính quy được duy trì thống nhất, đi vào chiều sâu, vững chắc; mang mặc, lễ tiết, tác phong của quân nhân ngày càng chuẩn hóa. Việc chấp hành pháp luật, kỷ luật, điều lệnh, điều lệ và các chế độ quy định có nhiều chuyển biến tích cực,… góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của toàn quân.

Tuy nhiên, những kết quả đạt được chưa thật sự vững chắc; công tác xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật ở một số cơ quan, đơn vị vẫn tiềm ẩn nguy cơ. Tình trạng vi phạm kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước tuy được kiềm chế nhưng chưa ngăn chặn triệt để; công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm ở một số cơ quan, đơn vị còn thiếu chủ động, quyết liệt. Năng lực quản lý, giáo dục, duy trì kỷ luật của một bộ phận cán bộ, nhất là cấp cơ sở chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ; bản lĩnh, ý thức tổ chức kỷ luật, kỹ năng sống của một số quân nhân có mặt còn hạn chế. Công tác phối hợp giữa cơ quan, đơn vị với gia đình, địa phương trong giáo dục, quản lý tư tưởng và các mối quan hệ của quân nhân có thời điểm chưa hiệu quả, v.v.

Hiện nay, nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc đặt ra yêu cầu mới rất cao. Quá trình điều chỉnh tổ chức lực lượng, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng vừa tạo thời cơ, thuận lợi, vừa đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật. Đặc biệt, sự bùng nổ của không gian mạng và mặt trái của kinh tế thị trường tiếp tục tác động đến nhận thức, tư tưởng, hành vi của cán bộ, chiến sĩ; các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh hoạt động chống phá bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, nhằm thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, thực hiện âm mưu “phi chính trị hóa Quân đội”.

Bối cảnh đó đòi hỏi các cơ quan, đơn vị phải đột phá, tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa về xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, coi đây là yếu tố nền tảng để giữ vững và tăng cường bản chất cách mạng, nâng cao sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu của toàn quân; trong đó, tập trung thực hiện tốt một số giải pháp chủ yếu sau:

Trước hết, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với nhiệm vụ xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật. Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong toàn quân tiếp tục quán triệt, cụ thể hóa và triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả khâu đột phá mà Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII đã xác định; đồng thời gắn với thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Tích cực đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng công tác giáo dục, tuyên truyền để cán bộ, chiến sĩ nhận thức đúng, đủ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, thực sự thấm nhuần “kỷ luật là sức mạnh của Quân đội”, từ đó đề cao trách nhiệm, xây dựng tính tự giác trong thực hiện. Đặc biệt, cần quán triệt và thực hiện nghiêm Chỉ thị số 76/CT-BQP, ngày 28/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc tăng cường công tác giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, duy trì kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam; chủ động xây dựng nghị quyết, chương trình, kế hoạch thực hiện với các chỉ tiêu, giải pháp cụ thể, sát thực tiễn, đối tượng quản lý, nhiệm vụ được giao. Thường xuyên quan tâm bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm quản lý, chỉ huy cho cán bộ các cấp; coi trọng rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, khát vọng cống hiến, tình yêu thương đồng chí, đồng đội cho đội ngũ cán bộ cơ sở, sĩ quan trẻ.

Hội nghị thông qua các tập điều lệnh tác chiến, điều lệnh chiến đấu. Nguồn: qdnd.vn

Cấp ủy, người chỉ huy, chính ủy, chính trị viên các cấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tăng cường công tác kiểm tra và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn ở cơ quan, đơn vị mình. Đồng thời, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; nội dung đánh giá kiểm điểm trong nghị quyết của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và trong giao ban, sơ kết, tổng kết; là một trong những tiêu chí chủ yếu để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, đảng viên, quần chúng hằng năm. Tăng cường tuyên truyền, nhân rộng gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến, mô hình hay, cách làm sáng tạo; đồng thời xử lý nghiêm những đơn vị, cán bộ chỉ huy, quản lý giấu giếm khuyết điểm, bao che vi phạm, báo cáo không trung thực, không kịp thời.

Hai là, tập trung xây dựng nền nếp chính quy thống nhất, đồng bộ, hiện đại. Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cần nắm chắc và thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ; chấp hành nghiêm điều lệnh, điều lệ Quân đội, pháp luật Nhà nước; quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; thực hiện cấp trên gương mẫu trước cấp dưới, cán bộ gương mẫu trước chiến sĩ, cơ quan làm gương cho đơn vị. Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý quân nhân, nền nếp chính quy, điều hành công việc và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; từng bước hình thành phương thức quản lý khoa học, chính xác, minh bạch và hiệu quả.

Duy trì nghiêm nền nếp, chế độ trong ngày, trong tuần, nâng cao chất lượng Ngày Chính trị, văn hóa, tinh thần, Ngày Pháp luật; đẩy mạnh chuẩn hóa quy trình công tác, quy chế làm việc và phương pháp điều hành theo hướng khoa học, thống nhất, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền. Chủ động rà soát, hoàn thiện hệ thống văn kiện về xây dựng chính quy, hành chính quân sự, xây dựng cảnh quan môi trường và các thiết chế văn hóa, bảo đảm mọi hoạt động của cơ quan, đơn vị được thực hiện chặt chẽ, thống nhất và hiệu quả. Đẩy mạnh xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, có “kỷ luật vững”, môi trường văn hóa lành mạnh, đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội tốt; quan tâm xây dựng đoàn kết nội bộ, cấp trên cấp dưới; nêu cao tinh thần tự giác, đề cao ý thức tổ chức, kỷ luật. Đối với các đơn vị mới thành lập hoặc tổ chức lại, phải xác định xây dựng chính quy là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên ngay từ khi thành lập; nhanh chóng ổn định tổ chức, biên chế, hoàn thiện chế độ công tác và các quy định quản lý, hình thành nền nếp chính quy, thống nhất trong tổ chức, chỉ huy và thực hiện nhiệm vụ từ ngày đầu.

Ba là, đổi mới công tác quản lý kỷ luật theo hướng chủ động phòng ngừa “từ sớm, từ xa”. Các cơ quan, đơn vị tăng cường quản lý việc chấp hành pháp luật, kỷ luật, mệnh lệnh của cấp trên, quy tắc sinh hoạt xã hội của bộ đội. Thường xuyên nắm chắc tình hình tư tưởng, hoàn cảnh gia đình, các mối quan hệ xã hội của quân nhân; quản lý chặt chẽ quân số, vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện và mọi hoạt động của bộ đội, tập trung vào ngày nghỉ, giờ nghỉ, bộ phận nhỏ lẻ. Chủ động dự báo những nguy cơ có thể phát sinh vi phạm; kịp thời phát hiện, giải quyết những vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở, không để những hạn chế, vướng mắc nhỏ tích tụ thành vụ việc phức tạp, không để quân nhân bế tắc dẫn đến hành động tiêu cực.

Chiến sĩ làm nhiệm vụ canh gác trên quần đảo Trường Sa. Nguồn: qdnd.vn

Trong điều kiện chuyển đổi số và môi trường mạng phát triển mạnh mẽ, việc quản lý quân nhân trên không gian mạng cần được coi là một nội dung quan trọng của các cơ quan, đơn vị. Theo đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp tăng cường quản lý quân nhân trên không gian mạng; nâng cao nhận thức, trách nhiệm và văn hóa ứng xử trong sử dụng mạng xã hội; chủ động đấu tranh, ngăn chặn thông tin xấu độc, các biểu hiện lệch chuẩn về tư tưởng, đạo đức, lối sống và hành vi. Đặc biệt, chỉ huy cấp tiểu đoàn trở xuống phải bám sát mọi hoạt động của đơn vị và tham gia hoạt động cùng bộ đội, có các biện pháp quản lý bộ đội thông qua mạng xã hội.

Bốn là, chú trọng nâng cao kỹ năng sống, khả năng thích ứng và sức khỏe, tinh thần cho bộ đội. Các cơ quan, đơn vị tăng cường giáo dục chuẩn mực đạo đức cách mạng, chuẩn mực “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kỷ luật; quán triệt sâu sắc tinh thần “7 dám”, nội dung “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và phương châm “5 vững”, “6 rõ”, làm cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là cán bộ chủ trì các cấp chuyển biến tích cực, mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm, luôn đề cao ý thức tự giác trong xây dựng chính quy, chấp hành pháp luật, kỷ luật.

Tập trung xây dựng cho bộ đội có bản lĩnh vững vàng, lối sống lành mạnh, tinh thần lạc quan, có ý chí, năng lực thích ứng và khả năng tự bảo vệ trước những tác động của môi trường công tác, tác động tiêu cực của đời sống xã hội; chú trọng huấn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc, ứng phó với áp lực, giải quyết mâu thuẫn, xử lý tình huống đột xuất, phát sinh liên quan đến tâm tư, tình cảm. Tiếp tục phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng và tập thể quân nhân, tổ 03 người, chiến sĩ dân vận, chiến sĩ bảo vệ, tổ tư vấn tâm lý pháp luật trong nắm bắt, chia sẻ, động viên, hỗ trợ quân nhân. Tăng cường phối hợp giữa đơn vị với gia đình, địa phương trong quản lý, giáo dục quân nhân; kịp thời phát hiện, hỗ trợ, tháo gỡ những khó khăn về tâm lý, tư tưởng.

Thường xuyên duy trì nghiêm các quy định, quy trình và biện pháp bảo đảm an toàn; kiên quyết khắc phục tư tưởng chủ quan, lơ là, đơn giản trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Chủ động rà soát, bổ sung các phương án phòng ngừa; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử trí các tình huống có nguy cơ mất an toàn, kiên quyết không để xảy ra mất an toàn do chủ quan, vi phạm quy trình hoặc thiếu trách nhiệm.

Xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật là nội dung quan trọng, yếu tố trực tiếp tạo nên sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu. Vì vậy, toàn quân cần tăng cường quán triệt, triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nêu trên, góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

Trung tướng LÊ VĂN HƯỚNG, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam