Huấn luyện chiến sĩ mới là khâu đầu tiên, giai đoạn bản lề, có ý nghĩa quyết định hình thành kỹ năng quân sự, phẩm chất, bản lĩnh của người quân nhân cách mạng, trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội.

Nhận thức sâu sắc điều đó, những năm qua, Sư đoàn 395/Quân khu 3 luôn đặc biệt quan tâm và có nhiều chủ trương, biện pháp đột phá nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới, thu được kết quả đáng khích lệ. Sư đoàn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới; 100% nội dung huấn luyện có kết quả khá và giỏi; bảo đảm an toàn tuyệt đối, không có trường hợp đào ngũ, vắng mặt trái phép hay vi phạm kỷ luật phải xử lý. Từ thực tiễn đó, Sư đoàn rút ra nhiều kinh nghiệm; đồng thời, cũng là những biện pháp đang được triển khai trong năm 2026.

Trước hết, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của cấp trên, trực tiếp là mệnh lệnh huấn luyện và chỉ tiêu tiếp nhận công dân nhập ngũ của Tư lệnh Quân khu, hằng năm, Đảng ủy Sư đoàn ban hành nghị quyết chuyên đề lãnh đạo nhiệm vụ tiếp nhận, huấn luyện chiến sĩ mới; đồng thời, chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cụ thể hóa thành nghị quyết, kế hoạch sát với đặc điểm, nhiệm vụ, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi cao.

Chiến sĩ mới Tiểu đoàn 15, Sư đoàn 395 kiểm tra bắn súng tiểu liên AK. Nguồn: qdnd.vn

Trong tổ chức thực hiện, Sư đoàn phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cấp ủy viên, cán bộ chủ trì trực tiếp phụ trách các hướng, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai ở cơ sở và lấy kết quả huấn luyện làm tiêu chí quan trọng trong đánh giá, bình xét thi đua, khen thưởng. Duy trì nghiêm chế độ giao ban, kiểm tra, rút kinh nghiệm, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những khâu yếu, mặt yếu, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nảy sinh. Phát huy vai trò của các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần - kỹ thuật trong hướng dẫn, kiểm tra, bảo đảm, tạo sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các lực lượng. Cùng với đó, Sư đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, nhất là đơn vị trực tiếp huấn luyện đẩy mạnh công tác giáo dục, quán triệt, nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của huấn luyện chiến sĩ mới; làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nắm chắc nội dung, chỉ tiêu, yêu cầu, thấy rõ thuận lợi, khó khăn, từ đó xác định đúng động cơ, trách nhiệm, chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Qua đó, tạo sự thống nhất cao về ý chí và hành động, phát huy sức mạnh tổng hợp, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ quan trọng này.

Xuất phát từ đặc thù nguồn chiến sĩ mới đến từ nhiều vùng, miền khác nhau, trình độ văn hóa, nhận thức và thể lực không đồng đều, Sư đoàn chú trọng nắm, sàng lọc nguồn, nâng cao chất lượng tuyển chọn và làm tốt công tác tiếp nhận chiến sĩ mới. Theo đó, cùng với lựa chọn, cử cán bộ có kinh nghiệm phối hợp chặt chẽ với địa phương trong giao, nhận quân, Sư đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm túc các bước theo quy định, gắn trách nhiệm của cán bộ với chất lượng chiến sĩ ngay từ đầu vào; thống nhất chương trình, kế hoạch tổ chức đón nhận chiến sĩ mới bảo đảm trang trọng, chu đáo, thông suốt; phân công lực lượng hướng dẫn, tiếp nhận cụ thể, tỉ mỉ, chuẩn bị tốt mọi mặt từ kiện toàn tổ chức, biên chế khung huấn luyện đến bảo đảm nơi ăn, ở, sinh hoạt; nhất là sự quan tâm ân cần và bữa ăn đầu tiên, tạo ấn tượng tốt đẹp ngay từ ngày đầu đến đơn vị, giúp chiến sĩ nhanh chóng hòa nhập, yên tâm công tác. Cùng với đó, Sư đoàn phối hợp chặt chẽ với Viện Quân y 7, tổ chức phúc tra sức khỏe đúng quy định, bảo đảm đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe bộ đội, làm cơ sở cho phân loại, bố trí huấn luyện phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho giai đoạn tiếp theo.

Làm tốt công tác chuẩn bị và tổ chức huấn luyện dự khóa là giải pháp được Sư đoàn chú trọng nhằm tạo khí thế, nền nếp huấn luyện ngay từ những ngày đầu. Bám sát các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Quân khu, Sư đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chuẩn bị đầy đủ, chu đáo mọi mặt cả về con người và cơ sở vật chất, thao trường, bãi tập¹ nhằm phục vụ tốt nhất cho nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ mới ngay từ ngày đầu. Trọng tâm là kiện toàn khung huấn luyện chiến sĩ mới theo hướng cân đối, hợp lý giữa cán bộ có kinh nghiệm với cán bộ trẻ. Đồng thời, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cán bộ theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung khắc phục những khâu yếu, mặt yếu của năm trước; chú trọng các nội dung mới, quan trọng, như: phương pháp tổ chức luyện tập, sửa tập; kỹ năng điều hành, dẫn bắn, dẫn ném trong kiểm tra “3 tiếng nổ”; phương pháp nắm tình hình, tiến hành công tác tư tưởng; phổ biến kinh nghiệm trong huấn luyện, quản lý, rèn luyện kỷ luật, v.v. Đặc biệt, Sư đoàn đã hoàn thiện và triển khai tập huấn “Bộ kỹ năng nhận biết các tình huống vi phạm kỷ luật và quy trình xử lý”, qua đó, nâng cao năng lực tổ chức, quản lý, chỉ huy bộ đội cho đội ngũ cán bộ.

Mặt khác, để tạo tiền đề vững chắc cho huấn luyện chính khóa đạt kết quả cao, Sư đoàn tích cực tổ chức huấn luyện dự khóa. Nội dung tập trung hướng dẫn, duy trì nền nếp, chế độ ngày, tuần, cách xưng hô, chào hỏi, mang mặc, sắp đặt nội vụ, vệ sinh,… giúp chiến sĩ mới từng bước làm quen với môi trường quân ngũ, hình thành tác phong chính quy, ngay từ ngày đầu, tuần đầu.

Kiểm tra chiến sĩ mới đánh thuốc nổ. Nguồn: qdnd.vn

Trong quá trình huấn luyện, Sư đoàn chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp và tổ chức huấn luyện; đồng thời, tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện toàn diện, vững chắc. Bám sát chương trình huấn luyện chiến sĩ mới theo quy định, Sư đoàn yêu cầu các đơn vị thực hiện tốt phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, duy trì chặt chẽ quy trình huấn luyện từ lý thuyết đến thực hành, lấy thực hành làm chính; kết hợp chặt chẽ giữa giảng giải, làm mẫu với luyện tập, sửa tập. Đồng thời, phát huy vai trò đội mẫu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mô phỏng, bài giảng điện tử tích hợp hình ảnh, video minh họa; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm tra, đánh giá kết quả²,… nâng cao tính trực quan sinh động, giúp chiến sĩ nhanh chóng nắm chắc nội dung, yếu lĩnh động tác. Cùng với đó, Sư đoàn duy trì nghiêm nền nếp chính quy trong huấn luyện ngay từ giờ đầu, tuần đầu; coi trọng sửa tập ngay tại thao trường, kịp thời uốn nắn, khắc phục dứt điểm sai sót cho từng cá nhân, không để hình thành “cố tật”, nhất là ở các nội dung điều lệnh đội ngũ, kỹ thuật bắn súng bộ binh, ném lựu đạn, tra lắp đồ dùng gây nổ. Sau mỗi bài tập, buổi huấn luyện, các đơn vị đều tổ chức hội thao, kiểm tra, đánh giá và rút kinh nghiệm; trên cơ sở đó phân loại đối tượng để có biện pháp kèm cặp, bồi dưỡng phù hợp, bảo đảm tiến bộ đồng đều.

Đáng chú ý, chiến sĩ mới phần lớn chưa được tiếp xúc với vũ khí, trang bị, nguy cơ mất an toàn luôn tiềm ẩn, nhất là nội dung kiểm tra “3 tiếng nổ”. Để khắc phục điều đó, Sư đoàn yêu cầu trước mỗi khoa mục, các đơn vị phải quán triệt sâu kỹ quy tắc an toàn; tổ chức luyện tập đúng, đủ quy trình; cán bộ trực tiếp làm mẫu, thực hành thuần thục trước khi bộ đội luyện tập, kiểm tra, kiên quyết không làm thay. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ trong suốt quá trình tổ chức luyện tập, kiểm tra. Nhờ đó, từ năm 2020 đến nay, Sư đoàn luôn bảo đảm an toàn tuyệt đối trong huấn luyện chiến sĩ mới, tạo nền tảng vững chắc nâng cao chất lượng huấn luyện toàn diện.

Những năm gần đây, dưới tác động từ nhiều yếu tố, nhất là từ mặt trái của internet và mạng xã hội, một bộ phận chiến sĩ mới có xu hướng sống khép kín, hạn chế giao tiếp, chia sẻ; tâm lý dễ dao động, diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm kỷ luật. Trước thực trạng đó, Sư đoàn đặc biệt coi trọng công tác nắm, quản lý tư tưởng và phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ trực tiếp quản lý, huấn luyện, tạo sự gần gũi, tin cậy, làm chỗ dựa tinh thần vững chắc cho chiến sĩ mới. Theo đó, ngay từ khi tiếp nhận, các đơn vị chủ động nắm chắc sơ yếu lý lịch, hoàn cảnh gia đình, phân loại những trường hợp có yếu tố đặc thù để giao cán bộ theo dõi, kèm cặp, giúp đỡ. Thực hiện nghiêm Quy chế Dân chủ cơ sở, duy trì nền nếp sinh hoạt “Ngày chính trị và văn hóa, tinh thần”, sinh hoạt “Tâm sự đồng đội”, phát huy vai trò “Tổ ba người”, “Đôi bạn cùng tiến”, tạo môi trường cởi mở để chiến sĩ mới giãi bày tâm tư, tháo gỡ vướng mắc và giúp cán bộ các cấp nắm chắc diễn biến tư tưởng, hoàn cảnh, sở trường, sở thích của từng người để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp.

Rời vòng tay của gia đình vào môi trường Quân đội với kỷ luật tự giác, nghiêm minh là thử thách không nhỏ đối với mỗi chiến sĩ mới. Vì vậy, đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ đại đội, trung đội, tiểu đội - những người hằng ngày, hằng giờ trực tiếp sinh hoạt, học tập, rèn luyện cùng chiến sĩ mới có vai trò hết sức quan trọng. Từ thực tiễn đó, Sư đoàn yêu cầu đội ngũ cán bộ phải luôn sâu sát, gần gũi, thực hiện “4 cùng”, đề cao việc giáo dục bộ đội thông qua làm mẫu, làm trước để bộ đội học tập, làm theo; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, thuyết phục với rèn luyện kỷ luật, bảo đảm nghiêm túc nhưng linh hoạt, tránh áp đặt, gây áp lực, tạo điều kiện để chiến sĩ mới tiến bộ vững chắc. Tăng cường tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh, giúp chiến sĩ mới nhanh chóng hòa nhập. Cùng với đó, Sư đoàn tăng cường phối hợp với địa phương, gia đình trong quản lý, giáo dục chiến sĩ; duy trì thông tin hai chiều thông qua các kênh liên lạc phù hợp, kịp thời trao đổi tình hình học tập, rèn luyện của bộ đội. Duy trì nền nếp mời địa phương, thân nhân chiến sĩ có kết quả huấn luyện tốt tham dự lễ tuyên thệ chiến sĩ mới,… để gắn kết chặt chẽ với đơn vị, động viên, lan tỏa niềm vinh dự, tự hào, trách nhiệm cho bộ đội. Nhờ đó, công tác nắm, quản lý và giải quyết tư tưởng ở Sư đoàn đạt hiệu quả thiết thực; chiến sĩ mới yên tâm công tác, tích cực rèn luyện.

Với quyết tâm cao và kết quả, kinh nghiệm đạt được, Sư đoàn 395 tin tưởng sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện chiến sĩ năm 2026 và những năm tiếp theo, không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Đại tá NGUYỄN HUY TOÀN, Sư đoàn trưởng
______________________      

1 - Năm 2026, tổ chức 25 lớp tập huấn các cấp cho 100% cán bộ khung huấn luyện; củng cố, xây dựng mới 24 thao trường huấn luyện chiến sĩ mới và làm mới hơn 3200 mô hình học cụ, vật chất huấn luyện, v.v.

2 - Năm 2026, có 56 sáng kiến được công nhận và đưa vào ứng dụng hiệu quả trong huấn luyện chiến sĩ mới, như: “Thiết bị camera theo dõi, giám sát kết quả ném lựu đạn”, “Thiết bị kiểm tra đường ngắm súng bộ binh ứng dụng AI”.