Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, nhất là trong lĩnh vực sinh học, dược học và y học chính xác, Viện Kiểm nghiệm, nghiên cứu dược và trang thiết bị y tế Quân đội/ Cục Quân y đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp xây dựng đơn vị theo hướng “hiện đại, chuyên sâu”, góp phần xây dựng Ngành Quân y hiện đại, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Viện Kiểm nghiệm, nghiên cứu dược và trang thiết bị y tế Quân đội - tiền thân là Viện Bào chế tiếp tế quân y, được thành lập ngày 22/11/1956.

Trải qua 70 năm xây dựng, trưởng thành, các thế hệ cán bộ, nhân viên của Viện luôn nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, phát huy bản lĩnh, trí tuệ, chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, từng bước khẳng định vai trò “tuyến cuối” của ngành Quân y về kiểm nghiệm, nghiên cứu dược và trang thiết bị y tế. Viện vinh dự được tham gia Tổ tư vấn và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nghiên cứu đặc biệt bảo quản thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1969; là một trong các đơn vị thực hiện thành công công trình nghiên cứu chiết xuất Artemisinin tinh khiết từ cây Thanh hao hoa vàng, phục vụ điều trị sốt rét, được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2003, v.v. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc đó, Viện được Nhà nước trao tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba (năm 2016), cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Thủ trưởng Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật thăm, kiểm tra phòng thí nghiệm của Viện.

Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ sinh học, dược học, y học chính xác, trí tuệ nhân tạo và thiết bị y tế thông minh, đã thúc đẩy sự ra đời của nhiều loại thuốc mới, dạng bào chế tiên tiến và trang thiết bị y tế hiện đại. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó, tình trạng thuốc giả, thuốc và thiết bị y tế kém chất lượng với công nghệ làm giả ngày càng tinh vi đặt ra cho Viện nhiều thách thức trong thực hiện nhiệm vụ. Trong khi đó, một số yếu tố bảo đảm cho hoạt động của Viện vẫn còn hạn chế, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật mặc dù đã được quan tâm đầu tư nhưng có mặt vẫn chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ và tốc độ phát triển của khoa học, công nghệ. Trước bối cảnh đó, Đảng ủy, chỉ huy Viện đã, đang tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp xây dựng Viện theo hướng “hiện đại, chuyên sâu”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Đổi mới tư duy lãnh đạo, nâng cao nhận thức và quyết tâm hành động trong xây dựng Viện “hiện đại, chuyên sâu”

Quán triệt, cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của cấp trên, Viện đã xây dựng Kế hoạch phát triển chuyên môn kỹ thuật giai đoạn 2023 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 trình cấp trên phê duyệt; trong đó, xác định rõ mục tiêu, lộ trình, nội dung trọng tâm và các khâu đột phá trong từng lĩnh vực công tác. Trọng tâm là, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên có trình độ chuyên sâu, đủ năng lực khai thác, làm chủ trang thiết bị hiện đại; đẩy mạnh đầu tư hiện đại hóa trang thiết bị và mở rộng hợp tác nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, tạo nền tảng nâng cao năng lực chuyên môn và từng bước hiện đại hóa hoạt động của Viện.

Trên cơ sở mục tiêu đã xác định, Viện chỉ đạo các cơ quan, khoa chuyên môn cụ thể hóa thành kế hoạch công tác, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao, xác định rõ nội dung, trách nhiệm, tiến độ thực hiện. Đồng thời, đẩy mạnh giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, nhân viên chuyên môn, trước hết là cấp ủy, chỉ huy các cấp về vị trí, vai trò đặc thù của lĩnh vực hoạt động, cũng như yêu cầu cấp thiết của xây dựng Viện “hiện đại, chuyên sâu” đối với nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị và chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội, Nhân dân. Khuyến khích tư duy đổi mới, phát huy tính chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; kiên quyết khắc phục tư tưởng ngại đổi mới, ngại tiếp cận, làm chủ công nghệ mới. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, sơ kết, tổng kết, kịp thời phát hiện, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo chuyển biến đồng bộ từ nhận thức đến hành động, khơi dậy tinh thần trách nhiệm và động lực sáng tạo của mỗi cán bộ, nhân viên trong thực hiện nhiệm vụ.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và lâu dài

Đặc thù nhiệm vụ đặt ra yêu cầu đội ngũ cán bộ, nhân viên của Viện không chỉ vững kiến thức chuyên môn, thành thạo quy trình nghiệp vụ, mà còn phải có khả năng tiếp cận và làm chủ các phương pháp, kỹ thuật hiện đại, chuyên sâu trong lĩnh vực kiểm nghiệm, nghiên cứu dược và trang thiết bị y tế. Nhận thức rõ điều đó, Viện tập trung xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật, nhất là đội ngũ chuyên gia đầu ngành theo hướng “giỏi chuyên môn, chắc bản lĩnh, chuẩn đạo đức”, bảo đảm tính kế thừa, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong dài hạn. Trên cơ sở rà soát, đánh giá toàn diện chất lượng đội ngũ, Viện chủ động xây dựng quy hoạch, kế hoạch tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực theo từng lĩnh vực chuyên sâu; từng bước chuẩn hóa trình độ, năng lực, tay nghề phù hợp từng vị trí công tác. Cùng với đó, mở rộng nguồn tuyển dụng, chú trọng thu hút nhân lực có chất lượng cao, nhất là đối tượng được đào tạo chuyên sâu tại các cơ sở uy tín như Đại học Dược Hà Nội, Học viện Quân y, Học viện Kỹ thuật Quân sự, v.v.

Cán bộ, nhân viên thực hiện nhiệm vụ sản xuất băng BT.

Cùng với đó, tích cực đổi mới công tác huấn luyện, đào tạo lại theo hướng tăng cường huấn luyện thực hành, bồi dưỡng tại chỗ thông qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, tạo điều kiện để cán bộ tham gia các đề tài khoa học, nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất chế thử và phát triển kỹ thuật mới; phát huy vai trò của cán bộ giàu kinh nghiệm trong hướng dẫn chuyên môn, truyền thụ kinh nghiệm cho lực lượng trẻ, v.v. Mặt khác, tăng cường phối hợp với Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương, Cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng,... tổ chức tập huấn phát triển kỹ thuật, bồi dưỡng kỹ năng khai thác, sử dụng trang thiết bị thế hệ mới, công nghệ cao; xây dựng cơ chế khuyến khích cán bộ, nhân viên tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề.

Một trong những thành công của Viện là mạnh dạn sử dụng, giao nhiệm vụ khó, quan trọng cho cán bộ trẻ để rèn luyện bản lĩnh, trình độ, tạo nguồn cán bộ kế cận cho các vị trí quản lý, chỉ huy; xây dựng môi trường công tác thuận lợi, bình đẳng, có nhiều cơ hội phát triển; chăm lo, giải quyết tốt công tác chính sách và hậu phương quân đội để cán bộ, nhân viên yên tâm công tác, cống hiến, v.v. Đến nay, Viện đã xây dựng được nguồn nhân lực có cơ cấu hợp lý, chất lượng cao với trên 80% cán bộ có trình độ sau đại học. Đây là nền tảng quan trọng để Viện nâng cao năng lực kiểm nghiệm, nghiên cứu, từng bước làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu, hiện đại.

Hiện đại hóa cơ sở hạ tầng kỹ thuật gắn với đẩy mạnh phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ y, dược phát triển nhanh, các phương pháp phân tích, kiểm nghiệm, kiểm định ngày càng hiện đại, yêu cầu về độ chính xác, tin cậy và thời gian xử lý kết quả ngày càng cao. Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy, chỉ huy Viện chủ động tham mưu, đề xuất với cấp trên các chủ trương, kế hoạch đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; kết hợp hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật và đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Thời gian qua, Viện tập trung rà soát, đánh giá thực trạng hệ thống phòng thí nghiệm, trang thiết bị chuyên ngành, điều kiện bảo đảm kỹ thuật và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn. Từ đó, xác định rõ những hạng mục cần ưu tiên đầu tư, nâng cấp, thiết bị cần thay thế, bổ sung và lĩnh vực cần phát triển năng lực mới.

Với định hướng chủ động đón đầu tiến bộ khoa học, công nghệ, Viện đã tham mưu tập trung nguồn lực đầu tư, hiện đại hóa trang bị, phương tiện và nâng cấp đồng bộ cơ sở hạ tầng; trọng tâm là các hệ thống phân tích, kiểm nghiệm thuốc, hóa chất, dược liệu; nâng cao năng lực kiểm định, hiệu chuẩn trang thiết bị y tế; hoàn thiện điều kiện kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá chất lượng sản phẩm. Đồng thời, chú trọng cải tạo, nâng cấp hệ thống phòng thí nghiệm, kiểm tra, thử nghiệm,... từng bước nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ.

Cùng với hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị, Viện đẩy mạnh phong trào nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; trọng tâm hướng vào phát triển các đề tài về y học quân sự, nghiên cứu, sản xuất sản phẩm phục vụ bảo đảm quân y, v.v. Trong 05 năm qua, Viện đã và đang triển khai 05 đề tài cấp Bộ Quốc phòng, 06 đề tài cấp ngành, 07 tiêu chuẩn quân sự quốc phòng, hàng chục chuyên đề và đề tài cấp cơ sở. Điển hình như: nghiên cứu chế tạo một số sản phẩm mới dự phòng và cấp cứu say nắng, say nóng phục vụ nhiệm vụ A80¹; nghiên cứu thuốc phòng chống các tổn thương do vũ khí hóa học như thuốc chống chất độc kích thích CS, thuốc chống nhiễm độc toàn thân cyanid, bơm tiêm tự tiêm atropin sulfat cấp cứu nhiễm chất độc thần kinh,…; tham gia giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội, Viện đạt 03 giải Ba và 02 giải Khuyến khích; Hội thao kỹ thuật sáng tạo tuổi trẻ ngành Y tế khu vực Hà Nội đạt 01 giải Nhất.

Mở rộng hợp tác nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, kết hợp nội lực với ngoại lực

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác kiểm nghiệm, nghiên cứu dược, kiểm định trang thiết bị y tế, Viện đã chủ động mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, Học viện Quân y, Đại học Dược Hà Nội, Học viện Kỹ thuật Quân sự,... để tiếp cận tri thức mới, từng bước làm chủ kỹ thuật, công nghệ hiện đại.     

Nội dung hợp tác tập trung vào những vấn đề chuyên môn trọng tâm, khắc phục những hạn chế, năng lực còn thiếu, phát huy thế mạnh của mỗi bên. Trong đó, chú trọng phối hợp nghiên cứu, phát triển phương pháp kiểm nghiệm, nâng cao năng lực đánh giá chất lượng thuốc, kiểm định trang thiết bị y tế, nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới trong phân tích và xử lý dữ liệu chuyên ngành, v.v. Thông qua hợp tác, từng bước tiếp nhận, kế thừa và phát triển các kết quả nghiên cứu, tài liệu công nghệ; gắn chuyển giao tri thức, công nghệ với đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, nâng cao năng lực nghiên cứu giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra.

Cùng với các nhiệm vụ, giải pháp trên, Viện đẩy mạnh duy trì và nâng cao chất lượng kiểm nghiệm, kiểm chuẩn phù hợp với các hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc gia và quốc tế, như: GLP; ISO/IEC 17025; ISO 9001; ISO/IEC 17011, v.v. Tích cực nghiên cứu và cập nhật các phương pháp phân tích tiên tiến, xây dựng quy trình kiểm tra - kiểm định mới; phát triển các kỹ thuật theo tiêu chuẩn của dược điển Việt Nam và các dược điển quốc tế; thiết lập và chuẩn hóa các chất chuẩn, chất đối chiếu mới,… nhằm bảo đảm chất lượng kiểm nghiệm, kiểm định ở mức độ ngày càng cao và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Phát huy truyền thống, kế thừa thành tựu và kinh nghiệm qua 70 năm xây dựng, trưởng thành, Viện Kiểm nghiệm, nghiên cứu dược và trang thiết bị y tế Quân đội tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, xây dựng đơn vị ngày càng “hiện đại, chuyên sâu”, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao chất lượng công tác bảo đảm quân y, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới./.

Đại tá, TS. TÔ MINH HÙNG, Giám đốc
____________________

1 - Lều quân y 2 lớp, buồng quân y cơ động, thiết bị ngâm và phun nước lạnh tuần hoàn, lều cấp cứu say nắng, say nóng, v.v.