Tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ (tuyển quân) là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của công tác quốc phòng, quân sự địa phương; khâu đầu tiên có ý nghĩa quan trọng trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Năm 2026 là năm đầu tiên cả nước nói chung, tỉnh Phú Thọ nói riêng triển khai nhiệm vụ tuyển quân trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau sáp nhập, Tỉnh¹ có 148 đơn vị hành chính cấp xã (133 xã, 15 phường), địa bàn quản lý rộng, nhiều khu vực địa hình chia cắt, hiểm trở; cơ sở vật chất, hạ tầng giao thông ở một số nơi còn hạn chế. Đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở có sự điều chuyển, bổ sung từ nhiều địa phương, quân số chưa được kiện toàn đủ so với biên chế, năng lực và kinh nghiệm thực tiễn chưa đồng đều; nhiều công việc của cấp huyện trước đây được chuyển về cấp xã,... đã và đang đặt ra không ít khó khăn, thách thức đối với công tác tuyển quân trong tình hình mới.

Đồng chí Trần Duy Đông, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tỉnh, Chủ tịch Hội đồng Nghĩa vụ quân sự Tỉnh giao nhiệm vụ tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2026.

Trước bối cảnh đó, Đảng ủy Quân sự, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh luôn phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì phối hợp với cơ quan chức năng các cấp tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân Tỉnh triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo các địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọng này.

Tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đối với công tác tuyển quân

Tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ là nhiệm vụ quan trọng, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và lực lượng; đặc biệt, việc thực hiện phương thức “tròn khâu” đòi hỏi trách nhiệm rất lớn của hệ thống chính trị, nhất là cấp cơ sở. Vì vậy, để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, Đảng ủy Quân sự, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tổ chức quán triệt sâu kỹ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Quân khu 2, trên cơ sở đó, tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân Tỉnh ban hành đầy đủ hệ thống văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, kế hoạch thực hiện sát với điều kiện thực tế của địa phương; chỉ đạo các xã, phường xây dựng nghị quyết chuyên đề, quán triệt sâu rộng đến từng chi bộ, thôn, bản, khu dân cư, tạo thống nhất cao về nhận thức, hành động trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện. Để nâng cao hiệu quả, quá trình triển khai, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh chú trọng tham mưu, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền kiện toàn Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp tỉnh và cấp xã đúng, đủ thành phần theo quy định; xây dựng và ban hành quy chế hoạt động; phân công nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng, gắn trách nhiệm đến từng tập thể, cá nhân. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho 100% thành viên Hội đồng Nghĩa vụ quân sự các cấp nắm vững chức trách, nhiệm vụ, quy trình, phương pháp tổ chức thực hiện. Đồng thời, thành lập các đoàn công tác trực tiếp xuống các xã, phường kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn cụ thể từng nhiệm vụ; phát huy hiệu quả vai trò “cánh tay nối dài” của các ban chỉ huy phòng thủ khu vực trong hướng dẫn, giúp đỡ các xã, phường những công việc, nhiệm vụ mới mà trước đây thuộc thẩm quyền của các ban chỉ huy quân sự cấp huyện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện. Chỉ đạo, phát huy vai trò các ban, ngành, đoàn thể của hệ thống chính trị trong việc phối hợp, đăng ký, quản lý, rà soát nguồn đến xét duyệt theo các khâu, các bước đúng quy định, góp phần nâng cao năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương mới.

Chủ động tạo nguồn, quản lý, phân loại, xét duyệt công dân nhập ngũ chặt chẽ, dân chủ, công khai, minh bạch

Phú Thọ là tỉnh có diện tích tự nhiên rộng, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều xã thuộc vùng khó khăn; tình trạng công dân trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự đi học tập, lao động ngoài địa phương, xuất khẩu lao động lớn và di biến động cư trú diễn ra thường xuyên. Để nắm, quản lý nguồn chặt chẽ, hiệu quả ngay từ cơ sở, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh chỉ đạo thực hiện nghiêm quy trình, quản lý chặt chẽ công dân từ khi đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu đến khi hết tuổi nhập ngũ. Yêu cầu cơ quan quân sự các cấp phối hợp với lực lượng công an, tư pháp rà soát, lập danh sách, tổ chức đăng ký đúng thời gian, đúng đối tượng, đầy đủ, chính xác thông tin theo quy định. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các dữ liệu thông tin chuyên ngành, bảo đảm sự liên thông, đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Thường xuyên cập nhật biến động dân cư, hạn chế tình trạng bỏ sót, trùng lặp hoặc sai lệch đối tượng. Mặt khác, Tỉnh phát huy vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở trực tiếp bám sát địa bàn, nắm chắc từng hộ gia đình, chất lượng chính trị của từng công dân trong độ tuổi sẵn sàng nhập ngũ, nhất là các trường hợp đi làm ăn xa, xuất khẩu lao động. Đối với công dân là sinh viên đang học tập ở các cơ sở đào tạo trong diện được tạm hoãn nhập ngũ, các địa phương thống kê danh sách, phối hợp với các nhà trường xác minh đến từng người và yêu cầu công dân phải có giấy xác nhận đang theo học, bảo đảm quản lý thống nhất, chặt chẽ.

Thủ trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh giao nhiệm vụ tập huấn công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2026.

Để không xảy ra sai sót và tạo sự đồng thuận cao, Tỉnh yêu cầu các địa phương tổ chức rà soát, bình xét công dân đủ điều kiện nhập ngũ nghiêm túc, dân chủ, công khai ngay từ cơ sở. Hội đồng Nghĩa vụ quân sự xã, phường phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể xem xét toàn diện từng trường hợp về tiêu chuẩn chính trị, sức khỏe, trình độ văn hóa và hoàn cảnh gia đình; tổ chức bình cử tại thôn, tổ dân phố với sự tham gia của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và đại diện Nhân dân, bảo đảm đúng quy trình, đúng đối tượng. Danh sách công dân đủ điều kiện được miễn, tạm hoãn gọi nhập ngũ, danh sách công dân trúng tuyển và không trúng tuyển được niêm yết công khai tại trụ sở ủy ban nhân dân, trang thông tin điện tử của xã, phường và các địa điểm sinh hoạt cộng đồng. Qua đó, phát huy quyền giám sát của Nhân dân, kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề phát sinh, hạn chế khiếu nại, tố cáo, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.

Nâng cao chất lượng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, bảo đảm chính xác, khoa học, khách quan, đúng quy trình

Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự là khâu trực tiếp quyết định chất lượng tuyển quân. Do đó, để bảo đảm “tuyển người nào, chắc người đó”, không để xảy ra tình trạng phải bù đổi do không đủ tiêu chuẩn sức khỏe, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh phối hợp với Sở Y tế tham mưu cho Ủy ban nhân dân Tỉnh xây dựng phương án tổ chức 32 điểm khám sức khỏe tập trung tại các trung tâm y tế khu vực đủ điều kiện, bảo đảm đồng bộ về trang thiết bị và nhân lực. Đồng thời, chỉ đạo lựa chọn đội ngũ y, bác sĩ có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, tinh thần trách nhiệm cao kiện toàn Hội đồng Khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự các cấp; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng thống nhất về quy trình, phương pháp khám tuyển. Đối với các địa bàn khó khăn, Tỉnh yêu cầu Sở Y tế tăng cường bác sĩ chuyên khoa, trang bị y tế hiện đại từ các bệnh viện để thực hiện khám chuyên sâu, bảo đảm tính chính xác cao.

Quy trình khám tuyển được tổ chức chặt chẽ, khoa học, từ sơ tuyển ở cấp xã, phường đến khám tuyển tập trung tại các điểm khám. Hội đồng Nghĩa vụ quân sự Tỉnh phân công các thành viên cùng cán bộ ban chỉ huy phòng thủ khu vực trực tiếp dự, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả khám của từng địa bàn. Những trường hợp có nghi vấn về mắt, tim mạch, bệnh lý nội khoa,… đều được tổ chức khám, kiểm tra nhiều lần, kết luận tập thể, bảo đảm chính xác, khách quan. Kết quả khám tuyển được thông báo công khai, niêm yết đúng quy định, phát huy quyền giám sát của Nhân dân. Sau khám tuyển, yêu cầu các xã, phường và cơ quan chức năng quản lý chặt chẽ thanh niên trúng tuyển; cơ quan quân sự hiệp đồng với các đơn vị nhận quân rà soát, chốt quân số, nắm chắc hồ sơ. Đồng thời, tiếp tục chỉ đạo các địa phương làm tốt công tác chuẩn bị giao nhận quân, đảm bảo trang trọng, nhanh gọn, đúng quy định.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm công dân và quan tâm thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội

Thực tiễn cho thấy, một bộ phận thanh niên và gia đình nhận thức chưa đầy đủ về thực hiện nghĩa vụ quân sự, xuất hiện tâm lý e ngại hoặc nắm chưa chắc về quyền, nghĩa vụ và chế độ, chính sách được hưởng. Trước tình hình đó, cùng với các giải pháp về tổ chức, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tham mưu cho Tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức trách nhiệm cho thanh niên và gia đình trong thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. Công tác tuyên truyền, giáo dục được triển khai thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm, bám sát đặc điểm địa bàn và đối tượng. Nội dung tập trung làm rõ những điểm mới trong công tác tuyển quân năm 2026; quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ và các chế độ, chính sách được hưởng đối với quân nhân và gia đình; truyền thống cách mạng của quê hương Đất Tổ, v.v.

Thanh niên tỉnh Phú Thọ hăng hái lên đường nhập ngũ.

Hình thức tuyên truyền được đổi mới, linh hoạt, kết hợp giữa tuyên truyền trực tiếp với truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số, mạng xã hội và hệ thống pano, khẩu hiệu,… lồng ghép vào sinh hoạt của các tổ chức đoàn thể, khu dân cư, các buổi gặp mặt, tọa đàm, giao lưu với cựu chiến binh, quân nhân xuất ngũ. Chỉ đạo các xã, phường phối hợp với các trung tâm chính trị tổ chức bồi dưỡng nhận thức về Đảng và tổ chức kết nạp Đảng cho đoàn viên ưu tú trong thanh niên sẵn sàng nhập ngũ, góp phần nâng cao chất lượng chính trị.

Cùng với đó, Tỉnh đặc biệt phát huy vai trò của gia đình, dòng họ và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở trong việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của thanh niên; kịp thời tuyên truyền, giải thích, tháo gỡ những băn khoăn, vướng mắc, góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động. Với những địa bàn khó khăn, mật độ dân cư thấp, các địa phương tăng cường các tổ tuyên truyền lưu động, phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản, cán bộ là người dân tộc thiểu số trong vận động, thuyết phục thanh niên hăng hái lên đường nhập ngũ.

Song song với tuyên truyền, giáo dục, Tỉnh quan tâm huy động các nguồn lực xã hội cho công tác tuyển quân, kịp thời động viên công dân nhập ngũ cả về tinh thần và vật chất bằng nhiều hoạt động phong phú, như: thăm hỏi, tặng quà, v.v. Chỉ đạo cấp ủy, chính quyền địa phương chú trọng quan tâm đến các gia đình có thanh niên nhập ngũ có hoàn cảnh khó khăn. Quân nhân xuất ngũ được tư vấn, giới thiệu học nghề, tạo việc làm, ổn định cuộc sống. Qua đó, tạo niềm tin, sự yên tâm cho gia đình và thanh niên, củng cố động cơ, quyết tâm thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Với quyết tâm chính trị và giải pháp khoa học, phù hợp, đến nay, tỉnh Phú Thọ đã tuyển đủ 100% chỉ tiêu tuyển năm 2026, sẵn sàng bàn giao cho các đơn vị; chất lượng công dân nhập ngũ được nâng lên rõ rệt. Trong đó, có gần 72% công dân có sức khỏe loại 1, 2; hơn 400 công dân có trình độ đại học, cao đẳng, gần 4,1% là đảng viên và hơn 33,7% công dân có đơn tình nguyện nhập ngũ...; 100% công dân trúng tuyển hăng hái lên đường nhập ngũ và quyết tâm hoàn thành tốt nghĩa vụ quân sự, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Thiếu tướng NGUYỄN ĐÌNH CƯƠNG, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Nghĩa vụ quân sự, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh
______________________       

1 - Trên cơ sở sáp nhập tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ (cũ).