Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn lực lượng biên phòng: “Ở những nơi đồng bào thiểu số, phải chú ý đến phong tục tập quán của đồng bào, luôn giúp đỡ giáo dục đồng bào, làm cho đồng bào tin yêu, phục cán bộ thì đồng bào sẽ hết sức giúp đỡ, có khi hy sinh cả cho ta”¹. Thấm nhuần lời Bác Hồ dạy, những năm qua, Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng luôn quan tâm, thực hiện tốt chính sách dân tộc khu vực biên giới gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới được giao.

Sau khi thành phố Đà Nẵng được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, Bộ đội Biên phòng Thành phố quản lý, bảo vệ hơn 157 km biên giới đất liền tiếp giáp với tỉnh Sê Kông của Lào, với hơn 6.657 hộ/25.706 khẩu, chủ yếu là đồng bào Cơ tu, Giẻ Triêng, cùng 231 km đường bờ biển.

Lãnh đạo Thành phố tham quan các gian hàng tại Chương trình Xuân Biên phòng ấn lòng dân bản tại xã Hùng Ơn, thành phố Đà Nẵng.

Mặc dù được Đảng, Nhà nước và địa phương quan tâm đầu tư phát triển về nhiều mặt, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân từng bước được nâng lên, nhưng do địa hình chủ yếu là núi cao, rừng rậm; dân cư thưa thớt, hạ tầng chưa đồng bộ, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai,… nên tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội khu vực biên giới vẫn còn chậm. Những năm gần đây, tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới Thành phố cơ bản ổn định, nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp; các thế lực thù địch lợi dụng các vấn đề về dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền,… để đẩy mạnh chống phá, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trước thực tế đó, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Thành phố cùng cấp ủy, chỉ huy các cấp thường xuyên tổ chức quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của trên, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác vận động quần chúng gắn với thực hiện chính sách dân tộc, giữ vững chủ quyền, an ninh khu vực biên giới; coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Theo đó, chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương ban hành nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch lãnh đạo, chỉ đạo sát với tình hình thực tiễn địa bàn; trong đó, xác định rõ mục tiêu, nội dung, lộ trình, giải pháp và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cụ thể hóa chủ trương, biện pháp trong nghị quyết lãnh đạo quý, năm; các cơ quan, đồn triển khai thực hiện chặt chẽ, hiệu quả công tác vận động quần chúng trên địa bàn. Trong đó, trọng tâm là xây dựng và triển khai hệ thống các chương trình, mô hình thiết thực, hiệu quả, tập trung vào địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; gắn kết chặt chẽ với phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Chú trọng phát huy tính chủ động của cơ sở, bám sát và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với đặc thù của khu vực biên giới để phát huy hiệu quả cao nhất các chương trình, mô hình công tác dân vận vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó, các chính sách đối với đồng bào dân tộc khu vực biên giới của Thành phố được cấp ủy, chỉ huy các cấp triển khai hiệu quả, thống nhất; phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng.

Tích cực tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc gắn với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ biên giới. Nội dung tuyên truyền tập trung khẳng định quyền bình đẳng giữa các dân tộc trên mọi lĩnh vực, chống kỳ thị, chia rẽ dân tộc; các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc; nâng cao chất lượng giáo dục và dịch vụ y tế cho người dân vùng sâu, vùng xa, v.v. Đồng thời, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho đồng bào các dân tộc trong tham gia bảo vệ chủ quyền biên giới, giữ gìn an ninh, trật tự, chống âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc của các thế lực thù địch.

Khánh thành, bàn giao nhà cho đồng bào Cơ Tu trên địa bàn trong Chiến dịch Quang Trung thần tốc.

Chủ tịch Hồ Chí minh từng căn dặn: “...Muốn cải tạo phong tục tập quán được tốt, thì tuyên huấn phải làm, mà phải làm bền bỉ liên tục, làm dần dần, chứ không thể chủ quan nóng vội,...”². Thấm nhuần lời Bác dạy, các đồn Biên phòng: A Nông, Tr’hy, Ga Ry, La Êê, Đắc Pring và Cửa khẩu quốc tế Nam Giang chủ động đổi mới, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền theo phương châm “03 bám, 04 cùng”³; nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin. Kết hợp tuyên truyền tập trung với vận động từng người, hộ gia đình; linh hoạt lồng ghép nội dung tuyên truyền của đơn vị với triển khai chủ trương, các mặt công tác của địa phương, hướng công tác vận động vào việc tăng cường mối quan hệ đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo; đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước trong đồng bào các dân tộc, tôn giáo, sống tốt đời, đẹp đạo. Đội ngũ cán bộ, đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại các chi bộ thôn, khối phố, khu dân cư và phụ trách các hộ gia đình ở khu vực biên giới phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, kiên trì đến từng ngõ, gõ từng nhà để cấp phát tờ rơi và trực tiếp trao đổi, hướng dẫn, giúp đỡ đồng bào nâng cao nhận thức, chấp hành nghiêm chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tích cực xây dựng cuộc sống mới.

Các cơ quan, đơn vị phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể địa phương và các lực lượng; phát huy vai trò của các chức sắc, chức việc trong tôn giáo, lực lượng cốt cán, người có uy tín trong cộng đồng dân cư để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân. Chủ động nắm chắc tình hình an ninh trên địa bàn, nâng cao cảnh giác, tích cực đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch nhằm chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Qua đó, giúp gắn kết cộng đồng, chia sẻ thông tin, tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân trong thực hiện chính sách dân tộc khu vực biên giới gắn với phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc trên địa bàn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Chính sách dân tộc của chúng ta là nhằm thực hiện sự bình đẳng, giúp nhau giữa các dân tộc để cùng nhau tiến lên chủ nghĩa xã hội”⁴. Do đó, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, thấy rõ thực trạng kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội khu vực biên giới, thấu hiểu những khó khăn của đồng bào, Bộ đội Biên phòng Thành phố tích cực tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Là chủ đầu tư xây dựng các dự án phát triển kinh tế, xã hội và chủ trì xây dựng Đề án “Tăng cường nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, biển, đảo gắn với xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh trong tình hình mới trên hai tuyến biên giới”, Bộ đội Biên phòng Thành phố triển khai có hiệu quả nhiều hoạt động góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ở khu vực vùng biên vững mạnh. Chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn khu vực biên giới khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Quân y Đồn Biên phòng Ga Ry khám bệnh cho đồng bào Cơ Tu trên địa bàn.

Cùng với kiên trì tuyên truyền, vận động, hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ Nhân dân từng bước thay đổi nếp nghĩ, cách làm, Bộ đội Biên phòng Thành phố tích cực tham mưu, phối hợp với địa phương tiến hành khảo sát, quy hoạch, xây dựng các mô hình, công trình, phần việc giúp đồng bào chuyển đổi mô hình kinh tế bền vững theo các tiêu chí nông thôn mới, phù hợp với đặc thù của địa phương. Với khẩu hiệu “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, các đồn Biên phòng tích cực triển khai các chương trình, mô hình phát triển kinh tế, xã hội, xóa đói, giảm nghèo tại địa phương, mang lại hiệu quả thiết thực. Các chương trình, mô hình, phần việc đó không chỉ là hoạt động chăm lo, nâng cao đời sống cho Nhân dân, mà còn góp phần vận động tổng hợp, gắn kết chặt chẽ giữa nhiệm vụ quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc⁵.

Từ năm 2016 đến nay, thực hiện chủ trương của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Bộ Quốc phòng về chăm lo, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại khu vực biên giới, biển, đảo, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Thành phố triển khai đồng bộ, hiệu quả chuỗi các chương trình mang tính kế thừa và phát triển liên tục, gồm: Chương trình “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng” và Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”. Các đồn Biên phòng nhận nuôi từ 02 đến 03 cháu là người dân tộc thiểu số, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bố trí chỗ ăn, ở phù hợp, phương tiện, đồ dùng sinh hoạt chu đáo và phân công cán bộ trực tiếp kèm cặp, chăm sóc. Hằng năm, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các trường học trên địa bàn trực tiếp nhận hỗ trợ, đỡ đầu 120 lượt cháu học sinh, với mức 500.000đ/cháu/ tháng đến hết lớp 12. Đến nay, đã nhận đỡ đầu 316 học sinh (trong đó, có 06 học sinh quốc tịch Lào), góp phần khẳng định và lan tỏa hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới.

Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị thường xuyên phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thực hiện hiệu quả Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” khu vực biên giới. Tập trung duy trì hiệu quả các mô hình “Phòng đọc biên giới”, “Nhà văn hóa - Thư viện sách”; phối hợp với địa phương tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ; đầu tư xây dựng các đồn Biên phòng trở thành các điểm sáng văn hóa trên biên giới cho Nhân dân trên địa bàn, v.v. Từ hiệu quả thiết thực và ý nghĩa nhân văn cao đẹp, các chương trình, mô hình không chỉ phát huy tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình của cán bộ, chiến sĩ, mà còn nhận được sự đồng hành của các cấp, các ngành, doanh nghiệp, tổ chức, nhà hảo tâm và Nhân dân cả trong và ngoài Thành phố.

Bằng tình cảm, trách nhiệm và những việc làm cụ thể, thiết thực, Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng đã góp phần hiện thực hóa chính sách dân tộc của Đảng trên địa bàn khu vực biên giới còn nhiều khó khăn, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.

Đại tá HOÀNG VĂN MẪN, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Thành phố
_____________________        

1 - Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 12, Nxb CTQG, H. 2011, tr. 154.

2 - Sđd, Tập 14, tr. 165.

3 - 03 bám: bám đơn vị, bám địa bàn, bám chủ trương chính sách; 04 cùng: cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc.

4 - Hồ Chí Minh – Toàn tập, Tập 12, Nxb CTQG, H. 2011, tr. 372

5 - Trong 10 năm qua, Bộ đội Biên phòng Thành phố đã hỗ trợ xây dựng, trao tặng 70 căn nhà “Mái ấm biên cương”, 150 giếng khoan, 1.098 đèn năng lượng mặt trời, 200 con bò giống, 200 tấn gạo; tổ chức gói và trao tặng 2.500 cặp bánh chưng, 13.000 suất quà Tết cho Nhân dân; hỗ trợ 10.000 bộ quần áo cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, cùng nhiều công trình, phần việc an sinh xã hội thiết thực khác, với tổng giá trị thực hiện hơn 30 tỉ đồng.