Quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và chỉ đạo của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Quân ủy Trung ương về phương châm “5 vững”¹, Cảnh sát biển Việt Nam xác định đây là định hướng chiến lược có ý nghĩa toàn diện, xuyên suốt trong xây dựng lực lượng và triển khai cụ thể hóa thực hiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ, tạo nền tảng nâng cao chất lượng tổng hợp, năng lực thực thi pháp luật, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển trong mọi tình huống.

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Cảnh sát biển Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ được giao²; khẳng định rõ vai trò nòng cốt, chuyên trách trong thực thi pháp luật, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển.

Huấn luyện trên biển.

Đặc biệt, quán triệt, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và phương châm “5 vững”, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức nghiêm túc việc học tập, giáo dục, tuyên truyền và cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch, tiêu chí cụ thể, thống nhất trong toàn lực lượng, sát với chức năng, nhiệm vụ từng cơ quan, đơn vị. Qua đó, từng bước đưa “5 vững” thấm sâu vào nhận thức, chuyển hóa thành hành động và chuẩn mực rèn luyện thường xuyên của mỗi cán bộ, chiến sĩ; đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, tạo tiền đề vững chắc để Cảnh sát biển Việt Nam phát triển trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đặt ra cho lực lượng Cảnh sát biển nhiệm vụ ngày càng nặng nề, phức tạp hơn. Tình hình Biển Đông tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường; cạnh tranh chiến lược, tranh chấp chủ quyền diễn biến phức tạp; các loại tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển ngày càng tinh vi, manh động. Cùng với đó, yêu cầu đẩy mạnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số, làm chủ khoa học - công nghệ và xây dựng lực lượng hiện đại đặt ra những đòi hỏi mới, cao hơn. Trước yêu cầu đó, Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục quán triệt, thực hiện có hiệu quả phương châm “5 vững”; xác định đây là định hướng chiến lược, có ý nghĩa nền tảng, xuyên suốt trong xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, nâng cao chất lượng tổng hợp, năng lực thực thi pháp luật trên biển. Trong đó, tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp cơ bản sau:

Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trực tiếp là “chính trị vững”, làm nền tảng xây dựng Cảnh sát biển Việt Nam vững mạnh về chính trị. Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển và các cơ quan, đơn vị trực thuộc tiếp tục cụ thể hóa phương châm “5 vững” thành hệ thống chương trình, kế hoạch, quy chế, quy định và tiêu chí công tác chặt chẽ, đồng bộ, sát chức năng, nhiệm vụ. Trong đó, “chính trị vững” được cụ thể hóa ở bản lĩnh chính trị kiên định vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; kiên quyết, kiên trì giữ vững mục tiêu, nguyên tắc trong xử lý các tình huống trên biển; không dao động trước mọi tác động từ môi trường hoạt động đặc thù. Đồng thời, coi đó là tiêu chí xuyên suốt trong xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, với tinh thần “7 dám”, thực sự là hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết ở mỗi cơ quan, đơn vị.

Trên cơ sở đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp tiếp tục tổ chức học tập, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục bằng nhiều hình thức thiết thực, sát đặc thù hoạt động từng cơ quan, đơn vị, đối tượng; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục cơ bản với giáo dục thường xuyên, giữa “xây” và “chống”, giữa bồi dưỡng với tự rèn luyện, làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận thức sâu sắc, toàn diện nội hàm, yêu cầu của “chính trị vững” và biện pháp thực hiện, từ đó xây dựng ý chí, quyết tâm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Xây dựng "thế trận lòng dân" trên biển vững chắc.

Đặc biệt, tập trung xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh tiêu biểu; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo toàn diện ở cơ sở. Quán triệt, thực hiện nghiêm Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngày 07/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV) về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện nhận thức lệch lạc, triển khai hình thức, thiếu quyết liệt, nói không đi đôi với làm; kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Qua đó, cụ thể hóa mục tiêu “chính trị vững” thành bản lĩnh, ý chí và hành động cụ thể trong toàn lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam.

Hai là, tập trung xây dựng Cảnh sát biển Việt Nam “kỷ luật vững”, “nghệ thuật quân sự vững”, nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả thực thi pháp luật trên biển. Đây vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là giải pháp mang tính nền tảng, đòi hỏi phải được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, trong đó cốt lõi là nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, giáo dục, đào tạo và xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật. Quán triệt, thực hiện Nghị quyết số 1659-NQ/QUTW, ngày 20/12/2022 của Quân ủy Trung ương về “Nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo”, Chỉ thị số 79/CT-BQP, ngày 22/7/2022 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đẩy mạnh đổi mới tư duy trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành công tác huấn luyện, xây dựng chính quy và quản lý kỷ luật; tăng cường rà soát, bổ sung các chỉ tiêu, biện pháp trong chương trình, kế hoạch thực hiện, đảm bảo tính khả thi, sát thực tiễn. Quá trình triển khai, chú trọng kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và thực hiện nhiệm vụ trên biển; duy trì nghiêm nền nếp, chế độ huấn luyện, quản lý chặt chẽ quân số, vũ khí, trang bị, nhất là trong diễn tập, thực thi pháp luật và tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn. Đồng thời, kế thừa nghệ thuật quân sự Việt Nam, nghiên cứu, phát triển nghệ thuật chuyên ngành cảnh sát biển theo hướng kết hợp nhuần nhuyễn, linh hoạt quân sự với chính trị - pháp lý - đối ngoại, mềm dẻo mà kiên quyết, linh hoạt mà chặt chẽ, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từng bước vận dụng vào thực tiễn huấn luyện, giáo dục và đào tạo.

Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển tích cực đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp huấn luyện theo hướng hiện đại, linh hoạt, sát thực tiễn môi trường biển; lấy nhiệm vụ “bảo vệ vững chắc chủ quyền, thực thi pháp luật và xây dựng Cảnh sát biển chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” làm mục tiêu huấn luyện. Đối với cán bộ, chú trọng huấn luyện nâng cao kỹ năng thu thập, đánh giá, phân tích tình hình, nắm chắc âm mưu, thủ đoạn, phương thức tác chiến của các thế lực thù địch; hạ quyết tâm, xử trí tình huống; chỉ huy tác chiến độc lập và tác chiến hiệp đồng với các lực lượng trong và ngoài đơn vị, trong mọi điều kiện thời tiết, ngày, đêm; đồng thời, tăng cường huấn luyện kiến thức nghiệp vụ, pháp luật, kỹ năng, kinh nghiệm xử lý các tình huống trên biển, nghiệp vụ đối ngoại. Đối với quân nhân chuyên nghiệp, tập trung huấn luyện theo chức trách, nhiệm vụ, chuyên ngành, trọng tâm là sử dụng thành thạo trang bị kỹ thuật trong biên chế; nắm chắc quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ, v.v. Đặc biệt, tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ cho lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam giai đoạn 2022 - 2030”, nâng cao trình độ ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu thực thi pháp luật trên biển và hội nhập quốc tế.

Thực thi pháp luật trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ.

Ba là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, cụ thể hóa “công nghệ vững” thành động lực thúc đẩy xây dựng Cảnh sát biển Việt Nam hiện đại. Trong bối cảnh tình hình Biển Đông ngày càng diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều yếu tố mới, như: cạnh tranh chiến lược, tội phạm xuyên quốc gia, vi phạm chủ quyền, khai thác tài nguyên, hải sản trái phép, v.v. Vì vậy, nâng cao năng lực công nghệ là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu và khả năng quản lý, thực thi pháp luật của Cảnh sát biển Việt Nam.

Để cụ thể hóa phương châm chỉ đạo đó, Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đầu tư, mua sắm, đóng mới các tàu tuần tra tầm xa hiện đại, tích hợp hệ thống radar, định vị, phương tiện không người lái (UAV, UUV, USV), công nghệ trinh sát điện tử thế hệ mới cùng các thiết bị liên lạc hiện đại, đủ khả năng nắm, phân tích và xử lý kịp thời mọi tình huống trên biển, không để bị động, bất ngờ. Đồng thời, tiếp tục quán triệt, thực hiện Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW, ngày 29/01/2025 của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội. Trọng tâm là chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, chỉ huy, điều hành, giám sát và xử lý các tình huống trên biển; xây dựng cơ sở dữ liệu biển, trung tâm chỉ huy điều hành tác chiến số; phát triển hệ thống quản lý thông tin tích hợp, thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn.

Đặc biệt, đẩy mạnh Phong trào “Bình dân học vụ số”, xây dựng, phát triển đội ngũ “chiến sĩ số” tạo nền tảng vững chắc để triển khai hiệu quả chuyển đổi số toàn diện; đồng thời, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số hỗ trợ công tác lãnh đạo, chỉ huy, điều hành và xử lý tình huống trên biển, tạo bước đột phá trong kiểm soát tình hình mặt biển, nhất là những vùng xa bờ, khó tiếp cận. Thiết lập cơ chế cảnh báo sớm, kết nối giữa các phương tiện trên biển - trạm bờ - trung tâm chỉ huy và với các lực lượng phối hợp (Hải quân, Bộ đội Biên phòng), ngư dân, doanh nghiệp khai thác, đánh bắt xa bờ nhằm nâng cao năng lực quản lý vùng biển, hình thành nền quản trị biển thông minh, linh hoạt, chuẩn quốc tế.

Bốn là, nâng cao chất lượng công tác hậu cần - kỹ thuật, bảo đảm “đời sống bộ đội vững”, tạo nền tảng nâng cao khả năng cơ động, hoạt động trên biển dài ngày trong mọi điều kiện. Cục Hậu cần - Kỹ thuật Cảnh sát biển tích cực phối hợp, nắm tình hình, chủ động tham mưu, đề xuất Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển điều chỉnh, bổ sung các chỉ tiêu, định mức bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, hoàn thiện hệ thống kế hoạch, phương án bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động, nhiệm vụ các cơ quan, đơn vị theo hướng “kịp thời, đầy đủ, đồng bộ” từ bờ đến biển, ưu tiên lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên các vùng biển xa, dài ngày. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển tập trung nâng cao chất lượng bảo đảm đời sống bộ đội theo hướng thiết thực, hiệu quả, bền vững; chú trọng cải thiện tiêu chuẩn, chế độ ăn, ở, sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm quân y, đáp ứng yêu cầu hoạt động trong điều kiện sóng gió lớn, môi trường khắc nghiệt, xa đất liền. Đẩy mạnh tăng gia sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ trong bảo quản, chế biến, dự trữ lương thực, thực phẩm; phát triển các mô hình bảo đảm hậu cần linh hoạt, cơ động, phù hợp với từng khu vực, từng nhiệm vụ. Đồng thời, quan tâm công tác chính sách hậu phương quân đội, tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác.

Cùng với đó, đẩy mạnh hiện đại hóa, nâng cao năng lực quản lý, khai thác, sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí, trang bị kỹ thuật, nhất là các phương tiện tàu, xuồng, hệ thống thông tin, trinh sát, giám sát biển hiện đại. Chủ động dự trữ vật chất, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, bảo đảm đủ số lượng, chất lượng, sẵn sàng đáp ứng các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất. Chú trọng xây dựng tiềm lực hậu cần, kỹ thuật tại chỗ vững mạnh; phát triển các điểm bảo đảm, trạm dịch vụ hậu cần, kỹ thuật trên các hướng, khu vực biển trọng điểm; nâng cao năng lực cơ động, tiếp tế, chuyển tải, cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm duy trì hoạt động liên tục, dài ngày của lực lượng trên biển.

Quán triệt, thực hiện phương châm “5 vững” là giải pháp cơ bản, xuyên suốt, bảo đảm cho Cảnh sát biển Việt Nam luôn giữ vững định hướng chính trị, nâng cao sức mạnh tổng hợp, tiếp tục phát huy tốt vai trò là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong thực thi pháp luật, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn trên biển, góp phần cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thiếu tướng LÊ ĐÌNH CƯỜNG, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam
______________________      

1 - Chính trị vững, kỷ luật vững, công nghệ vững, nghệ thuật quân sự vững, đời sống bộ đội vững.

2 - Giai đoạn 2020 - 2025, đã đấu tranh, bắt giữ, điều tra, xử lý trên 6.600 vụ vi phạm pháp luật; trong đó, trực tiếp khởi tố 464 vụ và bàn giao cho các cơ quan chức năng nhiều vụ án, chuyên án quy mô lớn, có tổ chức,… góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển của Tổ quốc.