Chấp hành chỉ thị của Trung ương Đảng, ngày 10-12-1945, Xứ ủy lâm thời Nam Bộ họp tại Bình Hòa Nam (Chợ Lớn) quyết định tổ chức Nam Bộ thành 3 khu: 7, 8, 9. Từ đây Khu 7 ra đời và ngày 10-12 hằng năm trở thành Ngày truyền thống của lực lượng vũ trang Quân khu 7¹. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng lực lượng vũ trang Quân khu vừa chiến đấu vừa xây dựng, không ngừng phát triển, trưởng thành và giành nhiều chiến công vang dội. Điển hình như: Chiến dịch Bến Cát (10-1950), Trận tập kích câu lạc bộ sĩ quan không quân Pháp ở Sài Gòn, diệt 60 tên, Trận tập kích địch ở Trảng Bom (29-7-1951), v.v. Đặc biệt, từ 9-1953 đến 5-1954, lực lượng vũ trang Quân khu đã phối hợp với chiến trường miền Bắc, đẩy mạnh hoạt động tác chiến, tổ chức 2.133 trận đánh để “chia lửa” với Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, mà đỉnh cao là Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, góp phần cùng quân và dân cả nước đánh bại thực dân Pháp xâm lược.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cùng với sự phát triển của cách mạng miền Nam, lực lượng vũ trang Quân khu và nhân dân trên địa bàn chủ động đấu tranh bằng 3 mũi giáp công, trên 3 vùng chiến lược. Mặc dù quân đội Mỹ, ngụy dùng hàng ngàn tấn bom đạn, hàng trăm trận càn để chà sát, triệt phá các căn cứ kháng chiến, nhưng lực lượng bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân, du kích trên các địa bàn của Quân khu, như: Củ Chi, Chiến khu Đ, Rừng Sác,... vẫn kiên cường “bám thắt lưng địch mà đánh”. Đặc biệt là, lực lượng đặc công, biệt động đã tổ chức nhiều trận đánh thẳng vào sào huyệt của chính quyền tay sai và Tòa Đại sứ Mỹ, làm nên những chiến công có ý nghĩa chính trị cả trong nước và quốc tế. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, lực lượng vũ trang Quân khu và nhân dân trên địa bàn phối hợp với các binh đoàn chủ lực cơ động, kết hợp chặt chẽ tiến công và nổi dậy giành chính quyền, góp phần quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Bước sang thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng vũ trang Quân khu tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế.

Ghi nhận những thành tích mà lực lượng vũ trang Quân khu đạt được, Đảng, Nhà nước, Quân đội đã trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: 02 Huân chương Sao Vàng, 02 Huân chương Hồ Chí Minh, 01 Huân chương Quân công hạng Nhất; có 340 cá nhân được phong tặng và truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, v.v.

Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp. Trên địa bàn của Quân khu 7, các thế lực thù địch chống phá bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn nguy hiểm; chúng triệt để lợi dụng các vấn đề về “dân tộc, dân chủ, nhân quyền” để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Bên cạnh đó, còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, nhất là ở các địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh, công nghiệp phát triển, như: thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, v.v.

Tình hình đó đặt ra yêu cầu cao đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, đòi hỏi lực lượng vũ trang Quân khu phải không ngừng phấn đấu, có chất lượng tổng hợp, trình độ, khả năng chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu bảo vệ địa bàn, bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống.

Trước hết, Quân khu tập trung xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức.Trên cơ sở quán triệt, thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Quân khu tập trung xây dựng cho bộ đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Trong điều kiện hội nhập quốc tế và sự phát triển đa dạng, nhiều chiều của các hình thức thông tin, Quân khu chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cấp thực hiện tốt giáo dục chính trị, tư tưởng cho bộ đội; chú trọng thông tin, định hướng tư tưởng và chủ động đấu tranh với các luận điệu tuyên truyền, kích động của các thế lực thù địch, không để xảy ra “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cơ quan, đơn vị. Cùng với đó, Quân khu chỉ đạo các đơn vị thực hiện tốt công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; tập trung giáo dục, khắc phục những hạn chế đã được chỉ ra, như: giáo dục chính trị còn chậm đổi mới, thiếu chiều sâu; việc nhân rộng điển hình tiên tiến chưa được quan tâm đúng mức, v.v. Đồng thời, duy trì tốt hoạt động thi đua - khen thưởng, tạo động lực để từng đơn vị, cá nhân phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó, các đơn vị còn coi trọng giáo dục truyền thống “Miền Đông gian lao mà anh dũng” của quân và dân Quân khu 7.

Trong công tác xây dựng Đảng, Đảng ủy Quân khu xác định đột phá vào nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng; đẩy mạnh xây dựng “chi bộ 4 tốt”, “đảng viên 5 tốt” theo Chỉ thị 235-CT/ĐUQK của Thường vụ Đảng ủy Quân khu. Công tác bảo vệ chính trị nội bộ được thực hiện tốt, gắn với xây dựng cơ quan, đơn vị an toàn, đảm bảo 100% đơn vị an toàn tuyệt đối về chính trị. Trước tình hình còn một số hạn chế trong công tác xây dựng Đảng, như: chưa tạo chuyển biến mạnh mẽ trong khắc phục khuyết điểm sau kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), một số cán bộ, đảng viên chưa gương mẫu về đạo đức, lối sống,... các tổ chức đảng đã cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 bằng các chỉ tiêu, kế hoạch cụ thể, gắn với thực hiện Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XI); đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát theo quy định của Điều lệ Đảng. Vì vậy, trong nhiệm kỳ 2010 - 2015, Đảng bộ Quân khu có trên 90% tổ chức đảng đạt trong sạch, vững mạnh; tỷ lệ đảng viên đủ tư cách hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ đạt trên 95%. Hiện nay, tổ chức đảng các cấp đang nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu mà Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu nhiệm kỳ 2015 - 2020 đã xác định, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang Quân khu.

Cùng với đó, các đơn vị, địa phương đã quán triệt, thực hiện tốt Nghị quyết 28-NQ/TW của Bộ Chính trị (khoá X) và Nghị định 152/2007/NĐ-CP của Chính phủ về khu vực phòng thủ; không ngừng tăng cường tiềm lực mọi mặt của khu vực phòng thủ. Công tác xây dựng thế trận quân sự của khu vực phòng thủ được triển khai tích cực, nhất là trên hướng phòng thủ chủ yếu, tạo cơ sở để nâng cao sức mạnh của khu vực phòng thủ các tỉnh (thành phố) trong thế phòng thủ chung của Quân khu. Cùng với đó, Quân khu chỉ đạo cơ quan quân sự các tỉnh (thành phố) chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện tốt quan điểm của Đảng về kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng - an ninh; coi trọng quản lý nhà nước về quốc phòng, nhất là quản lý đất quốc phòng, thẩm định về mặt quân sự đối với các dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, bến cảng, sân bay, phát triển du lịch, v.v. Mặt khác, Đảng ủy Quân khu lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ các doanh nghiệp của Quân khu nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh; đồng thời thực hiện tốt sự kết hợp kinh tế với quốc phòng, góp phần phục vụ tốt hơn nhu cầu của Quân đội, của lực lượng vũ trang Quân khu.

Thực hiện chủ trương của Đảng ủy Quân khu “Tạo bước đột phá quan trọng về điều chỉnh tổ chức biên chế, huấn luyện, giáo dục - đào tạo, xây dựng nền nếp chính quy, chấp hành kỷ luật và cải cách hành chính quân sự”, Quân khu đẩy mạnh điều chỉnh tổ chức, biên chế theo hướng đảm bảo cân đối giữa các thành phần lực lượng; ưu tiên bảo đảm quân số cho các đơn vị làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, đơn vị đóng quân ở địa bàn trọng điểm, biên giới, ven biển; chú trọng kiện toàn tổ chức biên chế của các nhà trường. Tổ chức biên chế ở các đơn vị thường trực được tiến hành theo hướng: gọn, mạnh, có sức chiến đấu cao, khả năng cơ động nhanh. Hiện nay, quân số các đơn vị đạt 102,9% so với quy định (khối bộ đội chủ lực đạt 100,5%, khối địa phương đạt 104,2%). Trong công tác xây dựng lực lượng dự bị động viên, các địa phương, đơn vị thực hiện tốt chế độ đăng ký, quản lý quân nhân dự bị; sắp xếp quân nhân dự bị vào các đơn vị theo biên chế đạt gần 110%; trong đó, khối các đơn vị chủ lực đạt 91,04%, khối địa phương đạt 117,8%; tỷ lệ đúng và gần đúng chuyên nghiệp quân sự trong các đơn vị bộ binh đạt 91,2%, khối binh chủng đạt 80,71%. Hiện nay, lực lượng dân quân, tự vệ trên địa bàn Quân khu đạt tỷ lệ 1,68% so với dân số. Chất lượng chính trị của dân quân, tự vệ ngày càng cao; tỷ lệ đảng viên đạt 22,6%; 100% chỉ huy trưởng xã (phường, thị trấn) được đào tạo theo quy định; nhiều địa phương đã tổ chức lực lượng dân quân thường trực và duy trì hoạt động đạt hiệu quả thiết thực.

Để nâng cao trình độ, khả năng tác chiến của lực lượng vũ trang, Quân khu tích cực đổi mới công tác huấn luyện theo Nghị quyết 765-NQ/QUTƯ của Quân ủy Trung ương về “Nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013 - 2020 và những năm tiếp theo”. Công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ được thực hiện nghiêm túc theo chế độ quy định; hiện nay, 90% cán bộ tiểu đoàn, 80% cán bộ đại đội huấn luyện đạt loại khá, giỏi. Các đơn vị thường trực luôn bám sát phương châm huấn luyện: “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, sát với địa bàn, phương án tác chiến; coi trọng nâng cao khả năng cơ động chiến đấu của các đơn vị ở địa bàn thành phố và rừng núi. Nhờ vậy, hằng năm có trên 50% số đơn vị huấn luyện đạt loại giỏi. Công tác huấn luyện lực lượng dự bị động viên và dân quân, tự vệ được thực hiện tốt, từng bước khắc phục hạn chế về phương pháp và tính vững chắc trong huấn luyện. Từ năm 2010 - 2015, Quân khu đã 04 lần tổ chức diễn tập hiệp đồng quân, binh chủng; 100% các tỉnh, huyện trên địa bàn tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ theo quy định. Các cuộc diễn tập được tiến hành theo hướng bám sát yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ địa bàn, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới và đạt kết quả cao, an toàn, góp phần nâng cao khả năng vận hành cơ chế và trình độ tác chiến của lực lượng vũ trang Quân khu.

Trong công tác sẵn sàng chiến đấu, các cơ quan, đơn vị tập trung bồi dưỡng năng lực nắm, dự báo tình hình và tham mưu đề xuất của đội ngũ cán bộ. Hằng năm, các cấp đều chủ động điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện các quyết tâm, kế hoạch, phương án tác chiến sát với yêu cầu, nhiệm vụ và đặc điểm địa bàn. Thực hiện Nghị định 77/2010/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan, đơn vị phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an tham gia giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội; nhất là ở các địa bàn các đô thị, khu công nghiệp và 13 huyện biên giới của Quân khu. Các đơn vị còn xây dựng, thực hiện tốt phương án, kế hoạch cứu hộ cứu nạn, phòng, chống, giảm nhẹ hậu quả thiên tai, thảm họa,... góp phần củng cố quan hệ quân - dân, bồi đắp niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa, tăng cường “thế trận lòng dân”; đồng thời, nâng cao bản chất cách mạng của lực lượng vũ trang Quân khu.

Công tác hậu cần, kỹ thuật được triển khai theo hướng ưu tiên cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu. Thế trận hậu cần trong các khu vực phòng thủ được xây dựng phù hợp với phương án, kế hoạch tác chiến phòng thủ; chú trọng đổi mới phương pháp, hình thức tạo nguồn hậu cần tại chỗ, hậu cần thường xuyên. Hiện nay, các đơn vị đang triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án “Khu tăng gia sản xuất, chăn nuôi tập trung”, tự túc được 95% định lượng rau, củ, quả; 85% thịt và 75% cá, góp phần thực hiện mục tiêu: “ăn ngon, mặc đẹp, ngủ ấm, uống sạch” mà Nghị quyết của Đảng ủy Quân khu đã đề ra. Đối với công tác kỹ thuật, Quân khu chỉ đạo các đơn vị thực hiện tốt Cuộc vận động “Quản lý vũ khí, trang bị kỹ thuật tốt, bền, an toàn, tiết kiệm và An toàn giao thông”; tích cực ứng dụng khoa học - công nghệ vào bảo quản, bảo dưỡng, niêm cất, sửa chữa, cải tiến, đồng bộ xe máy, vũ khí, trang bị; duy trì, bảo đảm hệ số kỹ thuật của vũ khí, trang bị kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ đột xuất khác, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang Quân khu.

Quân khu 7 có trên 600 km biên giới với Cam-pu-chia; hằng năm, có hàng ngàn đoàn khách quốc tế đến thăm và làm việc với các địa phương trên địa bàn, nhất là thành phố Hồ Chí Minh; trong đó, mỗi năm có khoảng 200 đoàn cán bộ quân sự cấp cao của các nước đến thăm, làm việc và chào xã giao Bộ Tư lệnh Quân khu. Vì vậy, công tác đối ngoại quốc phòng, quân sự là một trong những hoạt động quan trọng, thường xuyên của Quân khu. Quán triệt đường lối, quan điểm, phương châm chỉ đạo, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, Quân khu luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị thực hiện tốt hoạt động đối ngoại quốc phòng. Đặc biệt là các hoạt động giúp nhân dân Cam-pu-chia, như: khám, chữa bệnh; xây dựng trường học, bệnh viện, doanh trại cho các đơn vị của Bạn; đồng thời, tổ chức tốt việc phối hợp phân giới cắm mốc, rà phá bom mìn vật nổ, tuần tra chung giữ gìn an ninh biên giới, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, v.v. Cùng với đó, các hoạt động đối ngoại nhân dân, đối ngoại biên phòng của các địa phương trên tuyến biên giới 2 nước cũng diễn ra thường xuyên với nhiều nội dung, hình thức phong phú. Qua đó, góp phần tăng cường tình đoàn kết, sự tin cậy giữa Nhà nước, quân đội và nhân dân hai nước, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

Trải qua 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng, trực tiếp là của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, sự giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương trên địa bàn, lực lượng vũ trang Quân khu 7 đã khẳng định là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Phát huy truyền thống “Trung thành vô hạn, chủ động, sáng tạo, tự lực tự cường, đoàn kết quyết thắng” và những thành tích đã đạt được, lực lượng vũ trang Quân khu tiếp tục phấn đấu nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ của “địa bàn chiến lược trọng điểm”, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.

Trung tướng PHẠM VĂN DỸ, Chính ủy Quân khu
________________

1 - Hiện nay, Quân khu 7 gồm thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh: Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Bình Thuận, Đồng Nai, Lâm Đồng, Long An và Tây Ninh.