Lữ đoàn Công binh 229/ Binh chủng Công binh, tiền thân là Trung đoàn Công binh 151 - Trung đoàn Công binh đầu tiên của Quân đội ta, thành lập ngày 15/01/1951.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Trung đoàn là lực lượng nòng cốt bảo đảm công binh cho các chiến dịch lớn¹. Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nâng cấp, sửa chữa, mở hàng chục ki-lô-mét đường, phá hàng trăm gềnh thác, xây dựng Sở chỉ huy Mường Phăng và bố trí, khắc phục nhiều loại vật cản; được vinh dự trực tiếp bố trí và kích nổ khối thuốc nổ gần 1.000 kg giữa lòng đồi A1 - hiệu lệnh cho quân ta tiến công tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Với chiến công xuất sắc đó, Trung đoàn vinh dự được Bác Hồ trao tặng lá cờ thêu bốn chữ vàng “Mở đường thắng lợi”. Lời khen tặng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành truyền thống của Bộ đội Công binh Việt Nam.

Đội Cứu sập tham gia khắc phục hậu quả sập đổ công trình tại Myanmar.

Tháng 3/1958, Trung đoàn 151 đổi tên thành Trung đoàn 229. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trung đoàn trực tiếp tham gia xây dựng các trận địa tên lửa, sở chỉ huy, sân bay, bến cảng và hàng nghìn công trình phòng thủ chiến đấu trải dài từ Bắc vào Nam. Đặc biệt, trong Chiến dịch Quảng Trị, Trung đoàn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm đường cơ động cho bộ binh và xe cơ giới vượt sông với nhiều phương pháp độc đáo, sáng tạo, góp phần vào thắng lợi của Chiến dịch.

Năm 1981, Trung đoàn được tổ chức lại thành Lữ đoàn Công binh 229 - đơn vi công binh dự bị chiến lược của Bộ Quốc phòng, thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng công trình và một số nhiệm vụ đột xuất. Trải qua 75 năm xây dựng, phục vụ chiến đấu, chiến đấu và trưởng thành, trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ của Lữ đoàn luôn nỗ lực cố gắng, không quản ngại hy sinh, khắc phục mọi khó khăn, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao; được Đảng, Nhà nước, Quân đội, Binh chủng Công binh ghi nhận và tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý².

Những năm gần đây, nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc đặt ra yêu cầu ngày càng cao, nhiệm vụ ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống được xác định là nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình” của Quân đội, trong đó có Bộ đội Công binh. Nhận thức sâu sắc vinh dự, trách nhiệm, cùng với hướng trọng tâm vào huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật chuyên ngành bảo đảm cho sẵn sàng chiến đấu, Lữ đoàn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống và đạt được nhiều kết quả nổi bật. Từ kết quả đạt được và thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, Lữ đoàn rút ra một số kinh nghiệm sau:

Trước hết, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với nhiệm vụ ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống. Trước diễn biến phức tạp, ngày càng cực đoan của thiên tai, thảm họa, dịch bệnh,… ảnh hưởng lớn đến đời sống Nhân dân và tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn đã quán triệt đầy đủ các chỉ thị, hướng dẫn, mệnh lệnh của trên và xác định ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống là một trong những nhiệm vụ chính trị trung tâm để tập trung lãnh đạo, cụ thể hóa xây dựng nghị quyết và kế hoạch công tác quân sự hằng năm. Đồng thời, tăng cường giáo dục, quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ nắm chắc chức năng, nhiệm vụ của Binh chủng và Lữ đoàn; nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò nòng cốt của Bộ đội Công binh trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục sự cố thiên tai, thảm họa - nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”. Từ đó, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động, xây dựng quyết tâm cao trong quá trình thực hiện. Trên cơ sở đó, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị bám sát phương châm “4 tại chỗ”³, xây dựng đầy đủ kế hoạch, phương án ứng phó, luyện tập các phương án xử trí sát thực tiễn; chủ động, tích cực làm tốt công tác chuẩn bị về lực lượng, phương tiện, khí tài; tổ chức hiệp đồng chặt chẽ với các đơn vị liên quan và cấp ủy, chính quyền địa phương, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.

Cán bộ, chiến sĩ giúp Nhân dân tỉnh Bắc Ninh di dời tài sản đến nơi an toàn. Nguồn: qdnd.vn

Cùng với đó, Lữ đoàn phát huy tính tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ khó khăn, đột xuất. Đẩy mạnh thực hiện phong trào Thi đua Quyết thắng, gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, biểu dương, khen thưởng, tạo động lực, khí thế thi đua sôi nổi trong thực hiện nhiệm vụ quan trọng này. Nhờ đó, 100% cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Hai là, đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, diễn tập. Đặc điểm của Lữ đoàn là đóng quân phân tán, thực hiện nhiều nhiệm vụ đan xen, trong khi đó hầu hết các tình huống thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, khủng bố,… diễn biến bất thường, khắc nghiệt, tính chất đặc biệt nguy hiểm, v.v. Vì vậy, Lữ đoàn đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tích cực nghiên cứu, nắm chắc các chỉ thị, hướng dẫn, quy định về việc ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, kịp thời điều chỉnh, bổ sung nội dung, đổi mới phương pháp huấn luyện, diễn tập sát với đặc điểm tình hình, nhiệm vụ được giao. Với đội ngũ cán bộ, huấn luyện nắm chắc kiến thức cơ bản, hiểu biết sâu về các vấn đề an ninh phi truyền thống, trọng tâm là các loại hình thiên tai, thảm họa thường xuyên xảy ra; nâng cao khả năng đánh giá, dự báo tình hình và phương pháp tổ chức, chỉ huy, điều hành ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa; công tác phối hợp, hiệp đồng với các lực lượng liên quan. Với phân đội, tập trung huấn luyện nâng cao khả năng cơ động, sử dụng thành thạo các trang bị, khí tài, phương tiện kỹ thuật chuyên dụng trong biên chế và phương tiện tại chỗ; tinh nhuệ về khả năng dò, gỡ bom, mìn với lực lượng chống khủng bố; thành thạo kỹ năng sơ cứu, cấp cứu, sơ tán, di rời người và tài sản đến khu vực an toàn; kết hợp huấn luyện cứu hộ, cứu nạn với huấn luyện hậu cần, kỹ thuật và thể lực, nâng cao khả năng chịu đựng trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Bên cạnh đó, thường xuyên điều chỉnh, bổ sung nội dung diễn tập với tình huống giả định sát với thực tế và diễn biến mới nhất của các loại hình thiên tai, thảm họa; phối hợp với các lực lượng trong khu vực phòng thủ thực hành luyện tập, diễn tập nghiêm túc, hiệu quả, an toàn. Qua đó, nâng cao năng lực ứng phó, xử trí hiệu quả các thách thức an ninh phi truyền thống nói chung và khả năng phòng, chống khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa xảy ra trên địa bàn nói riêng⁴.

Ba là, đột phá nâng cao khả năng cơ động thực hiện nhiệm vụ. Là lực lượng cơ động chiến lược, nòng cốt trong xử lý nhiều nhiệm vụ đột xuất, quan trọng, Lữ đoàn thường xuyên chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tăng cường giáo dục, quán triệt, xây dựng tinh thần cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu cao, cơ động kịp thời trong mọi tình huống. Chủ động rà soát, điều chỉnh bổ sung, làm mới hệ thống văn kiện, kế hoạch sẵn sàng chiến đấu, nhất là kế hoạch cơ động ứng phó thảm họa, thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Phối hợp với các đơn vị, địa phương trên địa bàn đóng quân ký biên bản hiệp đồng, quy chế phối hợp khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa; chủ động điều chuyển, bổ sung lực lượng, phương tiện theo tuần, tháng, tập trung vào các phương án kiêm nhiệm, chống khủng bố, v.v. Duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực ban, trực thông tin liên lạc ở các cấp trong các ngày nghỉ, giờ nghỉ, sự kiện chính trị trọng đại, đặc biệt khi có dự báo thiên tai, thảm họa, góp phần nâng cao khả năng cơ động thực hiện nhiệm vụ của Lữ đoàn⁵.

Bốn là, làm tốt công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật. Để thực hiện nội dung này, Lữ đoàn đã chỉ đạo cơ quan, đơn vị bám sát kế hoạch, phương án, sẵn sàng chiến đấu, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn để rà soát, điều chỉnh hệ thống văn kiện bảo đảm hậu cần, kỹ thuật chặt chẽ, khoa học, phù hợp khả năng hiện có. Chấp hành nghiêm quy định về dự trữ, phân cấp hợp lý, bao gói gọn gàng, thuận tiện vận chuyển, cơ động khi có tình huống xảy ra. Bảo đảm đầy đủ chế độ, tiêu chuẩn hậu cần cho các lực lượng, nhất là bộ phận thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh ở vùng sâu, vùng xa; đẩy mạnh tăng gia, chăn nuôi, chế biến nâng cao chất lượng bữa ăn cho bộ đội; chăm sóc sức khỏe và vệ sinh phòng dịch, quân số khỏe thường xuyên đạt trên 99%.

Thực tế cho thấy, tính đồng bộ và tình trạng kỹ thuật các loại trang bị, phương tiện là yếu tố quyết định đến chất lượng hoàn thành nhiệm vụ. Vì vậy, Lữ đoàn luôn chú trọng công tác quản lý, đăng ký, thống kê, kiểm kê, nắm chắc tình trạng kỹ thuật các loại vũ khí, phương tiện kỹ thuật, nhất là các phương tiện đã qua nhiều năm sử dụng. Duy trì nghiêm chế độ giờ kỹ thuật, ngày kỹ thuật, nâng cao chất lượng bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa tại đơn vị cơ sở, nhất là kiểm định các xe máy, thiết bị dò bom, mìn, vật nổ, v.v. Bên cạnh đó, đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, cải tiến sáng kiến kỹ thuật và thực hiện tốt Cuộc vận động “Quản lý, khai thác vũ khí, trang bị kỹ thuật tốt, bền, an toàn, tiết kiệm và An toàn giao thông”. Nhờ đó, tình trạng kỹ thuật các loại trang bị, phương tiện luôn được duy trì đúng quy định, bảo đảm phát huy cao nhất khả năng cơ động, kịp thời có mặt trong mọi tình huống. Nhiều năm liền, Lữ đoàn là đơn vị điển hình tiên tiến, dẫn đầu về công tác bảo đảm kỹ thuật của Bộ Quốc phòng.

Vinh dự và tự hào với truyền thống 75 năm anh hùng, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 229 nêu cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục khó khăn, dũng cảm, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trên mặt trận ứng phó với thách thức an ninh phi truyền thống.

Đại tá PHẠM TUẤN LỰC, Lữ đoàn trưởng
_____________________        

1 - Trần Hưng Đạo, Hoàng Hoa Thám, Quang Trung, Tây Bắc, Hòa Bình, Thượng Lào, Điện Biên Phủ.

2 - Lữ đoàn có 04 tập thể và 09 cá nhân được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, 22 Huân chương Quân công, 88 Huân chương Chiến công và nhiều phần thưởng cao quý khác.

3 - Chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; vật tư, phương tiện tại chỗ; hậu cần tại chỗ.

4 - Năm 2025, Lữ đoàn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cứu sập tại Myanmar; khắc phục hậu quả hoàn lưu bão số 10, số 11 tại xã Hợp Thịnh, xã Tam Giang, tỉnh Bắc Ninh; bảo đảm an ninh, an toàn cho Lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, v.v.

5 - Trong thực hiện nhiệm vụ khắc phục động đất tại tại Myanmar, chỉ sau 20 giờ từ khi nhận lệnh, Đội Cứu sập của Lữ đoàn đã có mặt tại hiện trường, phối hợp tìm kiếm được 22 nạn nhân, trong đó 01 nạn nhân còn sống, được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.