Lao động trong quân đội có tính đặc thù cao, với các yếu tố nặng nhọc, phức tạp, nguy hiểm, độc hại, dễ xảy ra tai nạn, cháy nổ, bệnh nghề nghiệp... Do đó, bảo đảm an toàn-vệ sinh lao động-phòng chống cháy nổ (AT-VSLĐ-PCCN) trong quân đội là vấn đề có ý nghĩa quan trọng, thiết thực.

Những năm qua, tình hình tai nạn lao động nổi lên với tính chất ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Với quan điểm vì con người, coi con người vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển, Đảng và Chính phủ đặc biệt quan tâm đến vấn đề chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người lao động. Nhận thức đầy đủ ý nghĩa của công tác AT-VSLĐ-PCCN trong quân đội, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã có nhiều chủ trương, giải pháp, ban hành nhiều văn bản, nhằm cải thiện một bước điều kiện làm việc, ngăn ngừa, hạn chế tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, bảo đảm an toàn cho cán bộ, chiến sĩ, người lao động và tài sản của quân đội, như: Chỉ thị số 59/CT-BQP, ngày 14-11-2005 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Quy định tổ chức Tuần lễ quốc gia về AT-VSLĐ-PCCN trong quân đội; Thông tư số 202/2010/TT-BQP, ngày 06-12-2010 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Quy định tổ chức thực hiện công tác an toàn lao động (ATLĐ), bảo hộ lao động (BHLĐ) trong quân đội. Hằng năm, các đơn vị đã tích cực hưởng ứng Tuần lễ quốc gia về AT-VSLĐ-PCCN, tổ chức thành cuộc vận động với nhiều nội dung, hình thức hoạt động phong phú; từ mít tinh, tuyên truyền cổ động, giáo dục, đến các biện pháp thiết thực, cụ thể, phù hợp với đặc thù hoạt động huấn luyện, diễn tập, lao động sản xuất của đơn vị mình. Nhận thức của cán bộ, chiến sĩ và người lao động từng bước được nâng cao, đã hạn chế được nhiều vụ tai nạn lao động, sự cố cháy nổ, bệnh nghề nghiệp và những thiệt hại gây ra. Hệ thống kho, trạm, cơ sở bảo đảm kỹ thuật được đầu tư củng cố, cải tạo nâng cấp theo hướng cơ bản, bền vững, khoa học, hiện đại. Trang bị, thiết bị bảo đảm ATLĐ, BHLĐ được ưu tiên đầu tư mua sắm, chế tạo. Công tác huấn luyện, nghiên cứu khoa học về AT-VSLĐ-PCCN được các cơ quan chức năng, đơn vị, cơ sở sản xuất quan tâm đúng mức; điều kiện lao động được cải thiện, các chế độ BHLĐ, như: trang bị bảo vệ cá nhân, chế độ bồi dưỡng chống độc hại được thực hiện nghiêm túc. Các cấp đã chủ động xây dựng nội quy, quy trình bảo đảm an toàn tại các vị trí làm việc, phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị; tích cực tổ chức luyện tập các phương án phòng chống cháy nổ và bổ sung thêm các phương tiện, dụng cụ phòng chống cháy nổ; tổ chức tốt công tác khám sức khỏe định kỳ, nhằm phát hiện bệnh sớm để có biện pháp phòng, chống các nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp.

Công ty Hồng Hà (Tổng cục Công nghiệp quốc phòng) thực hiện nghiêm quy định về an toàn lao động, phòng, chống cháy nổ. (Ảnh: Báo QĐND)

Tình hình đó tác động trực tiếp đến nhiệm vụ xây dựng quân đội. Vì vậy, để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác AT-VSLĐ-PCCN, chủ động phòng ngừa và hạn chế tai nạn lao động, cháy nổ, các cơ quan, đơn vị, cơ sở sản xuất quốc phòng cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung cơ bản sau:

1. Quán triệt và triển khai thực hiện có hiệu quả các chỉ thị, thông tư, hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Quốc phòng về công tác ATLĐ, BHLĐ trong quân đội; nhất là Thông tư số 202/2010/TT-BQP. Theo đó, các đơn vị tập trung kiện toàn hệ thống tổ chức làm công tác ATLĐ theo đúng quy định của Bộ Quốc phòng; chú trọng kiện toàn và duy trì hoạt động của Hội đồng BHLĐ, cán bộ làm công tác ATLĐ, BHLĐ và mạng lưới an toàn vệ sinh tại các đơn vị. Cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về AT-VSLĐ-PCCN trong quân đội; bảo đảm đúng quy định của Nhà nước, đồng thời, phù hợp với hoạt động đặc thù của quân đội. Cùng với đó, các đơn vị còn phải thường xuyên kiểm tra, bổ sung hoàn thiện kế hoạch về ATLĐ, BHLĐ trong đơn vị mình làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện.

2. Đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các tổ chức quần chúng và người lao động về công tác AT-VSLĐ-PCCN. Nội dung giáo dục, tuyên truyền cần tập trung vào việc phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn của cơ quan nghiệp vụ về AT-VSLĐ-PCCN; làm rõ tầm quan trọng, lợi ích kinh tế-xã hội của việc thực hiện công tác này. Các đơn vị tổ chức tốt các hoạt động hưởng ứng Tuần lễ quốc gia AT-VSLĐ-PCCN hằng năm bằng nội dung, hình thức phong phú, bảo đảm thiết thực, hiệu quả; chú trọng phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng trong tuyên truyền, vận động; gắn công tác AT-VSLĐ-PCCN với phong trào Thi đua Quyết thắng, nhất là Cuộc vận động “Quản lý, khai thác vũ khí, trang bị kỹ thuật tốt, bền, an toàn, tiết kiệm và An toàn giao thông”; gắn công tác ATLĐ với việc đánh giá mức độ hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của tập thể và cá nhân hằng năm. Cơ quan chuyên ngành chỉ đạo các đơn vị tổ chức tốt việc phát động phong trào thi đua bảo đảm AT-VSLĐ-PCCN ở các khu vực; thường xuyên thực hiện tốt việc phát hành ấn phẩm thông tin, tuyên truyền, băng hình, tranh cổ động, tờ rơi; tổ chức tọa đàm, hội thảo, giao lưu, thi tìm hiểu các quy định về BHLĐ; tổng kết, biểu dương các gương điển hình.

Bay diễn tập phòng chống cháy nổ ở Đoàn B70, Quân chủng PK-KQ (Ảnh: Báo QĐND)

4. Tăng cường công tác chỉ đạo, thanh tra, kiểm tra, kiểm định kỹ thuật an toàn, hướng dẫn đơn vị, cơ sở quán triệt, thực hiện các quy định, thông tư hướng dẫn của Nhà nước, Bộ Quốc phòng về công tác thực hiện AT-VSLĐ-PCCN. Các cơ sở sản xuất đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về ATLĐ, BHLĐ tới từng nội dung công việc, từng dây chuyền công nghệ sản xuất; việc tuân thủ quy phạm, tiêu chuẩn và các giải pháp ATLĐ trong các luận chứng kinh tế, kỹ thuật, các đề án thiết kế xây dựng mới hoặc mở rộng, cải tạo cơ sở sản xuất, sử dụng, bảo quản, lưu giữ các loại máy, thiết bị, vật tư và các chất có yêu cầu cao về ATLĐ. Người chỉ huy các cấp tăng cường chỉ đạo đơn vị, cơ sở khai thác, sử dụng thực hiện đầy đủ các tiêu chuẩn, quy phạm về kỹ thuật an toàn; đồng thời, phải có quyết định bằng văn bản phân định trách nhiệm và quyền hạn của các cấp thuộc quyền chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả thực hiện các quy định về ATLĐ, BHLĐ.

Các kho vũ khí, trang bị, nhất là kho đạn dược phải thường xuyên tổ chức rà soát kết quả kiểm tra chất lượng các lô thuốc phóng theo chỉ đạo, hướng dẫn của Cục Quân khí; chú ý đối với các loại liều phóng rời đựng trong thùng sắt, thùng tôn kín, liều phóng đạn pháo binh... Các loại vũ khí, trang bị cấp 5 phải để tại khu cách ly, được quản lý chặt chẽ; những loại có nguy cơ cháy nổ cao, nguy hiểm cần được xử lý kịp thời theo quy định, với sự chỉ huy, chỉ đạo, giám sát kỹ thuật của cơ quan chức năng. Các đơn vị kiểm tra, quản lý chặt chẽ việc tổ chức thu hồi, xử lý vật liệu nổ theo đúng quy định tại Nghị định số 47/1996/NĐ-CP, ngày 12-8-1996 của Chính phủ. Cơ quan chuyên môn các cấp chú trọng chấn chỉnh việc thực hiện khai báo, đăng ký, quản lý máy móc, thiết bị theo đúng quy định về ATLĐ. Từng đơn vị, cơ sở sản xuất duy trì thành nền nếp công tác thống kê, báo cáo định kỳ; khi có sự cố xảy ra, cần thực hiện nghiêm túc quy định khai báo, điều tra, lập biên bản về các sự cố tai nạn lao động; tổ chức thông báo đầy đủ đến các đơn vị, đối tượng cần thiết về những sự cố cháy nổ, mất ATLĐ để tổ chức rút kinh nghiệm và có biện pháp ngăn ngừa kịp thời. Mặt khác, phải kiên quyết chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với các cơ quan, đơn vị, cá nhân vi phạm quy định về AT-VSLĐ-PCCN.

Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn quân đội cần tăng cường liên kết, phối hợp trao đổi nghiệp vụ; đồng thời, tranh thủ trang, thiết bị, con người của các trung tâm nhà nước để nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ của mình. Cùng với đó, cơ quan chức năng tiếp tục biên soạn, ban hành tài liệu hướng dẫn quy trình, quy phạm phục vụ kiểm định an toàn các máy móc, thiết bị đặc thù quân sự có yêu cầu cao về ATLĐ.

5. Đầu tư ngân sách đáp ứng yêu cầu nâng cao khả năng, trình độ công nghệ cho sản xuất, sửa chữa vũ khí, trang bị tại các cơ sở bảo đảm kỹ thuật trong toàn quân. Các cơ sở sản xuất đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, những thiết bị mới, tăng cường tự động hoá ở những khâu, những công việc tiếp xúc trực tiếp với môi trường độc hại, nguy hiểm; từng bước khắc phục độc hại thông thường trong sản xuất do thiếu thiết bị về thông gió, ánh sáng, tiếng ồn và nồng độ khí, hơi, bụi độc... Nghiên cứu, đầu tư vào việc xử lý chất thải theo đúng tiêu chuẩn quy định; trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp, hiệu quả; thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với người lao động, đặc biệt ưu tiên những ngành nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Tăng cường triển khai các biện pháp hỗ trợ, cải thiện điều kiện làm việc tại các cơ sở bảo đảm kỹ thuật; quản lý chặt chẽ số lượng, chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật, nhất là đạn dược, vật liệu nổ, máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ, loại trừ kịp thời các nguy cơ cháy nổ, mất an toàn.

Công tác bảo đảm AT-VSLĐ-PCCN là một nội dung quan trọng trong hoạt động quân sự, lao động sản xuất của quân đội. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này, lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị phải đề cao trách nhiệm, phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, cá nhân, tạo sự chuyển biến vững chắc, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh.

Thiếu tướng,TS. PHẠM DŨNG TIẾN

Phó Chủ nhiệm-TMT Tổng cục Kỹ thuật