Xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, chất lượng ngày càng cao, sẵn sàng động viên khi có lệnh, kịp thời bổ sung cho các đơn vị thường trực là chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước ta, góp phần tăng cường, củng cố tiềm lực quốc phòng, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.

Nhận thức rõ điều đó, Sư đoàn 350, Quân khu 3 đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọng này. Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chỉ huy các cấp, sự nỗ lực cố gắng của cán bộ, chiến sĩ, những năm qua, công tác phối hợp xây dựng, quản lý, huấn luyện lực lượng dự bị động viên của Sư đoàn đạt kết quả khá toàn diện, vững chắc. Công tác phối hợp, hiệp đồng với các địa phương trong phúc tra, sắp xếp lực lượng dự bị động viên được tiến hành chặt chẽ, thống nhất. Công tác huấn luyện, diễn tập có nhiều đổi mới, chất lượng được nâng cao. Lực lượng dự bị động viên của Sư đoàn được xây dựng đủ về số lượng, có chất lượng cao về chính trị và tỷ lệ đúng thành phần chuyên nghiệp quân sự, sẵn sàng động viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.

Chỉ huy Sư đoàn kiểm tra trạm tiếp nhận quân nhân dự bị trong diễn tập động viên năm 2025.

Có được kết quả trên, trước hết, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn đã tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với nhiệm vụ xây dựng lực lượng dự bị động viên. Trên cơ sở các nghị quyết, chỉ thị, văn bản quy phạm pháp luật, thông tư, hướng dẫn về xây dựng lực lượng dự bị động viên, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị quán triệt, xây dựng nghị quyết lãnh đạo chuyên đề, cụ thể hóa thành kế hoạch, chương trình hành động, bảo đảm khoa học, phù hợp và mang tính khả thi cao; kiên quyết chống tư tưởng chủ quan, đơn giản, hình thức, dẫn đến chất lượng, hiệu quả thấp. Đi liền với đó, Sư đoàn tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập thể lãnh đạo, phân công cá nhân phụ trách; chú trọng đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt đảng theo hướng thiết thực, sát chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm huấn luyện lực lượng dự bị động viên. Đồng thời, phân công cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, coi trọng phát huy vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, nhất là vai trò của đội ngũ cán bộ chủ trì và cán bộ, đảng viên, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ hiệu quả”; giải quyết kịp thời những vướng mắc nảy sinh, tạo sự thống nhất cao trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Với quan điểm “nói đi đôi với làm”, chỉ huy các cấp thường xuyên bám sát cơ sở, theo sát bộ đội, nắm chắc tình hình, kịp thời chỉ đạo, điều hành và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xây dựng, huấn luyện lực lượng dự bị động viên. Tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc, rút kinh nghiệm, bảo đảm các nội dung, biện pháp đã đề ra trong nghị quyết được triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

Cùng với đó, xuất phát từ đặc điểm cán bộ đơn vị khung dễ nảy sinh tư tưởng, thiếu yên tâm công tác, dễ có biểu hiện xem nhẹ, hạ thấp yêu cầu trong thực hiện nhiệm vụ, Sư đoàn chú trọng làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ khung A và quân nhân dự bị; qua đó, tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động, nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, chủ động khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Thời gian qua, do việc sáp nhập tỉnh¹ và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, nên việc quản lý, sắp xếp, huấn luyện lực lượng dự bị động viên bước đầu có những xáo trộn nhất định. Vì vậy, Sư đoàn phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự các địa phương trong quản lý lực lượng dự bị động viên. Theo đó, Sư đoàn phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Bình, xây dựng kế hoạch phúc tra, tập trung huấn luyện dự bị động viên bảo đảm khoa học, sát thực tiễn, tạo thuận lợi cho cả đơn vị và địa phương trong tổ chức thực hiện. Trên cơ sở kế hoạch phúc tra, Sư đoàn phối hợp với địa phương chủ động thông báo, triệu tập quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật đăng ký động viên theo thời gian đã thống nhất; rà soát kỹ lưỡng, cụ thể đến từng trường hợp theo đúng trình tự, thủ tục; thống kê đầy đủ, chính xác, kịp thời cập nhật biến động về số lượng, chất lượng, chuyên nghiệp quân sự, nơi cư trú của quân nhân dự bị. Đặc biệt, đối với phương tiện kỹ thuật, ngoài nắm chắc số lượng và chất lượng, tình trạng kỹ thuật, phải kiểm tra kỹ các loại giấy tờ đi kèm phương tiện theo quy định. Trên cơ sở phúc tra, Sư đoàn đánh giá chất lượng toàn diện của quân nhân dự bị, phối hợp với địa phương giải ngạch, miễn nhiệm những trường hợp không đủ tiêu chuẩn, sức khỏe, hết tuổi phục vụ và kịp thời bổ sung nguồn theo Luật Lực lượng dự bị động viên. Cùng với thực hiện kế hoạch phúc tra, hằng quý, Sư đoàn chỉ đạo các đơn vị duy trì có nền nếp, hiệu quả chế độ cán bộ khung A sinh hoạt với cán bộ khung B ở địa phương, qua đó thường xuyên nắm chắc thực lực của quân nhân dự bị, kịp thời phát hiện và giải quyết các vấn đề mới phát sinh.

Lực lượng dự bị động viên của Sư đoàn tham gia diễn tập năm 2025.

Trước thực tế quân nhân dự bị làm nhiều ngành nghề, công việc khác nhau, sinh sống, làm ăn phân tán, nên công tác huấn luyện, sẵn sàng động viên gặp khó khăn không nhỏ. Để tập trung đủ quân số, đúng thời gian quy định trong các đợt huấn luyện, Sư đoàn càng đặc biệt coi trọng công tác phối hợp với địa phương trong nắm chỉ tiêu huấn luyện Quân khu giao, chủ động xây dựng kế hoạch, thông báo sớm cho cơ sở và quân nhân dự bị để sắp xếp, cân đối thời gian thực hiện. Thường xuyên trao đổi thông tin, nắm chắc tình hình tư tưởng, hoàn cảnh gia đình, việc làm của quân nhân dự bị; kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh, tạo điều kiện thuận lợi để quân nhân dự bị yên tâm lao động, sản xuất, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ khi có lệnh. Bằng các biện pháp đó, năm 2025, phúc tra quân nhân dự bị của Sư đoàn đạt 97,8% so với biên chế; trong đó, tỷ lệ đúng chuyên nghiệp quân sự đạt 73,5%, gần đúng chuyên nghiệp quân sự đạt 13,8%, hoàn thành tốt chỉ tiêu được giao.

Để xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu thực sự “đủ, mạnh, sẵn sàng” đáp ứng yêu cầu tác chiến trong tình hình mới, Sư đoàn chú trọng nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng động viên trong mọi tình huống. Xuất phát từ đặc điểm quân nhân dự bị gồm nhiều thành phần, lứa tuổi, trình độ nhận thức, kiến thức quân sự không đồng đều, thời gian huấn luyện ngắn nên để đạt hiệu quả, Sư đoàn coi tập huấn, bồi dưỡng cán bộ là khâu then chốt nhằm chuẩn hóa về trình độ chuyên môn, phương pháp tổ chức, chỉ huy, đáp ứng yêu cầu quản lý, huấn luyện. Trong đó, đối với khung A, tập trung bồi dưỡng về phương pháp tổ chức huấn luyện, kiểm tra, diễn tập, làm mẫu trong huấn luyện; khung B chú trọng những nội dung liên quan đến chuyên môn quân sự, nhất là phương pháp huấn luyện, điều hành luyện tập, kiến thức, kinh nghiệm quản lý, chỉ huy bộ đội. Để đạt hiệu quả vững chắc, quá trình thực hiện, Sư đoàn thống nhất quan điểm: yếu khâu nào bồi dưỡng khâu ấy; cấp trên bồi dưỡng cấp dưới, khung A bồi dưỡng khung B, cơ quan bồi dưỡng đơn vị.

Quán triệt phương châm huấn luyện “Cơ bản, thiết thực, vững chắc” đối với khung A, “Cơ bản, thiết thực, từng bước vững chắc” đối với khung B, Sư đoàn tổ chức huấn luyện nghiêm túc, chặt chẽ, đúng kế hoạch, quy trình, bảo đảm chất lượng, hiệu quả. Trong điều kiện thời gian tập trung huấn luyện ngắn, Sư đoàn lựa chọn nội dung huấn luyện có trọng tâm, trọng điểm, thực hiện huấn luyện từ dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp; phân loại huấn luyện theo nhóm đối tượng đảm bảo thuần thục cá nhân mới hợp luyện phân đội; tập trung vào nâng cao bản lĩnh chính trị, kỹ thuật, chiến thuật chiến đấu bộ binh, binh chủng cấp trung đội, đại đội, bảo đảm sau khi động viên và huấn luyện bổ sung, các đơn vị dự bị động viên cấp tiểu đoàn có thể bước vào chiến đấu. Mặt khác, tích cực đổi mới hình thức, phương pháp kiểm tra, hội thi, hội thao, đánh giá kết quả bảo đảm chặt chẽ, chính xác; thực hiện “2 thực chất”² trong huấn luyện. Nhờ đó, năm 2025, huấn luyện quân nhân dự bị động viên của Sư đoàn đạt 100% chỉ tiêu được giao; kiểm tra đánh giá 100% nội dung, khoa mục đạt yêu cầu, có trên 70% khá, giỏi.

Nâng cao khả năng huy động lực lượng dự bị động viên trong mọi tình huống là đòi hỏi tất yếu, vì vậy, Sư đoàn gắn huấn luyện với duy trì nghiêm nền nếp, chế độ sẵn sàng động viên. Theo đó, cùng với chú trọng nâng cao các cuộc diễn tập, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt, Sư đoàn chủ động phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Bình xây dựng kế hoạch kiểm tra sẵn sàng động viên và thực hành diễn tập động viên chặt chẽ, khoa học, sát với thực tiễn chiến đấu và huy động lực lượng bàn giao cho đơn vị thường trực. Thông qua đó, kịp thời rút kinh nghiệm, bổ sung, tiếp tục hoàn chỉnh kế hoạch, phương án động viên phù hợp với thực tiễn địa bàn và đơn vị, nâng cao khả năng xử lý các tình huống phát sinh, nhất là trong điều kiện thời gian tập trung ngắn, quân nhân dự bị phân tán và yêu cầu nhiệm vụ cao.

Để quân nhân dự bị thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập đạt kết quả cao, Sư đoàn chú trọng thực hiện tốt công tác bảo đảm. Những năm qua, Sư đoàn đã huy động các nguồn lực củng cố doanh trại “sáng, xanh, sạch, đẹp”, bảo đảm tốt nơi ăn, ở. Bên cạnh đó, chế độ tiêu chuẩn ăn được các đơn vị thực hiện đầy đủ, đúng định mức, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, góp phần duy trì sức khỏe, thể lực cho bộ đội, đáp ứng yêu cầu huấn luyện, diễn tập với cường độ cao. Cùng với “bảo đảm đời sống bộ đội vững”, công tác bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ huấn luyện được Sư đoàn tập trung đầu tư, củng cố theo hướng thống nhất, chính quy và sát thực tiễn. Trong đó, chú trọng tập trung củng cố, sửa chữa thao trường, bãi tập; đẩy mạnh sáng kiến, cải tiến mô hình, học cụ, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện. Bảo đảm đúng, đủ số lượng, chất lượng tốt, đồng bộ các loại vũ khí, trang bị phục vụ cho nhu cầu huấn luyện, diễn tập của các đơn vị.

Cùng với đó, Sư đoàn chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần cho bộ đội thông qua tổ chức các hoạt động giáo dục chính trị, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao và bảo đảm đầy đủ, kịp thời chế độ, chính sách đối với quân nhân dự bị theo quy định, qua đó ổn định tư tưởng, tạo sự đồng thuận và giúp quân nhân dự bị yên tâm công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Phát huy những kết quả, kinh nghiệm đạt được, Sư đoàn 350 tiếp tục phấn đấu xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, chất lượng ngày càng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại tá VŨ ĐÌNH HƯNG, Sư đoàn trưởng
___________________      

1 - Địa bàn xây dựng, huy động lực lượng dự bị động viên của Sư đoàn thuộc tỉnh Hà Nam và Nam Định cũ, nay là tỉnh Ninh Bình.

2 - Huấn luyện thực chất; kiểm tra đánh giá kết quả thực chất.