Huấn luyện chiến đấu là nhiệm vụ chính trị trung tâm thường xuyên của các đơn vị, là điều kiện tiên quyết để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Ý thức rõ điều đó, những năm qua, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 3 luôn chú trọng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Để nâng cao chất lượng huấn luyện, cấp ủy, chỉ huy các cấp đã thường xuyên quán triệt đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, nhất là Nghị quyết 765-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương; Chỉ lệnh công tác quân sự, quốc phòng hằng năm của Tổng Tham mưu trưởng; Nghị quyết 280-NQ/ĐU của Đảng ủy Quân khu và Kế hoạch 4158/KH-BTL của Bộ Tư lệnh Quân khu về “Nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013 - 2020 và những năm tiếp theo”; từ đó, xây dựng kế hoạch huấn luyện, triển khai tổ chức thực hiện sát tình hình thực tiễn và đặc điểm địa bàn của lực lượng vũ trang Quân khu.

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chú trọng giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng và yêu cầu phải đổi mới, nâng cao chất lượng công tác huấn luyện chiến đấu trong tình hình mới. Trên cơ sở đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp đã quán triệt, nắm vững phương châm huấn luyện “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, lấy giáo dục chính trị làm cơ sở, huấn luyện chiến thuật là trung tâm, huấn luyện cán bộ là then chốt; huấn luyện sát thực tế chiến đấu, coi trọng yêu cầu tác chiến mới, tác chiến trong điều kiện địch sử dụng vũ khí công nghệ cao. Trước khi bước vào huấn luyện, Quân khu chỉ đạo các đơn vị làm tốt công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, nhất là cán bộ cấp đại đội, tiểu đoàn, làm cơ sở nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ cán bộ các cấp, đảm bảo đủ khả năng tổ chức, điều hành huấn luyện. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành huấn luyện được tiến hành có nền nếp, thống nhất, đúng kế hoạch. Nội dung, chương trình, phương pháp huấn luyện, diễn tập thường xuyên được đổi mới, sát với yêu cầu, nhiệm vụ, đối tượng, địa bàn tác chiến. Trong quá trình huấn luyện, các đơn vị luôn bám sát phương châm, nguyên tắc huấn luyện, coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, huấn luyện sử dụng thành thạo các loại vũ khí, trang bị có trong biên chế và vũ khí, trang bị thế hệ mới; huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật gắn với rèn luyện thể lực, hành quân xa, mang vác nặng (nhất là đối với các đơn vị bộ binh), nhằm nâng cao khả năng cơ động, đưa bộ đội vào sát thực tế chiến đấu. Trong 05 năm (2010 - 2014), Quân khu đã tổ chức 1.230 lớp tập huấn cho 109.064 lượt cán bộ, kết quả đạt khá; tham gia 37 cuộc hội thi, hội thao do Bộ Quốc phòng tổ chức, giành nhiều giải nhất toàn đoàn, giải nhất cá nhân và huy chương các loại; tổ chức 23 cuộc hội thi, hội thao, đảm bảo chất lượng tốt. Để tăng tính thực tiễn trong quá trình huấn luyện, Quân khu chỉ đạo các đơn vị làm tốt công tác chuẩn bị từ mô hình, học cụ, làm mới sổ sách, giáo án, các loại vật chất huấn luyện đến tu sửa, nâng cấp hệ thống thao trường, bãi tập. Đồng thời, đẩy mạnh phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến mô hình học cụ, ứng dụng có hiệu quả các trang thiết bị, công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý, chỉ huy, điều hành huấn luyện (Quân khu công nhận gần 200 sáng kiến cải tiến mô hình học cụ huấn luyện, Bộ Quốc phòng khen thưởng 12 sáng kiến). Cùng với đó, Quân khu tổ chức thành công cuộc diễn tập ĐB-11, DT-13 do Bộ chỉ đạo; tổ chức 607 cuộc diễn tập chỉ huy - cơ quan 1 bên 2 cấp trên bản đồ, ngoài thực địa có một phần thực binh, diễn tập chiến thuật có bắn đạn thật từ cấp tiểu đội đến đại đội, diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp có bắn đạn thật cấp tiểu đoàn; chỉ đạo 9/9 tỉnh, thành phố, 93/94 quận, huyện, thị xã, 32 sở, ngành diễn tập khu vực phòng thủ, 1.732 xã, phường, thị trấn diễn tập chiến đấu - trị an, đạt mục đích, yêu cầu đề ra, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Thông qua các cuộc diễn tập, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền, năng lực tham mưu, chỉ huy, phối hợp hiệp đồng của cơ quan quân sự, các ban, ngành được nâng lên.

Cùng với đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện, Quân khu đặc biệt quan tâm đến công tác kiểm tra, phúc tra kết quả huấn luyện; qua đó, kịp thời phát hiện những sai sót, bất cập, từng bước khắc phục “bệnh thành tích”, báo cáo chưa đúng thực chất trong công tác huấn luyện. Do vậy, chất lượng huấn luyện cho các đối tượng không ngừng được nâng lên; kết quả huấn luyện chiến đấu các chuyên ngành hằng năm của Quân khu luôn đạt khá, giỏi; nhiều đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện, được Bộ Quốc phòng công nhận là “Đơn vị Huấn luyện Giỏi”, tiêu biểu là Lữ đoàn 513, 242, 214, 603, Trung đoàn 2, Trung đoàn 8 (Sư đoàn 395), Trung đoàn 50 (Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Hải Phòng).

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác huấn luyện của lực lượng vũ trang Quân khu vẫn còn những hạn chế, bất cập. Đó là, việc quán triệt các chỉ thị, yêu cầu, nhiệm vụ huấn luyện của một số cơ quan, đơn vị chưa triệt để; chất lượng huấn luyện có nội dung chưa thật sự vững chắc. Một số đơn vị chưa tích cực nghiên cứu, đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện; việc kết hợp giữa giáo dục, đào tạo ở nhà trường với huấn luyện ở đơn vị chưa chặt chẽ; chất lượng huấn luyện dự bị động viên, dân quân tự vệ và chuyên môn kỹ thuật còn hạn chế; chương trình, tài liệu huấn luyện cho các đối tượng còn thiếu tính đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu, v.v.

Nguyên nhân của các mặt hạn chế nêu trên chủ yếu xuất phát từ yếu tố chủ quan, như: nhận thức về nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của một số cán bộ chưa thật đầy đủ, cá biệt có trường hợp chưa thực sự quan tâm nâng cao chất lượng huấn luyện. Việc đổi mới phương pháp huấn luyện còn chậm; trình độ, năng lực giáo dục chính trị của đội ngũ cán bộ không đồng đều, thiếu kiến thức chuyên sâu; việc quán triệt mục tiêu, yêu cầu huấn luyện, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật chưa bám sát chức năng, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang Quân khu trong giai đoạn mới, v.v.

Từ kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập và nguyên nhân nêu trên, để nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu, xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, thời gian tới, Quân khu tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác quân sự, quốc phòng trong giai đoạn mới, nhất là Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, Nghị quyết 765-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương, Chỉ lệnh Huấn luyện chiến đấu của Tổng Tham mưu trưởng, hướng dẫn của các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng về công tác huấn luyện, đào tạo. Để cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên về công tác huấn luyện, hằng năm, cấp ủy các cấp khi triển khai nghị quyết chuyên đề lãnh đạo công tác huấn luyện, diễn tập, hội thi, hội thao cần xác định rõ chỉ tiêu huấn luyện đối với từng nội dung cụ thể, gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị. Trong quá trình triển khai tổ chức thực hiện, các đơn vị chú trọng xây dựng tiêu chí, định mức thi đua huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật một cách cụ thể, khoa học, chính quy, thống nhất, tạo thuận lợi cho công tác chỉ huy, điều hành của người chỉ huy các cấp; đồng thời, có kế hoạch tổ chức quán triệt tới từng cán bộ, chiến sĩ, trước hết trong cấp ủy, chỉ huy, cán bộ chủ trì các cấp và cán bộ trực tiếp tham gia huấn luyện.

Hai là, chú trọng xây dựng, kiện toàn đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cấp cơ sở đủ về số lượng, chất lượng tốt, đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu. Xác định cán bộ là khâu then chốt, trong quy hoạch, bố trí cán bộ, các đơn vị cần ưu tiên sắp xếp cán bộ cho đơn vị đủ quân, thường trực sẵn sàng chiến đấu, đơn vị ở tuyến biên giới, biển đảo; thực hiện tốt công tác tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, nâng cao trình độ chỉ huy, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp phân đội, cán bộ tham mưu huấn luyện cấp trung đoàn, sư đoàn; trong đó, chú trọng bồi dưỡng những nội dung còn yếu, nội dung và yêu cầu nhiệm vụ mới. Thực hiện tốt chế độ bồi dưỡng nâng cao trình độ tổ chức, phương pháp huấn luyện cho đội ngũ cán bộ mới được bổ nhiệm, cán bộ mới ra trường, phấn đấu 100% cán bộ huấn luyện được theo phân cấp, trong đó có trên 90% cán bộ tiểu đoàn và tương đương, 75% cán bộ trung đội, đại đội huấn luyện khá, giỏi; trên 50% cán bộ tiểu đội trư­ởng, khẩu đội trư­ởng huấn luyện đư­ợc một số nội dung kỹ thuật chiến đấu bộ binh, kỹ thuật chuyên ngành. Cấp ủy, chỉ huy các cấp căn cứ vào kết quả huấn luyện và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện để đánh giá phẩm chất, năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ và lấy đó làm cơ sở để xem xét quy hoạch, bổ nhiệm, bố trí, sử dụng cán bộ.

Ba là, tập trung làm tốt công tác chuẩn bị và thực hành huấn luyện cho các đối tượng, gắn nhiệm vụ huấn luyện với xây dựng chính quy, quản lý, rèn luyện kỷ luật, bảo đảm an toàn mọi mặt. Trong chuẩn bị huấn luyện, cùng với thực hiện tốt công tác tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ theo phân cấp, cần phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, tích cực chuẩn bị mọi mặt cho công tác huấn luyện, bảo đảm đúng, đủ về số lượng, chất lượng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, giáo án, mô hình học cụ huấn luyện, v.v. Quá trình xây dựng chỉ tiêu, yêu cầu huấn luyện, các đơn vị phải căn cứ chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng để đảm bảo chỉ tiêu sát với từng đối tượng, kiên quyết chống bệnh thành tích (xây dựng chỉ tiêu không sát thực tế, đặt ra yêu cầu quá cao hoặc quá thấp trong huấn luyện). Trong thực hành huấn luyện, phải bám sát phương châm: “cơ bản, thiết thực, vững chắc” (đối với bộ đội chủ lực), “cơ bản, thiết thực, chất lượng” (đối với dân quân tự vệ), “cơ bản, thiết thực, hiệu quả” (đối với lực lượng dự bị động động viên). Đồng thời, tích cực đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện; coi trọng huấn luyện đồng bộ và chuyên sâu, sát tình huống, phương án, đối tượng tác chiến, địa bàn hoạt động, tổ chức biên chế và nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị; tăng cường huấn luyện đêm, huấn luyện dã ngoại, diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp có bắn đạn thật, đưa bộ đội vào sát thực tế chiến đấu; nâng cao khả năng tác chiến độc lập theo nhiệm vụ và tác chiến hiệp đồng quân binh chủng, tác chiến trong khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố. Các đơn vị, địa phương tổ chức tốt các cuộc hội thi, hội thao, chú trọng ở cấp cơ sở và tham gia các cuộc hội thi, hội thao do Bộ tổ chức giành kết quả cao; việc tổ chức, điều hành hội thi, hội thao phải chặt chẽ, khách quan, trung thực, chính xác, bảo đảm công khai, minh bạch. Đối với công tác diễn tập, hợp luyện, các đơn vị tổ chức diễn tập chỉ huy - tham mưu, diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp, diễn tập khu vực phòng thủ cấp tỉnh, huyện, diễn tập chiến đấu - trị an cấp xã phải chú trọng đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp, gắn với phương án tác chiến phòng thủ, tình huống về quốc phòng - an ninh và sát với tình hình địa bàn, trong điều kiện tác chiến mới. Quá trình huấn luyện, chú trọng xây dựng hoàn thiện cơ chế quản lý, điều hành theo hướng: “tập trung, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả, không chồng chéo”, phân rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, gắn công tác huấn luyện với xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật, chấm dứt các vụ việc vi phạm kỷ luật nghiêm trọng và không để xảy ra mất an toàn trong huấn luyện.

Bốn là, làm tốt công tác xây dựng, quy hoạch hệ thống thao trường, bãi tập, trọng tâm là thao trường kiểm tra bắn súng của các đơn vị đủ quân và Trường Quân sự Quân khu. Trên cơ sở quy hoạch công trình huấn luyện chiến đấu đã được Bộ Quốc phòng phê duyệt và căn cứ vào nguồn đầu tư của trên, các đơn vị cần phát huy sức mạnh tổng hợp, tinh thần tự lực, tự cường, huy động mọi nguồn lực phục vụ công tác huấn luyện; tranh thủ sự giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền địa phương trong thực hiện Chỉ thị 90/CT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Chỉ thị 4468/CT-BTL của Tư lệnh Quân khu về tăng cường công tác quản lý, sử dụng, chống lấn chiếm và giải quyết lấn chiếm đất quốc phòng, cùng sự hỗ trợ của địa phương trong xây dựng thao trường, bãi tập tổng hợp cho các lực lượng. Trước mắt, để khắc phục tình trạng thiếu thao trường, bãi tập, các đơn vị (cấp trung đoàn trở lên) phải xây dựng kế hoạch huấn luyện xoay vòng, xen kẽ, đảm bảo các phân đội đều được luyện tập, hợp luyện, diễn tập theo quy định. Đối với Trường Quân sự Quân khu tiếp tục đẩy mạnh tiến độ thi công thao trường huấn luyện tổng hợp, đáp ứng yêu cầu huấn luyện, hợp luyện của các đối tượng và xứng đáng là một trong các nhà trường trọng điểm của Quân đội. Việc sử dụng các nguồn kinh phí bảo đảm cho huấn luyện thực hiện theo phương châm: tập trung, thống nhất, hiệu quả; quản lý chặt chẽ trang thiết bị, đồ dùng, mô hình, học cụ huấn luyện gắn với phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến mô hình học cụ, đồ dùng huấn luyện, theo đúng tiêu chuẩn (về kích thước, trọng lượng, màu sắc...) đã quy định, kiên quyết khắc phục tình trạng sử dụng mô hình, thiết bị luyện tập cũ, lạc hậu, thiếu thực tế, không đúng quy cách hoặc tình trạng huấn luyện “chay”.

Năm là, đổi mới công tác kiểm tra, thanh tra kết quả huấn luyện. Ngay từ đầu năm, đầu giai đoạn huấn luyện, các cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra, thanh tra, phúc tra huấn luyện, kiên quyết khắc phục tư tưởng chủ quan, hiện tượng trung bình chủ nghĩa, thiếu ý thức phấn đấu vươn lên trong huấn luyện, rèn luyện, biểu hiện ngại khó, ngại khổ, hạ thấp yêu cầu, bớt xén nội dung, thời gian huấn luyện hoặc chạy theo thành tích. Các đơn vị cần đẩy mạnh phong trào Thi đua Quyết thắng trong huấn luyện, với những nội dung bám sát chỉ tiêu, nhiệm vụ huấn luyện, tránh phô trương, hình thức và bệnh thành tích. Sau mỗi đợt huấn luyện, cần làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm huấn luyện, biểu dương, khuyến khích những tập thể, cá nhân điển hình trong huấn luyện; đồng thời, chỉ rõ những nguyên nhân yếu kém để có biện pháp khắc phục kịp thời.

Thiếu tướng VŨ HẢI SẢN, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu