Giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho Quân đội luôn vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong mọi tình huống.

Trận địa tư tưởng (TĐTT) của Đảng trong Quân đội là một bộ phận quan trọng của TĐTT XHCN; là nơi diễn ra các hoạt động xây dựng nhân tố chính trị - tinh thần, ý chí, quyết tâm chiến đấu của bộ đội qua các giai đoạn cách mạng. TĐTT của Đảng trong Quân đội không có sẵn, mà là kết quả của quá trình làm cho chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng thấm sâu vào mọi hoạt động của bộ đội. Từ đó, đảm bảo cho Quân đội ta luôn kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, chiến đấu vì độc lập dân tộc và CNXH; luôn quán triệt sâu sắc nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ Quân đội; nhận đúng kẻ thù, phân biệt rõ đúng, sai, không mơ hồ, lẫn lộn địch, ta. Đồng thời, thường xuyên nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, kịp thời ngăn chặn, đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.

70 năm qua, được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giáo dục và rèn luyện, Quân đội ta luôn chăm lo xây dựng, củng cố, giữ vững TĐTT của Đảng, đảm bảo luôn vững mạnh về chính trị, tư tưởng, làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu; cùng toàn Đảng, toàn dân lập nên những chiến công hiển hách trong đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Trong mọi nhiệm vụ, trước mọi tình huống, công tác tư tưởng (CTTT) luôn đi trước một bước, nhằm thống nhất nhận thức, đề cao ý chí, quyết tâm, tinh thần, trách nhiệm để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trong kháng chiến chống thực dân, đế quốc xâm lược, Quân đội đã tăng cường xây dựng, củng cố lập trường giai cấp công nhân, làm tốt công tác giáo dục, giác ngộ lý luận Mác – Lê-nin, mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, tình hình nhiệm vụ cách mạng. Đồng thời, chú trọng nâng cao tinh thần yêu nước, yêu XHCN, phát huy truyền thống tốt đẹp của Đảng, cách mạng và dân tộc, tăng cường đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân - dân, đoàn kết quốc tế; không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tinh thần cảnh giác và ý chí quyết đánh và đánh thắng kẻ thù xâm lược. Các đơn vị luôn kiên trì, chủ động xây dựng bản lĩnh và ý chí chiến đấu mưu trí, sáng tạo, dũng cảm; kiên quyết ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu thủ đoạn chống phá của kẻ thù trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, đảm bảo cho Quân đội hoạt động đúng đường lối chính trị, quân sự của Đảng.

Bước vào thời kỳ mới - thời kỳ cả nước thống nhất, quá độ lên CNXH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN - Quân đội đã tích cực quán triệt quan điểm, đường lối quân sự của Đảng, đảm bảo cho mọi cán bộ, chiến sĩ (CB,CS) nhất trí cao với sự phát triển của nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ Quân đội; luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân; tập trung xây dựng theo hướng “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”. Trong đó, chú trọng nâng cao chất lượng CTTT, làm cho toàn quân luôn kiên định chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng; kiên quyết đấu tranh với những khuynh hướng nhận thức lệch lạc; nâng cao cảnh giác cách mạng, phòng, chống, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Chủ động, kịp thời giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh về nhận thức tư tưởng trước sự sụp đổ của mô hình XHCN ở Liên Xô và Đông Âu; xây dựng ý chí quyết tâm bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và cuộc sống hạnh phúc của nhân dân, v.v.

Tuy nhiên, việc giữ vững TĐTT của Đảng trong Quân đội vẫn còn có mặt hạn chế, thể hiện rõ nét nhất là trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực, khó khăn trong nước và thủ đoạn chống phá của kẻ thù, một số CB,CS nhận thức chính trị chưa cao, cá biệt còn biểu hiện thiếu niềm tin vào mục tiêu, con đường độc lập dân tộc gắn liền với CNXH mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn; hoài nghi về sự lãnh đạo của Đảng, thắng lợi của sự nghiệp đổi mới đất nước, sức mạnh chiến đấu của Quân đội, dẫn đến tư tưởng nghe ngóng, chờ đợi, thiếu ý chí phấn đấu vươn lên. Vì thế, chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tinh thần cảnh giác cách mạng của bộ đội có lúc chưa cao, chưa toàn diện; tình hình vi phạm kỷ luật chưa được khắc phục triệt để. Những hạn chế trên, chủ yếu là do một số cấp ủy, chỉ huy nhận thức chưa đầy đủ về vị trí, vai trò CTTT của Đảng trong Quân đội, có thời điểm còn đơn giản, thiếu quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; trình độ tư duy lý luận chưa sâu; tính chiến đấu, tinh thần chủ động tiến công, làm thất bại luận điệu thù địch, sai trái còn thiếu sắc bén. Kinh nghiệm tiến hành CTTT, sự chủ động nắm, dự báo diễn biến tư tưởng, phương pháp xử lý tư tưởng phát sinh…, trong đơn vị còn lúng túng, chưa mang tính giáo dục, thuyết phục cao, v.v.

Bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH,HĐH, hội nhập quốc tế, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc có nhiều thuận lợi, nhưng cũng gặp không ít khó khăn, thách thức. Các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “Diễn biến hòa bình” với những thủ đoạn mới, tinh vi, xảo quyệt hơn. Chúng coi trọng thực hiện âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội, xuyên tạc bản chất “Bộ đội Cụ Hồ”, cổ vũ tư tưởng, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân…, nhằm làm phai nhạt lý tưởng, tha hóa về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Điều đó, đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả CTTT, đòi hỏi các đơn vị phải có chủ trương, biện pháp khắc phục. Để thực hiện tốt CTTT, cần tập trung vào một số nội dung, biện pháp sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTT trong Quân đội. Đây là vấn đề mang tính nguyên tắc, đảm bảo cho TĐTT của Đảng trong Quân đội luôn vững chắc. Quá trình tiến hành, phải lấy quan điểm của Đảng, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quân ủy Trung ương về CTTT làm cơ sở để các cấp ủy, tổ chức đảng trong Quân đội triển khai đồng bộ với những nội dung, biện pháp, hình thức phù hợp. Theo đó, cấp ủy các cấp tăng cường công tác lãnh đạo, phát huy vai trò của mọi tổ chức, lực lượng, trước hết là chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị trong tiến hành CTTT. Đồng thời, chú trọng giáo dục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, nội dung, hình thức, phương pháp, nguyên tắc, phương châm tiến hành xây dựng tư tưởng cho bộ đội, coi đây là nhiệm vụ chủ yếu, nhân tố quyết định để nâng cao chất lượng và sức mạnh của Quân đội. Nội dung CTTT tập trung vào quán triệt sâu sắc phương hướng xây dựng Quân đội về chính trị của Đảng; làm cho thế giới quan Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần của bộ đội; kiên quyết ngăn chặn, bác bỏ những quan điểm sai trái, phản tiến bộ, đi ngược lại truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bản chất của Quân đội. Mặt khác, cần đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, khẳng định rõ những thành tựu, hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân, rút ra bài học kinh nghiệm tiến hành CTTT phù hợp với từng loại hình đơn vị và đối tượng. Trong tổ chức thực hiện phải chặt chẽ, nghiêm túc, đánh giá chính xác, khách quan, thể hiện được tính khoa học, tính chính trị, tính thực tiễn; tập trung vào các nội dung, như: xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; xây dựng tiềm lực chính trị tinh thần, ý chí quyết chiến quyết thắng của Quân đội; đấu tranh chống chiến lược “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.

Hai là, phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng. CTTT có vai trò quan trọng hàng đầu trong giữ vững TĐTT của Đảng trong Quân đội, nhưng chỉ phát huy có hiệu quả khi được kết hợp chặt chẽ với các nhân tố khác, chỉ riêng cấp ủy làm CTTT chưa đủ mà phải tất cả các tổ chức, lực lượng, mọi ngành, mọi người. Vì thế, cấp ủy các cấp cần kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị với xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, các tổ chức quần chúng vững mạnh xuất sắc, đơn vị vững mạnh toàn diện. Đồng thời, phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng trong tiến hành CTTT, trước hết là chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp; lấy cấp trên giáo dục cấp dưới, cán bộ giáo dục chiến sĩ, chiến sĩ giáo dục nhau; phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị với địa phương và gia đình CB,CS. Toàn quân phải quản lý chặt chẽ, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin, truyền thông (báo chí, xuất bản, in, phát thanh, truyền hình) để tuyên truyền, giáo dục, góp phần giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng cho bộ đội; tích cực đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch; phát hiện, biểu dương, nhân rộng những mô hình, điển hình tiên tiến, tham gia đấu tranh, đẩy lùi quan liêu, tham nhũng và các tệ nạn xã hội. Mặt khác, phải phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chính trị các cấp với Ban Tuyên giáo Trung ương và địa phương trong cung cấp thông tin, định hướng tư tưởng, gắn xây dựng đơn vị an toàn với địa bàn an toàn, nhất là an toàn về chính trị.

Ba là, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị (GDCT) và giảng dạy các môn khoa học xã hội và nhân văn (KHXH&NV) trong các nhà trường quân đội. GDCT là con đường chủ yếu giúp từng quân nhân chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, tư tưởng, tình cảm; hoàn thiện nhân cách, tăng cường bản lĩnh chính trị, kiên định vững vàng về lập trường tư tưởng trước mọi diễn biến phức tạp của tình hình. Do đó, các cấp cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác GDCT; tập trung thực hiện nghiêm túc Đề án “Đổi mới công tác GDCT tại đơn vị trong giai đoạn mới”. Theo đó, các cấp cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức, phương pháp GDCT, giáo dục pháp luật tại đơn vị theo hướng: hệ thống, toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với từng đối tượng, làm cho bộ đội nắm vững bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH. Trên cơ sở đó, thống nhất nhận thức và hành động, đưa việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XI) gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đi vào chiều sâu, chất lượng, hiệu quả. Đồng thời, đẩy mạnh giáo dục lòng yêu nước, truyền thống của Đảng, dân tộc, Quân đội, đạo đức, lối sống, tinh thần đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân - dân; âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù. Trong điều kiện trình độ nhận thức chính trị, tư tưởng, lý luận của CB,CS ở mức độ khác nhau, lãnh đạo, chỉ huy đơn vị phải luôn nắm chắc, dự báo sát diễn biến tư tưởng của bộ đội; tích cực, chủ động, cung cấp thông tin, định hướng tư tưởng phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng; chú trọng giáo dục xây dựng niềm tin, trách nhiệm và nghĩa vụ trong thực hiện nhiệm vụ cho CB,CS. Cùng với đó, các nhà trường quân đội chú trọng quán triệt và triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 29-NQ/TW (khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu CNH,HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế”; thực hiện nghiêm chương trình, nội dung giáo dục KHXH&NV theo Quyết định 917/QĐ-CT, 918/QĐ-CT, ngày 30-6-2010, Quyết định 266/QĐ-CT, ngày 19-3-2008 của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Đồng thời, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn tài liệu, giáo trình về KHXH&NV ở các cấp học, bậc học, bám sát tình hình thực tiễn; tích cực đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng phương tiện hiện đại, phát huy tính tích cực của người học, nâng cao chất lượng dạy học các bộ môn KHXH&NV.

Bốn là, kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với công tác tổ chức, công tác cán bộ và công tác chính sách, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho CB,CS. Đây là vấn đề rất quan trọng, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp, đảm bảo cho TĐTT của Đảng trong Quân đội luôn vững chắc. Vì thế, cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị phải kết hợp chặt chẽ các mặt công tác này; thường xuyên chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho CB,CS trong mọi hoạt động. Căn cứ vào tình hình cụ thể, các cấp cần nắm chắc công tác tổ chức, cán bộ, chính sách của cơ quan, đơn vị để có biện pháp tiến hành giáo dục, xây dựng tư tưởng, bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống cho phù hợp. Các cấp cần chú trọng đưa cán bộ, chiến sĩ vào các tổ chức và hoạt động thực tiễn quân sự phong phú, đa dạng để bồi dưỡng, giáo dục tư tưởng; tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là năng lực lãnh đạo tư tưởng, duy trì nền nếp chính quy, quản lý, rèn luyện kỷ luật; đảm bảo chế độ, chính sách cho bộ đội theo quy định.

Năm là, bám sát thực tiễn, chủ động tiến công trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, đập tan âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Hiện nay, các thế lực thù địch xác định tiến công trên mặt trận tư tưởng - văn hóa là mũi đột phá trong chiến lược “Diễn biến hòa bình”,  hòng làm phai nhạt lý tưởng, mất niềm tin, gây hỗn loạn về lý luận và tư tưởng, tạo “khoảng trống về tư tưởng” để đưa hệ tư tưởng tư sản xâm nhập, dẫn đến xóa bỏ hệ tư tưởng XHCN trong xã hội ta. Vì thế, bảo vệ, giữ vững TĐTT của Đảng, chủ động tiến công trên mặt trận tư tưởng - văn hóa là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta. Theo đó, các cấp, các lực lượng phải bám sát thực tiễn đất nước, Quân đội và diễn biến tư tưởng của bộ đội; âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, chủ động xây dựng các biện pháp tiến công nhằm ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại các thủ đoạn của chúng. Để làm được điều đó, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị để tăng cường đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa. Các bộ phận chuyên sâu, học viện, nhà trường, cơ quan nghiên cứu, báo chí, xuất bản, phát thanh, truyền hình, văn hóa, văn nghệ cần đẩy mạnh tiến công những quan điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, theo phương châm: chủ động, kịp thời, nhạy bén, sâu sắc, toàn diện, hiệu quả; phòng, chống sự thẩm thấu của văn hóa phản động, đồi trụy, lối sống thực dụng vào Quân đội. Đặc biệt, các cấp cần coi trọng đấu tranh chống biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” bằng các nội dung, biện pháp phù hợp; trong đó, tập trung xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện, môi trường văn hóa quân sự tốt đẹp, lành mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, giữ gìn sự đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân - dân, kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước.

Sáu là, chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ trực tiếp làm CTTT vừa “hồng” vừa “chuyên”. Đội ngũ những người làm CTTT là lực lượng trực tiếp thực hiện truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đến CB,CS. Vì thế, chăm lo đội ngũ những người làm công tác này có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng CTTT và giữ vững TĐTT của Đảng trong Quân đội. Để làm được điều đó, các cấp cần quán triệt, thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) “Về CTTT, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới”; nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ làm CTTT đến năm 2020 cả ở cấp chiến lược và cơ sở. Trong đó, chú trọng cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu, đảm bảo có đội ngũ cán bộ làm CTTT vừa “hồng”, vừa “chuyên”, đáp ứng nhiệm vụ trước mắt và lâu dài. Nội dung giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác này phải toàn diện, chuyên sâu, chú trọng bồi dưỡng phẩm chất, năng lực đáp ứng tính đặc thù của CTTT. Mọi cán bộ làm CTTT phải tuyệt đối trung thành với lý tưởng cách mạng, với chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tinh thông nghiệp vụ, có năng lực dự báo và định hướng phát triển; am hiểu lý luận, thực tiễn, có kỹ năng nói, viết ngắn, gọn, sắc sảo, cuốn hút người đọc, người nghe. Đồng thời, phải có chế độ chính sách đãi ngộ thỏa đáng, nhằm thu hút, tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ những người làm CTTT đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đề ra.

Thiếu tướng TRẦN HOÀI TRUNG, Cục trưởng Cục Tuyên huấn