Lữ đoàn Phòng không 297/ Quân khu 2 là lực lượng nòng cốt trong quản lý, bảo vệ vùng trời và mục tiêu trọng yếu trên địa bàn các tỉnh Tây Bắc. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, bên cạnh những thuận lợi, Lữ đoàn gặp không ít khó khăn do địa bàn rộng, địa hình rừng núi hiểm trở, dễ bị chia cắt; vũ khí, trang bị qua nhiều năm sử dụng, tính đồng bộ, ổn định không cao. Trong khi đó, yêu cầu canh, trực nghiêm ngặt, đòi hỏi cao; âm mưu, thủ đoạn và phương tiện tiến công đường không của đối phương có sự phát triển vượt bậc, đặt ra cho các đơn vị phòng không nói chung, Lữ đoàn nói riêng, những thách thức hết sức nặng nề.

Thượng tướng Lê Quang Minh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam kiểm tra và chúc tết cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Phòng không 297.

Trong bối cảnh đó, để hoàn thành nhiệm vụ được giao, những năm qua, Lữ đoàn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu với mục tiêu “huấn luyện giỏi, sẵn sàng chiến đấu cao”. Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chỉ huy các cấp cùng nhiều giải pháp khoa học, phù hợp, kết quả huấn luyện và khả năng sẵn sàng chiến đấu của Lữ đoàn từng bước được nâng lên, nhiều năm liền đạt Đơn vị huấn luyện Giỏi, giành nhiều thành tích cao trong hội thi, hội thao các cấp¹, quản lý, bảo vệ an toàn tuyệt đối vùng trời và các mục tiêu được giao. Từ thực tiễn và kết quả đạt được, Lữ đoàn rút ra một số kinh nghiệm sau:

Trước hết, tăng cường công tác giáo dục nâng cao nhận thức cho bộ đội về nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, coi đây là giải pháp cơ bản, nền tảng, xuyên suốt, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về trách nhiệm, hành động thống nhất của cán bộ, chiến sĩ. Theo đó, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn và cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh của trên về công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Chủ động xây dựng, triển khai thực hiện nghị quyết lãnh đạo chuyên đề về công tác huấn luyện,… tổ chức phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đảng ủy viên, chỉ huy Lữ đoàn; phân cấp lãnh đạo, chỉ đạo, tham mưu, kiểm tra, giám sát, tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu rõ ràng cho từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, đẩy mạnh công tác giáo dục, quán triệt làm cho bộ đội có nhận thức đầy đủ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên; điều kiện tiên quyết đảm bảo cho Lữ đoàn sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Quá trình thực hiện, Lữ đoàn chú trọng đổi mới nội dung, hình thức giáo dục, tuyên truyền theo hướng sát đối tượng và đặc thù đơn vị phòng không. Chủ động thông tin kịp thời tình hình quốc phòng, quân sự và an ninh trong khu vực, địa phương; sự phát triển của các loại phương tiện bay mới, phương thức tác chiến đường không hiện đại, nhất là máy bay không người lái (UAV); làm rõ đối tác, đối tượng, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch. Đồng thời, thường xuyên làm tốt công tác quản lý, định hướng tư tưởng cho bộ đội, chú trọng các bộ phận canh, trực nhỏ lẻ và trước các nhiệm vụ đặc biệt, thời điểm quan trọng; phát huy hiệu quả mô hình “Tuần huấn luyện kiểu mẫu”, “Kíp trực thanh niên”,… tạo khí thế thi đua sôi nổi, nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ. Nhờ đó, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn có bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm cao, tin tưởng vào cách đánh, vũ khí, trang bị hiện có, không mơ hồ, mất cảnh giác; quyết tâm khắc phục khó khăn để huấn luyện giỏi; duy trì chặt chẽ chế độ canh, trực, sẵn sàng chiến đấu cao trong mọi tình huống.

Hai là, làm tốt công tác chuẩn bị, nhất là cán bộ huấn luyện. Trước khi bước vào huấn luyện, Lữ đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị làm tốt công tác chuẩn bị về giáo án, sổ sách, kế hoạch, mô hình học cụ, thao trường huấn luyện,… và đột phá vào công tác chuẩn bị cán bộ. Hằng năm, Lữ đoàn tiến hành rà soát, phân loại, đánh giá chính xác chất lượng cán bộ ở từng cơ quan, đơn vị, nhất là đội ngũ cán bộ trung đội, đại đội, cán bộ mới ra trường, làm cơ sở sắp xếp, kiện toàn khung huấn luyện, bảo đảm sự cân đối, hợp lý giữa cán bộ có kinh nghiệm với cán bộ mới trong mỗi tiểu đoàn, đại đội. Trên cơ sở đó, lựa chọn cán bộ, nhân viên chuyên môn có đủ phẩm chất, năng lực, ưu tiên chuyên ngành pháo phòng không tham gia các lớp tập huấn do Quân khu và Cục Phòng không Lục quân tổ chức để cập nhật nội dung mới, thống nhất, “đồng hoá” nghiệp vụ trong toàn đơn vị. Đồng thời, duy trì nghiêm chế độ tập huấn theo phân cấp, nhất là các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về chuyên ngành; chú trọng tập huấn phương pháp tổ chức huấn luyện, luyện tập, những nội dung mới, nội dung khó như: quan sát, phát hiện, nhận diện các loại mục tiêu UAV; quy trình thông báo, báo động, hiệp đồng và cách đánh UAV từ sở chỉ huy đến phân đội, v.v. Ngoài ra, Lữ đoàn chủ động phối hợp với các đơn vị bộ binh để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật binh chủng hợp thành, bảo đảm cán bộ có năng lực toàn diện, vững về kỹ thuật, chiến thuật bộ binh, giỏi về chiến thuật phòng không.

Chỉ huy Lữ đoàn duy trì luyện tập chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Cùng với đó, Lữ đoàn kết hợp giữa khuyến khích với giao nhiệm vụ, tạo điều kiện để cán bộ tự học, tự nghiên cứu, thực hiện hiệu quả mô hình “Mỗi tuần một nâng cao”; tăng cường hoạt động trao đổi, truyền thụ kinh nghiệm giữa các thế hệ cán bộ. Đẩy mạnh các hoạt động hội thi, hội thao trong huấn luyện, nhất là hội thi đại đội trưởng, trung đội trưởng giỏi, tạo động lực thúc đẩy đội ngũ cán bộ tích cực, chủ động, tự giác trong học tập, rèn luyện. Hiện nay, 100% cán bộ của Lữ đoàn huấn luyện được theo phân cấp, trong đó hơn 90% cán bộ tiểu đoàn, 80% cán bộ đại đội, trung đội huấn luyện khá, giỏi.

Ba là, đẩy mạnh đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện; duy trì nghiêm chế độ canh, trực sẵn sàng chiến đấu. Nắm chắc yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ vùng trời trong tình hình mới, Lữ đoàn chủ động điều chỉnh nội dung, phương pháp huấn luyện, tập trung đột phá vào huấn luyện chuyên ngành, bảo đảm sát với đối tượng và phương thức tác chiến phòng không hiện đại. Quá trình huấn luyện, bám sát quan điểm, phương châm, nguyên tắc, mối kết hợp trong huấn luyện, coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, bảo đảm “3 thực chất”². Với cán bộ, tập trung nâng cao khả năng tham mưu tác chiến, tham mưu huấn luyện, bảo đảm “giỏi cấp mình, biết cấp trên”. Với phân đội, huấn luyện sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị trong biên chế, từng bước làm chủ khí tài, trang bị mới. Tăng cường huấn luyện kíp chiến đấu sở chỉ huy; huấn luyện đêm; huấn luyện chéo, bảo đảm “giỏi chuyên số, biết số khác”; nâng cao khả năng bắt, bám mục tiêu, cơ động triển khai, thu hồi khí tài; di chuyển, dịch chuyển nhanh; phòng tránh, đánh trả địch tiến công hỏa lực. Đặc biệt, Lữ đoàn chỉ đạo Ban Nghiên cứu địch tập trung tổng kết tác chiến đối không trong các cuộc xung đột gần đây, nhất là giữa Nga với Ucraina để đúc rút kinh nghiệm, đề xuất xây dựng nội dung huấn luyện, tình huống, phương án diễn tập sát với đặc điểm và phương thức tác chiến mới; thường xuyên cập nhật, huấn luyện bổ sung kỹ năng quan sát, phát hiện, nhận dạng các loại UAV và kỹ năng ngụy trang, nghi trang trận địa. Để đạt kết quả cao, Lữ đoàn chỉ đạo các đơn vị vận dụng linh hoạt các phương pháp huấn luyện, chú trọng phương pháp trực quan làm mẫu động tác ngay tại trận địa. Bên cạnh đó, đẩy mạnh thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số” nâng cao trình độ khoa học, công nghệ, làm cơ sở khai thác hiệu quả các trang bị, khí tài mới, hiện đại. Thường xuyên đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả theo hướng khách quan, thực chất, kiên quyết xử lý nghiêm các biểu hiện tiêu cực, bệnh thành tích trong huấn luyện. Nhờ đó, kết quả huấn luyện hằng năm luôn đạt và vượt chỉ tiêu nghị quyết đề ra (năm 2025, 83,5% khá, giỏi).

Trước yêu cầu cao của nhiệm vụ tác chiến phòng không, Lữ đoàn chỉ đạo cơ quan, đơn vị quán triệt sâu, kỹ các chỉ lệnh, hướng dẫn của trên, nhất là Chỉ lệnh số 750-CL/TM, ngày 19/11/2021 của Tổng Tham mưu trưởng về xử lý tình huống tác chiến phòng không và 10 chế độ sẵn sàng chiến đấu. Chủ động điều chỉnh, bổ sung văn kiện, kế hoạch sẵn sàng chiến đấu và tổ chức luyện tập, diễn tập theo các phương án. Duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu từ Lữ đoàn đến các phân đội, mở đài radar, hệ thống VQ-1M, VB-2M,... bảo đảm “4 biết, 4 được”³ trong quản lý vùng trời và đánh địch đột nhập đường không. Tăng cường báo động đột xuất trong ngày nghỉ, giờ nghỉ, trước và trong khi diễn ra các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước và Quân đội. Đồng thời, thực hiện hiệu quả hoạt động trao đổi thông tin với các lực lượng trên địa bàn. Nhờ đó, tỷ lệ thu tình báo của Lữ đoàn đạt trên 98%, không để bị động, bất ngờ, lỡ thời cơ, sai, sót, lọt, chậm, hoang báo; báo động kiểm tra sẵn sàng chiến đấu các phân đội đều đạt và vượt chỉ tiêu về thời gian.

Bốn là, làm tốt công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật. Lữ đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chủ động rà soát, bổ sung đầy đủ hệ thống văn kiện, kế hoạch công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu phù hợp với khả năng hiện có. Đẩy mạnh tăng gia, chăn nuôi, khai thác nguồn hậu cần tại chỗ; phát huy hiệu quả ban giá và trạm chế biến, nâng cao chất lượng bữa ăn cho bộ đội, chú trọng bảo đảm tốt cho các vọng quan sát ở xa và phân đội trực sẵn sàng chiến đấu. Làm tốt công tác khám, điều trị, chăm sóc sức khỏe, vệ sinh phòng dịch, duy trì quân số khỏe hằng năm đạt trên 99%.

Cùng với đó, Lữ đoàn phối hợp chặt chẽ với cơ quan cấp trên tổ chức tiếp nhận, cấp phát, điều chuyển vũ khí trang bị chặt chẽ đúng quy định, nắm chắc thực lực và tình trạng vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện có. Duy trì nghiêm nền nếp, chế độ bảo quản, bảo dưỡng, kiểm tra, hiệu chỉnh vũ khí trang bị, phương tiện kỹ thuật hằng ngày, hằng tuần; nâng cao khả năng tự sửa chữa theo phân cấp. Chủ động phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội tiếp nhận chuyển giao công nghệ để nhanh chóng làm chủ và khai thác hiệu quả trang bị, khí tài mới. Đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Quản lý, khai thác vũ khí, trang bị kỹ thuật tốt, bền, an toàn, tiết kiệm và An toàn giao thông”; kết hợp khuyến khích, động viên với giao nhiệm vụ cho cán bộ, chiến sĩ nghiên cứu, cải tiến sáng kiến kỹ thuật ứng dụng hiệu quả trong công tác quản lý, khai thác, bảo quản vũ khí, trang bị kỹ thuật⁴.

Những kết quả đạt được trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu thời gian qua là minh chứng rõ nét cho sự cố gắng, nỗ lực và quyết tâm cao của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Phòng không 297, đồng thời là kinh nghiệm, cơ sở để Lữ đoàn bảo vệ vững chắc vùng trời phía Tây Bắc Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại tá VI HÙNG SƠN, Lữ đoàn trưởng
________________       

1 - Năm 2024, đạt giải Nhì toàn đoàn Hội thi Kíp chiến đấu sở chỉ huy các lữ đoàn phòng không do Cơ quan Chủ nhiệm phòng không toàn quân tổ chức.

2 - Huấn luyện thực chất; ôn, luyện tập thực chất; kiểm tra, đánh giá thực chất.

3 - 4 biết: biết kế hoạch dự báo bay; biết đã bay hay chưa bay; bay đến đâu biết đến đó; biết hành động bay trên không. 4 được: quan sát, phát hiện được; quản lý được; thông báo, báo động được; bắn và tiêu diệt được.

4 - Hiện nay, Lữ đoàn đã nghiên cứu và ứng dụng hiệu quả hơn 80 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.