Quán triệt sâu sắc chủ trương chiến lược của Đảng về xây dựng tỉnh, thành phố thành khu vực phòng thủ vững chắc, tỉnh Thái Nguyên đã và đang triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọng này.

Sau khi sáp nhập và đi vào hoạt động, tỉnh Thái Nguyên¹ có không gian và lợi thế phát triển vượt trội về nhiều mặt. Về quốc phòng, an ninh, địa bàn được mở rộng, liên hoàn, tạo chiều sâu chiến lược và nguồn lực lớn để Tỉnh xây dựng tiềm lực, thế trận. Điều đó vừa là điều kiện thuận lợi, vừa đặt ra yêu cầu cao đối với lực lượng vũ trang Tỉnh trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, xây dựng khu vực phòng thủ, xứng đáng với vị trí quan trọng, trung tâm vùng Trung du và miền núi phía Bắc, “vành đai an toàn” bảo vệ Thủ đô Hà Nội.

Các đại biểu dự Đại hội Đảng bộ quân sự Tỉnh tham quan gian trưng bày mô hình học cụ huấn luyện.

Phát huy truyền thống cách mạng, tiềm năng, lợi thế sẵn có và kế thừa những kết quả vững chắc trên các lĩnh vực mà hai địa phương đạt được trước khi sáp nhập, cùng với đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, Tỉnh luôn coi trọng củng cố quốc phòng, an ninh, nhất là nâng cao sức mạnh khu vực phòng thủ và đạt kết quả khá toàn diện. Nổi bật là, công tác giáo dục, bồi dưỡng, phổ biến kiến thức quốc phòng, an ninh cho các đối tượng thường xuyên được chú trọng và đạt hiệu quả cao; nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Nhân dân và lực lượng vũ trang trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ được nâng lên rõ rệt; việc kết hợp giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh được thực hiện chặt chẽ, đạt kết quả toàn diện, vững chắc. Tiềm lực, thế trận quốc phòng, an ninh, nhất là “thế trận lòng dân”, thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ được củng cố, tăng cường; lực lượng vũ trang Tỉnh được xây dựng tinh, gọn, mạnh, v.v.

Tuy nhiên, bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, Tỉnh vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, như: một số địa bàn vùng sâu, vùng xa cơ sở hạ tầng xuống cấp, thiếu đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực thấp, đời sống của Nhân dân còn nhiều khó khăn; an ninh nông thôn, an ninh đô thị, vấn đề dân tộc, tôn giáo còn tiềm ẩn nhân tố gây mất ổn định; thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp, khó lường, v.v.

Trước bối cảnh đó, để xây dựng Thái Nguyên thành khu vực phòng thủ vững chắc, các cấp, ngành, lực lượng, nòng cốt là lực lượng vũ trang Tỉnh tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tập trung xây dựng, củng cố tiềm lực chính trị, tinh thần, tạo nền tảng để nâng cao sức mạnh khu vực phòng thủ. Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh phối hợp chặt chẽ với các ban, sở, ngành tham mưu cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, tổ chức đảng các cấp đổi mới phong cách, lề lối làm việc, nâng cao năng lực lãnh đạo, khả năng quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, góp phần nâng cao sức mạnh khu vực phòng thủ. Đồng thời, tiếp tục làm tốt công tác giáo dục, bồi dưỡng, phổ biến kiến thức quốc phòng và an ninh, tạo chuyển biến rõ nét, vững chắc về nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ.

Cùng với đó, tham mưu cho Tỉnh tổ chức thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo; tiến hành đồng bộ các chính sách và luật pháp của Nhà nước gắn với phát huy dân chủ nhằm tăng cường sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở, giữ ổn định địa bàn, tạo nền tảng để Tỉnh phát triển kinh tế - xã hội. Đẩy mạnh phát triển giáo dục và đào tạo; tăng cường công tác thông tin, văn hóa, báo chí, thể dục, thể thao,… góp phần nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực của Tỉnh.

Lực lượng vũ trang Tỉnh tiếp tục phát huy chức năng “đội quân công tác”, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó, coi trọng giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc tỉnh Thái Nguyên, tích cực đấu tranh phòng, chống tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật, xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh ở khu dân cư. Kiên quyết đấu tranh ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và hoạt động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch, xây dựng Thái Nguyên trở thành “pháo đài vững chắc về chính trị, tư tưởng”.

Hai là, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Với địa giới hành chính mới, không gian phát triển được mở rộng, Thái Nguyên hội tụ nhiều tiềm năng, lợi thế và dư địa để phát triển nhanh, bền vững kinh tế - xã hội và tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh. Vì vậy, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu cho Tỉnh rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh. Tham gia thẩm định chặt chẽ các chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các dự án có yếu tố nước ngoài, dự án ở khu vực trọng yếu, nhạy cảm về quốc phòng, an ninh. Tham mưu với Tỉnh huy động các nguồn lực xây dựng, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trọng tâm là hạ tầng giao thông chiến lược, liên kết vùng, như: cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên; Chợ Mới - Bắc Kạn; đường Vành đai 5 vùng Thủ đô; tuyến đường kết nối Thái Nguyên - Bắc Ninh - Phú Thọ; khu du lịch Hồ Ba Bể, Hồ Núi Cốc,… tạo đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội, sẵn sàng phục vụ nhu cầu quốc phòng, an ninh khi có tình huống.

Tập trung phát triển về công nghiệp luyện kim, cơ khí ở khu gang thép Thái Nguyên; tăng cường quản lý tài nguyên, khoáng sản, nhất là bảo vệ và phát triển rừng gắn với khai thác tín chỉ carbon; ưu tiên phát triển, mở rộng các cụm, khu công nghiệp, nhất là ở khu vực phía Nam, như: Yên Bình, Sông Công I, Sông Công II, Điềm Thụy, Quyết Thắng, Nam Phổ Yên, Phú Bình,… nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại vào năm 2030 theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, góp phần nâng cao đời sống cho Nhân dân trên địa bàn, tạo nguồn lực đầu tư cho xây dựng khu vực phòng thủ và phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh thăm, tặng quà cán bộ tiền khởi nghĩa tại xã Na Rì.

Ba là, xây dựng thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ liên hoàn, vững chắc. Trên cơ sở thế trận phòng thủ Quân khu, thế bố trí các đơn vị của Bộ trên địa bàn và quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh, tiến hành đồng bộ các giải pháp xây dựng thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ. Trước mắt, tiếp tục bổ sung, triển khai, xây dựng các công trình quốc phòng theo lộ trình của Đề án xây dựng thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017 - 2025, tầm nhìn đến năm 2035, bảo đảm chặt chẽ, bí mật, an toàn, hiệu quả cao. Trong đó, tập trung nguồn lực ưu tiên đầu tư xây dựng các công trình quân sự cho hướng phòng thủ chủ yếu, các công trình quan trọng, có tính lưỡng dụng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài.

Tích cực cải tạo, nâng cấp các công trình trọng yếu, như: căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương, hệ thống đường cơ động, đường hầm, căn cứ hậu cần - kỹ thuật, v.v. Đồng thời, phát huy tính lưỡng dụng của các công trình ngầm, kiến trúc kiên cố trong các khu đô thị, cụm công nghiệp, nhất là ở phía Nam của Tỉnh để làm sở chỉ huy các cấp, khu vực phòng thủ then chốt, phân căn cứ hậu cần - kỹ thuật, các cụm điểm tựa phòng ngự, tạo thế liên hoàn, vững chắc, có chính diện, chiều sâu.

Cùng với đó, thực hiện đúng các quy định trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng, nhất là thường xuyên rà soát nắm chắc thực trạng, quản lý chặt chẽ các điểm cao có giá trị chiến thuật trên địa bàn Tỉnh, không để các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội của người dân địa phương làm ảnh hưởng, suy giảm giá trị sử dụng khi tác chiến xảy ra. Chỉ đạo các ban chỉ huy quân sự cấp xã thường xuyên rà soát, nắm chắc các công trình lưỡng dụng, công trình dân sinh được quy hoạch sử dụng cho mục đích quốc phòng khi có tình huống, để mỗi làng, bản, khu dân phố, xã, phường,… là những “pháo đài vững chắc”, phát huy hiệu quả thế trận “làng, xã chiến đấu” trong tác chiến phòng thủ.

Bốn là, thường xuyên nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang Tỉnh. Đảng ủy Quân sự, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh “kiên định” xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh về chính trị; có cơ cấu hợp lý, chất lượng tổng hợp, trình độ sẵn sàng chiến đấu cao. Trước mắt, tham mưu thực hiện tốt việc lựa chọn cán bộ, kiện toàn ban chỉ huy quân sự cấp xã theo chủ trương của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Quân khu. Đồng thời, tiếp tục chỉ đạo xây dựng các cơ quan, đơn vị vững mạnh, toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” gắn với xây dựng tổ chức đảng các cấp trong sạch, vững mạnh tiêu biểu; phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì các cấp trong thực hiện nhiệm vụ. Xây dựng lực lượng dự bị động viên “hùng hậu”, có số lượng hợp lý, chất lượng cao, sẵn sàng động viên khi có lệnh. Tiếp tục quán triệt, tổ chức thực hiện tốt Đề án xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 - 2030 của Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh; chú trọng xây dựng, mở rộng lực lượng tự vệ trong các khu công nghiệp và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các tiểu đội dân quân thường trực ở các xã trọng điểm về quốc phòng, an ninh, nhằm thực hiện tốt công tác quốc phòng, quân sự từ cơ sở.

Đột phá nâng cao chất lượng huấn luyện, diễn tập cho các đối tượng, trước mắt, làm tốt công tác chuẩn bị và tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ Tỉnh năm 2026. Đẩy mạnh xây dựng nền nếp chính quy, quản lý kỷ luật, sẵn sàng chiến đấu cao; nắm chắc tình hình địa bàn, kịp thời xử trí các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Ngoài ra, thực hiện tốt phòng thủ dân sự, ứng phó nhanh, hiệu quả với các thách thức an ninh phi truyền thống, nhất là trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ, bảo vệ rừng,... thực hiện tốt nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”.

Với phương châm chủ động nắm chắc tình hình, nhạy bén tham mưu, chỉ đạo và quyết liệt tổ chức thực hiện, lực lượng vũ trang Tỉnh tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cùng cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên nâng cao sức mạnh khu vực phòng thủ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại tá NGÔ TUẤN ANH, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh
__________________       

1 - Nghị quyết số 202/2025/QH15, ngày 12/6/2025 của Quốc hội khóa XV về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Bắc Kạn sáp nhập với tỉnh Thái Nguyên lấy tên là tỉnh Thái Nguyên.