Tây Ninh là tỉnh biên giới, cầu nối giữa vùng kinh tế trọng điểm Tây Nam Bộ với Thành phố Hồ Chí Minh nên có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của khu vực Nam Bộ.

Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về điều chỉnh địa giới hành chỉnh, mở ra cho Tỉnh dư địa phát triển mới với nhiều điều kiện thuận lợi; song cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức. Tình hình an ninh trên địa bàn và vùng biên giới của Tỉnh tiềm ẩn nhiều nhân tố gây mất ổn định; thực hiện chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu rất cao, rất khẩn trương, với nhiều vấn đề mới chưa có tiền lệ trên các lĩnh vực đời sống xã hội, trong đó có công tác quốc phòng, quân sự địa phương.

Nhận thức rõ đặc điểm tình hình và chức năng, nhiệm vụ được giao, Đảng ủy Quân sự, Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh đã quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện sắp xếp, tổ chức lại cơ quan quân sự địa phương theo chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Quân khu 7. Đồng thời, chủ trì phối hợp tham mưu và chỉ huy, chỉ đạo các địa phương, cơ quan, đơn vị triển khai thực hiện toàn diện, có hiệu quả các mặt công tác quốc phòng, quân sự, nhiều nội dung hoàn thành xuất sắc, không để việc điều chỉnh, sáp nhập làm gián đoạn nhiệm vụ. Từ thực tiễn công tác, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh rút ra một số kinh nghiệm; đồng thời, đó cũng là những giải pháp cơ bản đã, đang tiếp tục được triển khai thực hiện.

Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị trao Huân chương Quân công hạng Ba tặng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh. Nguồn: qdnd.vn

Trước hết, tập trung tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân Tỉnh nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về quốc phòng. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh kịp thời ban hành các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch nhằm tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chỉ đạo, điều hành của chính quyền các cấp đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Điển hình như: Đề án tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ cho các sở, ngành và diễn tập chiến đấu phòng thủ cấp xã, nhiệm kỳ 2025 - 2030; tham mưu thành lập, kiện toàn tổ chức các ban chỉ đạo, ban chỉ huy, hội đồng kiêm nhiệm; giao chỉ tiêu tập huấn, huấn luyện, tuyển quân, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng; trình Hội đồng nhân dân Tỉnh ban hành Nghị quyết phê chuẩn Đề án tổ chức lực lượng, huấn luyện, hoạt động, bảo đảm chế độ chính sách cho Dân quân tự vệ giai đoạn 2025 - 2030; đề nghị Bộ Quốc phòng công nhận 89 xã, phường trọng điểm về quốc phòng, v.v. Đồng thời, tham mưu, chỉ đạo cơ quan chức năng các cấp hướng dẫn, tổ chức kiểm tra việc quán triệt, lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự đối với từng sở, ngành, địa phương và các cấp ủy trực thuộc. Nhờ đó, các sở, ban, ngành, địa phương đã quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc các văn bản; xây dựng chương trình, kế hoạch và triển khai thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng sát với chức năng, nhiệm vụ. Các dự án, đề án bảo đảm cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng được quan tâm đầu tư đúng mức; mối quan hệ công tác, cơ chế lãnh đạo, chỉ huy, điều hành được cụ thể hóa, đảm bảo chặt chẽ, thống nhất, đồng bộ, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị.

Công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh được quan tâm, chỉ đạo quyết liệt, tạo nhiều chuyển biến tích cực. Với vai trò là cơ quan thường trực, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tham mưu cho Ủy ban nhân dân Tỉnh kịp thời ban hành Quyết định thành lập Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh các cấp đúng theo Hướng dẫn số 1937/HD-BTT, ngày 09/7/2021 của Ban Thường trực Hội đồng Giáo dục quốc phòng và an ninh Quân khu, đảm bảo đúng cơ cấu, thành phần, phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, chủ động phối hợp rà soát, phân loại, xây dựng kế hoạch giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, bảo đảm chặt chẽ, khoa học, không để sót đối tượng v.v. Trong đó, chú trọng đội ngũ cán bộ chủ trì, chủ chốt các ngành, cơ quan, địa bàn biên giới; đối tượng đặc thù, chức sắc, chức việc các tôn giáo, chủ doanh nghiệp, cán bộ thuộc diện nguồn quy hoạch của các địa phương, đơn vị. Đồng thời, phối hợp với Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Tây Ninh duy trì chuyên trang, chuyên mục: Quốc phòng toàn dân; Vì chủ quyền an ninh biên giới, với nội dung, hình thức phong phú. Chỉ đạo các xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống phát thanh và cổng thông tin điện tử, phản ánh đầy đủ, toàn diện nội dung công tác quân sự, quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho chức sắc, chức việc tôn giáo.

Trong bối cảnh phải triển khai nhiều nội dung lớn liên quan đến sắp xếp, kiện toàn hệ thống chính trị, nhưng năm 2025, Tỉnh đã tổ chức 27 lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho 3.070 lượt đối tượng; chỉ đạo 73 trường trung học phổ thông, cao đẳng, đại học trên địa bàn thực hiện môn học giáo dục quốc phòng và an ninh cho hơn 80.000 học sinh, sinh viên; phối hợp với  Sở Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh Đoàn xây dựng kế hoạch tổ chức 04 lớp “Học kỳ trong Quân đội” cho 252 học sinh. Bộ Chỉ huy quân sự Tỉnh phối hợp với Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh thuộc Trường Quân sự Quân khu tổ chức giảng dạy môn quốc phòng và an ninh cho 367 sinh viên các trường: Đại học Tân Tạo và Đại học Kinh tế công nghiệp; phối hợp với Trường Chính trị Tỉnh đưa nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh theo quyết định của Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh vào chương trình giảng dạy cho 1.539 cán bộ. Qua đó, góp phần quan trọng vào xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, kịp thời định hướng tư tưởng cho cán bộ, Nhân dân trước những quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước.

Xây dựng khu vực phòng thủ được Tỉnh xác định là nội dung quan trọng của công tác quân sự, quốc phòng địa phương. Trước yêu cầu mới đặt ra, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tham mưu Tỉnh chăm lo kiện toàn và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính quyền cấp xã; trong đó, tập trung xây dựng củng cố tổ chức đảng, chính quyền. Đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh chủ động phối hợp với lực lượng Công an, các ngành chức năng tổ chức thẩm định chặt chẽ các dự án, công trình trọng điểm đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, gắn với tăng cường tiềm lực quốc phòng, quân sự. Tham mưu cho Tỉnh quy hoạch bố trí các cụm dân cư trên tuyến biên giới, tạo thế bố trí lực lượng mới trên các địa bàn; đẩy mạnh trồng rừng, phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, như: mạng lưới giao thông, bến cảng,... gắn với xây dựng các căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu cần, công trình phòng thủ. Trong xây dựng khu vực phòng thủ, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh đã nghiên cứu, tham mưu cho Tỉnh rà soát, điều chỉnh quy hoạch thế trận quân sự theo địa giới hành chính mới, tập trung chỉ đạo kiện toàn tổ chức, biên chế, nâng cao chất lượng hoạt động của ban chỉ huy quân sự xã, phường. Đồng thời, tăng cường huấn luyện, nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu cho lực lượng vũ trang, đủ sức làm nòng cốt trong xử lý kịp thời, có hiệu quả các vụ việc, tình huống an ninh - quốc phòng, không bị bất ngờ, không để xảy ra các “điểm nóng” trên địa bàn.

Huấn luyện kỹ thuật chiến đấu bộ binh.

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh kịp thời điều chỉnh quy chế phối hợp thực hiện Nghị định số 02/2020/NĐ-CP, ngày 30/6/2020 của Chính phủ về hoạt động phối hợp của dân quân tự vệ với các lực lượng khác trong bảo vệ biên giới quốc gia, đảm bảo an ninh trật tự xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm; các lực lượng chủ động phối hợp thực hiện tốt việc trao đổi tin tức, nắm chắc tình hình nội địa, ngoại biên và trên tuyến biên giới. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chủ động nắm chắc tình hình, duy trì nghiêm chế độ, nền nếp sẵn sàng chiến đấu; thường xuyên rà soát, điều chỉnh, bổ sung quyết tâm, kế hoạch tác chiến, kế hoạch phòng, chống cháy, nổ, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ cứu nạn; chỉ đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng chủ động xây dựng phương án chi viện bảo vệ các đồn, trạm biên phòng, chốt dân quân biên giới và thực hiện tốt công tác đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm và tổ chức luyện tập thuần thục, sẵn sàng xử lý mọi tình huống, không để bị động, bất ngờ.

Xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh là giải pháp quyết định hiệu quả các mặt công tác quân sự, quốc phòng địa phương. Đảng ủy Quân sự, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo điều chỉnh tổ chức, biên chế lực lượng thường trực theo hướng “tinh, gọn, mạnh” đúng theo Quyết định số 1449/QĐ-TM, ngày 14/6/2025 của Bộ Tổng Tham mưu. Trong đó, ưu tiên xây dựng lực lượng thường trực, lực lượng làm nhiệm vụ cơ động, sẵn sàng chiến đấu vững mạnh, làm nòng cốt trong phối hợp với các lực lượng nắm và xử lý có hiệu quả mọi tình huống xảy ra, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; xung kích tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn. Lực lượng thường trực được củng cố, kiện toàn theo biểu tổ chức, biên chế của Bộ Quốc phòng; phát huy tốt vai trò nòng cốt trong tham mưu, phối hợp, hướng dẫn và tổ chức thực hiện công tác quân sự, quốc phòng. Lực lượng dự bị động viên được đăng ký, quản lý, sắp xếp, biên chế đủ 100%, đúng chuyên nghiệp quân sự, gọn địa bàn, giữ vững tỷ lệ đảng viên đạt 12,05%; đoàn viên 60,22%; tổ chức quản lý chặt chẽ, thường xuyên kiểm tra, phúc tra, sẵn sàng động viên thực hiện nhiệm vụ. Lực lượng dân quân tự vệ, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh chủ động giải thể, thành lập mới các đơn vị dân quân tự vệ phù hợp với địa giới hành chính cấp xã.

Lực lượng vũ trang Tỉnh tham gia Diễn tập quân y 2 nước Việt Nam - Campuchia.

Cùng với thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp trên, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh đã tham mưu, chỉ đạo các ban chỉ huy phòng thủ khu vực phối hợp với các xã, phường thực hiện tốt công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ; đẩy mạnh công tác đối ngoại quốc phòng; tăng cường công tác dân vận gắn với tham gia xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội; thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội, “Đền ơn đáp nghĩa”, giúp dân xóa đói giảm nghèo, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, v.v. Qua đó, không ngừng củng cố, tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, giữ vững mối quan hệ gắn bó máu thịt quân - dân, xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc, nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại tá NGUYỄN THÀNH TÂM, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh