Chỉ đạo “hai kiên định, hai đẩy mạnh, hai ngăn ngừa” của đồng chí Tổng Bí thư (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) Tô Lâm tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, “hai đẩy mạnh”¹ là định hướng chiến lược xuyên suốt nhằm kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại với đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp và khả năng bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Quan điểm “hai đẩy mạnh” được hình thành trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng; là kết quả của quá trình kế thừa và phát triển tư duy chiến lược về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, được đúc kết từ thực tiễn cách mạng Việt Nam và yêu cầu của tình hình mới. Quan điểm đó phản ánh sự vận dụng và phát triển sáng tạo đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân của Đảng trong điều kiện mới; bảo đảm sự thống nhất giữa kiên định mục tiêu chiến lược với đổi mới tư duy và phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.

Đồng chí Tổng Bí thư (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng thăm, làm việc tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Nguồn: qdnd.vn

Hiện nay, trước sự phát triển của đất nước cùng những biến động nhanh, phức tạp của môi trường quốc phòng, an ninh trong khu vực và quốc tế đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, chiến tranh công nghệ cao, tác chiến đa miền, cùng sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, không gian mạng, không gian vũ trụ, phổ điện từ cùng các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đang làm thay đổi sâu sắc môi trường, phương thức tiến hành chiến tranh. Trong bối cảnh đó, việc xác định “hai đẩy mạnh” thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo về quân sự, quốc phòng, nhằm kết hợp chặt chẽ xây dựng thực lực với tạo dựng thế, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược về quốc phòng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.

Đẩy mạnh xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là nội dung trung tâm của “hai đẩy mạnh”, nhằm xây dựng thực lực quốc phòng vững mạnh, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao sức mạnh tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội. Nội hàm của quan điểm thể hiện nhiều nội dung liên quan đến xây dựng Quân đội; trong đó, xây dựng Quân đội hiện đại theo hướng đồng bộ, toàn diện trên các mặt: tổ chức lực lượng, vũ khí, trang bị, tư duy chiến lược, nghệ thuật quân sự, phương thức lãnh đạo, chỉ huy, huấn luyện, bảo đảm, quản trị và năng lực tác chiến trong các môi trường truyền thống và phi truyền thống. Trọng tâm là xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị làm nền tảng; đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghiệp quốc phòng, nâng cao khả năng tác chiến đa miền, khả năng dự báo, răn đe và xử lý hiệu quả các tình huống quốc phòng, an ninh. Mục tiêu xuyên suốt là tạo bước chuyển biến đồng bộ về chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu và trình độ hiện đại của Quân đội.

Đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng là định hướng chiến lược nhằm chủ động tạo lập môi trường thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trọng tâm là triển khai đồng bộ, hiệu quả hoạt động đối ngoại quốc phòng trên cơ sở đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; kiên trì chính sách quốc phòng “bốn không”; tích cực tham gia các cơ chế hợp tác quốc phòng song phương và đa phương. Thông qua đó, tăng cường lòng tin chiến lược, mở rộng hợp tác, tạo sự đan xen lợi ích với các đối tác, góp phần ngăn ngừa xung đột, xử lý bất đồng bằng biện pháp hòa bình và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Đồng thời, tranh thủ tri thức, khoa học, công nghệ, kinh nghiệm quản trị quốc phòng hiện đại và các nguồn lực quốc tế để nâng cao năng lực tự chủ về quốc phòng, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, nâng cao vị thế, uy tín của đất nước và Quân đội trên trường quốc tế.

“Hai đẩy mạnh” không tồn tại độc lập mà có quan hệ gắn bó, bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau, tạo thành một chỉnh thể thống nhất. Trong đó, đẩy mạnh xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là xây dựng thực lực quốc phòng; đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng là tạo dựng thế, lực và điều kiện thuận lợi để phát huy thực lực đó. Sự kết hợp chặt chẽ giữa củng cố sức mạnh nội sinh với tranh thủ nguồn lực bên ngoài, giữa sức mạnh quân sự với sức mạnh chính trị, đối ngoại và sức mạnh thời đại, qua đó phát huy sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân, góp phần tăng cường tiềm lực quốc phòng, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh” bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu, phương thức và nguồn lực thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Đây là định hướng xuyên suốt để đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, gắn chặt xây dựng Quân đội với mở rộng hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng; phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, các lĩnh vực và các nguồn lực. Đồng thời, tạo điều kiện nâng cao năng lực dự báo chiến lược, khả năng chủ động ứng phó với các thách thức an ninh mới; khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo trong toàn quân, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Việc triển khai “hai đẩy mạnh” thời gian qua đã tạo chuyển biến rõ nét trên cả ba phương diện: nhận thức, xây dựng Quân đội và hội nhập quốc tế, đối ngoại quốc phòng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Quân đội hiện đại gắn với nâng cao năng lực tự chủ chiến lược về quốc phòng. Quan điểm xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại gắn với đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng thường xuyên được quán triệt thống nhất, cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch và giải pháp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu và năng lực thực hiện nhiệm vụ của toàn quân tiếp tục được nâng lên; tổ chức lực lượng được điều chỉnh theo hướng tinh, gọn, mạnh, phù hợp với yêu cầu tác chiến hiện đại.

Công tác giáo dục, đào tạo, huấn luyện, nghiên cứu khoa học có nhiều đổi mới; nguồn nhân lực chất lượng cao được quan tâm xây dựng; công nghiệp quốc phòng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, chỉ huy, huấn luyện, bảo đảm và xây dựng lực lượng. Phong trào nghiên cứu khoa học, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật phát triển sâu rộng, tạo nhiều sản phẩm có giá trị thực tiễn. “Công tác hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng được triển khai chủ động, tích cực, linh hoạt, hiệu quả, là một trong những trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân, đóng góp quan trọng vào gìn giữ môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”².

Đại tướng Phan Văn Giang kiểm tra khu trưng bày trong nhà của Bộ Quốc phòng tại Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc. Nguồn: qdnd.vn

Những kết quả đạt được cho thấy chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh” đã từng bước được hiện thực hóa trong thực tiễn, tạo sự chuyển biến đồng bộ giữa xây dựng Quân đội với đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng. Song, yêu cầu xây dựng Quân đội và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới đòi hỏi việc triển khai chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh” phải tiếp tục được thực hiện đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả hơn. Muốn vậy, cần tập trung thực hiện tốt các giải pháp cơ bản sau:

Một là, nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và quyết tâm chính trị trong thực hiện “hai đẩy mạnh”. Cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ huy các cấp cần quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh” trong nghị quyết, chương trình, kế hoạch công tác; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại với đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng. Đề cao trách nhiệm của cấp ủy, người chỉ huy và cán bộ chủ trì, nhất là người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, khắc phục biểu hiện thiếu quyết liệt, ngại đổi mới, biểu hiện hình thức trong tổ chức thực hiện hoặc nhận thức chưa đầy đủ trong triển khai thực hiện. Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, thông tin, tuyên truyền; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc chủ trương xây dựng Quân đội hiện đại, hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng, tạo sự thống nhất cao về nhận thức, ý chí và hành động, bảo đảm thực hiện hiệu quả chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh”.

Hai là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế và nâng cao hiệu lực tổ chức thực hiện “hai đẩy mạnh”. Các cơ quan chức năng và cấp ủy, chỉ huy các cấp cần rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm, cơ chế, chính sách, quy hoạch, kế hoạch và các quy định có liên quan trên cơ sở đường lối, quan điểm của Đảng, bảo đảm sự thống nhất giữa xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại với đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng. Đổi mới phương thức quản lý, điều hành theo hướng khoa học, hiện đại; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp của từng cơ quan, đơn vị; đẩy mạnh cải cách hành chính quân sự, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm nâng cao chất lượng tham mưu, chỉ huy, quản lý, điều hành. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế theo dõi, đánh giá, sơ kết, tổng kết để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bổ sung, điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp, bảo đảm chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh” được triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

Ba là, đột phá xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới huấn luyện và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong xây dựng Quân đội. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, trình độ chuyên môn cao, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghiệp quốc phòng và các ngành kỹ thuật mũi nhọn. Tiếp tục đổi mới giáo dục, đào tạo, huấn luyện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, sát yêu cầu nhiệm vụ, đối tượng và môi trường tác chiến mới; nâng cao năng lực tác chiến hiệp đồng quân binh chủng, tác chiến đa miền và khả năng khai thác, sử dụng hiệu quả vũ khí, trang bị kỹ thuật mới. Đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghiệp quốc phòng theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; tăng cường ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ vào quản lý, chỉ huy, huấn luyện và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, tạo động lực nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội.

Bốn là, đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng. Tiếp tục đổi mới tư duy, nội dung và phương thức đối ngoại quốc phòng theo hướng chủ động, chiến lược, thực chất và hiệu quả; kiên trì thực hiện nhất quán chính sách quốc phòng “bốn không”, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của đất nước. Chủ động nghiên cứu, dự báo chiến lược, tham mưu xử lý hiệu quả các vấn đề quốc phòng, an ninh phát sinh; xây dựng và triển khai các chương trình hợp tác quốc phòng trọng điểm, phù hợp với từng đối tác và từng lĩnh vực. Đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại quốc phòng, nhất là giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới, trao đổi đoàn, hợp tác quân, binh chủng, tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo; đồng thời, mở rộng hợp tác về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, công nghiệp quốc phòng và khắc phục hậu quả chiến tranh và các cơ chế hợp tác quốc phòng, an ninh song phương, đa phương. Qua đó, tăng cường xây dựng lòng tin chiến lược, ngăn ngừa xung đột, xử lý bất đồng bằng biện pháp hòa bình, đồng thời tranh thủ tri thức, công nghệ, kinh nghiệm và nguồn lực quốc tế phục vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Năm là, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong xây dựng Quân đội thời kỳ mới. Huy động hiệu quả nguồn lực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội để triển khai đồng bộ “hai đẩy mạnh”, gắn xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại với củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Đẩy mạnh kết hợp quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đối ngoại và chuyển đổi số; phát huy vai trò của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và Nhân dân trong xây dựng tiềm lực, lực lượng, thế trận quốc phòng và nền công nghiệp quốc phòng tự chủ, lưỡng dụng, hiện đại. Tiếp tục củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và “thế trận lòng dân” vững chắc; nâng cao khả năng huy động, điều phối và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong mọi tình huống. Quán triệt và thực hiện hiệu quả chủ trương “kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại để phát huy sức mạnh mềm Việt Nam góp phần tạo thế và lực mới cho đất nước”³, tạo sức mạnh tổng hợp để thực hiện thắng lợi chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh”, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, việc quán triệt và triển khai hiệu quả chỉ đạo chiến lược về “hai đẩy mạnh” là yêu cầu khách quan và cấp thiết. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược về quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.

Trung tướng, PGS, TS. LÊ VĂN HẢI, Phó Chính ủy Học viện Quốc phòng
________________________       

1 - Đẩy mạnh xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng.

2 - Tổng cục Chính trị – Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Nxb QĐND, H. 2025, tr. 27.

3 - ĐCSVN – Văn kiện đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb CTQGST, H. 2026, tr. 114.