Chủ tịch Hồ Chí Minh duyệt nội dung trưng bày của Bảo tàng Quân đội, ngày 12 tháng 12 năm 1959

Ngày 17-7-1956, Tổng cục Chính trị ra Quyết định số 14/QĐ, thành lập Ban Xây dựng Bảo tàng Quân đội (thuộc Cục Tuyên huấn); có nhiệm vụ nghiên cứu, sưu tầm các tài liệu, hiện vật, di tích lịch sử thuộc về quân đội; xây dựng kế hoạch và thực hiện trưng bày, tuyên truyền,… Được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Quân uỷ Trung ương, Bộ Tổng tư lệnh, trực tiếp là Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị; sau hơn 03 năm triển khai thực hiện, ngày 21-12-1959, Bảo tàng đã khánh thành, mở cửa phục vụ khách tham quan. Từ đó đến nay, Bảo tàng đã có nhiều tên gọi khác nhau, ngày nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự (LSQS) Việt Nam.

Ban Chấp hành Đảng bộ Bảo tàng LSQS Việt Nam, nhiệm kỳ 2010 - 2015

Trải qua 55 năm (17-7-1956 – 17-7-2011) xây dựng và phát triển, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, nhân viên Bảo tàng LSQS Việt Nam luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục khó khăn, gian khổ, có mặt trên nhiều địa bàn của Tổ quốc và các nước bạn để sưu tầm, bảo quản, gìn giữ và phát huy giá trị các hiện vật lịch sử; không ngừng đổi mới nội dung, hình thức và củng cố hệ thống cơ sở vật chất, góp phần tích cực vào việc tuyên truyền, giáo dục truyền thống vẻ vang của dân tộc, của Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.

Giới thiệu triển lãm lưu động tại huyện Nguyên Bình, Cao Bằng (năm 2009)

Sưu tầm cột mốc phân định chủ quyền biên giới Việt Nam-Trung Quốc tại Cửa khẩu Chi Ma, Lạng sơn, năm 2009

Công tác kiểm kê, bảo quản luôn được ĐU,BGĐ Bảo tàng lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ theo hướng chuyên sâu, nhất là việc ứng dụng công nghệ mới vào quản lý, khai thác thông tin; xây dựng các bộ sưu tập hiện vật; tiến hành xử lý, phân loại, đăng ký hiện vật tồn đọng không rõ nguồn gốc do nhiều năm trước để lại. Từ năm 2005 đến 2010, Bảo tàng đã nhập được 4.750 phiếu thông tin hiện vật đưa vào quản lý bằng công nghệ thông tin; kiểm kê được 130.793 hiện vật; bảo quản kỹ thuật 13 hiện vật khối lớn, 43 hiện vật bom, mìn và 285 cổ vật; hoàn thiện 04 hồ sơ hiện vật đề nghị trên xét công nhận là bảo vật Quốc gia,... bảo đảm đúng Quy chế quản lý hiện vật.

Bảo quản cổ vật

Nhận rõ hoạt động nghiên cứu khoa học là một trong những khâu cơ bản, quan trọng để nâng cao chất lượng công tác chuyên môn, ĐU,BGĐ Bảo tàng đã chú trọng phát huy tốt vai trò tham mưu, tư vấn của Hội đồng khoa học trong việc xây dựng, ban hành quy chế hoạt động và đề xuất vấn đề nghiên cứu. Các đề tài nghiên cứu đã hướng vào các khâu nghiệp vụ của công tác bảo tàng, như: “Ứng dụng tin học quản lý, khai thác thông tin hiện vật bảo tàng”, “Đổi mới hoạt động hệ thống bảo tàng trong quân đội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn cách mạng mới”,… Trong 5 năm (2005-2010), Bảo tàng LSQS đã nghiên cứu thành công 04 đề tài khoa học (01 cấp bộ, 03 cấp cơ sở); trong đó, đề tài “Nghiên cứu thực nghiệm, kiểm chứng sát thương của mũi tên đồng Cổ Loa và lẫy nỏ thuộc văn hoá Đông Sơn” đã đạt giải Nhì trong Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc năm 2010,… Những đề tài đó đã được ứng dụng có hiệu quả vào công tác nghiệp vụ cũng như thực tiễn hoạt động trong hệ thống bảo tàng toàn quân.

Có thể khẳng định rằng, việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa quân sự của Bảo tàng LSQS Việt Nam trong những năm qua đã góp phần thiết thực vào việc tuyên truyền, giáo dục truyền thống anh hùng của quân và dân ta; làm sáng ngời thêm bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam, phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”; đồng thời, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chống âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch đối với cách mạng nước ta. Ghi nhận thành tích của cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Bảo tàng LSQS Việt Nam, Nhà nước đã tặng thưởng 01 Huân chương Quân công hạng Nhì, 01 Huân chương Chiến công hạng Nhì và 02 Huân chương Chiến công hạng Ba; Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tặng thưởng 01 Huân chương Lao động hạng Ba và 01 Huân chương Anh dũng hạng Nhì; đặc biệt, năm 2010, Bảo tàng LSQS Việt Nam vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì và nhiều cá nhân được tặng thưởng huân chương, huy chương các loại; nhiều năm liền Bảo tàng được Tổng cục Chính trị tặng danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng”.

Cùng với sự phát triển của đất nước và quân đội, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra với Bảo tàng LSQS Việt Nam ngày càng cao hơn. Những kinh nghiệm trên đây sẽ được ĐU,BGĐ Bảo tàng tiếp tục vận dụng vào thực hiện tốt mọi nhiệm vụ trong giai đoạn mới; trước mắt, tập trung lãnh đạo chặt chẽ việc xây dựng Đề cương chính trị Bảo tàng LSQS Việt Nam ở vị trí mới, mang tầm cỡ quốc gia và quốc tế; phản ánh phong phú, sâu sắc tổng thể LSQS Việt Nam qua các thời đại.

Đại tá ĐINH TIẾN DƯỢC

Phó Giám đốc, Bí thư Đảng ủy Bảo tàng