Xây dựng tiềm lực quốc phòng là chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước ta, nhằm chủ động chuẩn bị, huy động mọi nguồn lực, không ngừng nâng cao sức mạnh quốc phòng để bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Phát huy kết quả đạt được, Lai Châu tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để thực hiện chủ trương chiến lược này, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Những thành tựu nổi bật

Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới phía Tây Bắc của Tổ quốc, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh. Đây là địa bàn rừng núi hiểm trở, mật độ dân cư thưa, kinh tế - xã hội kém phát triển, đời sống Nhân dân còn nhiều khó khăn; tình hình an ninh chính trị tiềm ẩn những nhân tố có thể gây mất ổn định. Những năm qua, Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân các dân tộc trong Tỉnh đã nỗ lực phấn đấu, khai thác hiệu quả tiềm năng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo nền tảng củng cố tiềm lực quốc phòng, đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Hệ thống chính trị được kiện toàn tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, tạo cơ sở vững chắc trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng. Hiện nay, 100% thôn, bản có tổ chức đảng, xóa bỏ hoàn toàn “vùng trắng” đảng viên. Thực hiện chính quyền địa phương hai cấp bảo đảm nền nếp, thông suốt, hiệu quả. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể phát huy tốt vai trò giám sát, phản biện. Qua đó, khơi dậy tinh thần đoàn kết, củng cố niềm tin của Nhân dân, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc.

Lãnh đạo Tỉnh tham quan trưng bày mô hình học cụ trong Lễ ra quân huấn luyện năm 2026.

Về kinh tế, mặc dù còn nhiều khó khăn, Lai Châu vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khá; năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,52%, bảo đảm theo kịch bản tăng trưởng được Chính phủ giao; thu ngân sách đạt 3.574 tỉ đồng, là mức thu cao nhất từ trước đến nay; các chương trình mục tiêu quốc gia được quan tâm triển khai và đạt kết quả tích cực; chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai quyết liệt, tạo chuyển biến rõ nét về an sinh xã hội. Qua đó, góp phần quan trọng cải thiện đời sống Nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Cùng với đó, công tác quốc phòng, quân sự địa phương luôn được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ. Lực lượng vũ trang Tỉnh duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, nắm chắc tình hình, xử lý kịp thời các tình huống, không để bị động, bất ngờ; bảo vệ an toàn tuyệt đối các mục tiêu, sự kiện chính trị quan trọng. Công tác tuyển quân đạt 100% chỉ tiêu; tổ chức thành công nhiều cuộc diễn tập¹, qua đó nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ huy, điều hành và trình độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng.

Những thành tựu đạt được là minh chứng sinh động cho sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng bộ Tỉnh, sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và Nhân dân; đồng thời, là tiền đề quan trọng để Lai Châu tiếp tục tăng cường tiềm lực quốc phòng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tăng cường xây dựng tiềm lực quốc phòng gắn với phát triển “xanh, nhanh, bền vững”

Để tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả công tác xây dựng tiềm lực quốc phòng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh tiếp tục lãnh đạo thực hiện hiệu quả Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Trong đó, tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau:

Một là, xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần vững mạnh làm nền tảng cho xây dựng tiềm lực quốc phòng. Quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo: “…vận hành thông suốt, đồng bộ, hiệu quả tổ chức bộ máy mới của hệ thống chính trị; nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng…”²; đồng thời, xác định tiềm lực chính trị - tinh thần là nền tảng của sức mạnh quốc phòng, Tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền các cấp. Để thực hiện tốt nội dung này, Tỉnh tăng cường đổi mới, linh hoạt trong lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao năng lực dự báo, xác định nội dung và giải pháp phù hợp; giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Lãnh đạo Tỉnh động viên thanh niên lên đường nhập ngũ năm 2026.

Phát huy kết quả Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Lai Châu tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp; tăng cường giám sát thi hành pháp luật, nhất là các chủ trương, chính sách về quốc phòng, an ninh; kịp thời cụ thể hóa và triển khai thực hiện đúng các cơ chế, chính sách của Trung ương, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, gắn với xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ, bảo đảm mọi nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ quốc phòng, quân sự được triển khai thống nhất, thông suốt. Cùng với đó, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng và toàn dân, nhất là trên tuyến biên giới. Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh chủ trì, phát huy vai trò nòng cốt trong tiến hành công tác dân vận, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội ngay từ cơ sở.

Hai là, đẩy mạnh phát triển kinh tế, tạo nguồn lực vật chất cho quốc phòng. Với thế mạnh về tài nguyên nước, khoáng sản phong phú, đa dạng, Lai Châu đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp, nhất là công nghiệp thủy điện, công nghiệp chế biến nông, lâm sản và khai thác, chế biến khoáng sản, sử dụng hợp lý các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng - an ninh. Thời gian tới, Tỉnh định hướng phát triển theo trọng tâm “một trục - hai vùng - ba trụ cột”³. Chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng theo hướng lưỡng dụng, nhất là hệ thống giao thông, thông tin liên lạc,… vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa đáp ứng yêu cầu bảo đảm quốc phòng trong mọi tình huống. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển xanh, nhanh, bền vững, trở thành tỉnh phát triển trung bình của Vùng, Tỉnh tập trung cơ cấu lại các ngành kinh tế theo hướng bền vững, duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ổn định; trọng tâm là đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, lưỡng dụng, như: cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13), hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, đèo Khau Co; cải tạo, nâng cấp một số đoạn tuyến quốc lộ chính yếu (quốc lộ 4H, 4D, 12); hạ tầng Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng theo mô hình “cửa khẩu số, thông minh” và quy hoạch Cảng hàng không Lai Châu,… nhằm thúc đẩy giao thương, đáp ứng yêu cầu cơ động, tác chiến trong khu vực phòng thủ; đồng thời, bảo đảm các nguồn lực kinh tế có thể huy động kịp thời cho nhiệm vụ quốc phòng khi cần thiết.

Ba là, phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo bước đột phá trong xây dựng tiềm lực quốc phòng. Bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Tỉnh tăng cường đầu tư và nâng cao hiệu quả tiềm lực khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ mũi nhọn, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu. Phát huy kết quả bước đầu trong chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, Tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý biên giới và giám sát địa bàn nhằm hỗ trợ đắc lực cho lực lượng chức năng trong kiểm soát đường biên, mốc giới, nhận diện sớm các nguy cơ xâm phạm chủ quyền, hoạt động tội phạm xuyên quốc gia.

Đặc biệt, để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phổ cập, giáo dục pháp luật ngay từ cơ sở, Lai Châu chú trọng phổ cập kỹ năng số và tuyên truyền trên các nền tảng xã hội; tập trung phát triển hệ thống trợ lý ảo và ứng dụng AI để tự động hóa việc rà quét, phát hiện và cảnh báo sớm các luồng thông tin độc hại. Tiếp tục triển khai xây dựng kho dữ liệu số dùng chung về tư liệu lịch sử, pháp luật biên giới, kết hợp với các nền tảng truyền thông đa phương tiện để chuyển tải nội dung giáo dục quốc phòng trực quan, sinh động; đồng thời, đào tạo đội ngũ “chiến sĩ số” tại cơ sở có khả năng sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để định hướng dư luận chính xác, kịp thời.

Bốn là, xây dựng tiềm lực quân sự vững mạnh, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương. Quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Tỉnh tập trung huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh. Đặc biệt, để hoàn thành tốt mục tiêu Đại hội Đảng bộ Tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định tổ chức thành công diễn tập khu vực phòng thủ Tỉnh năm 2027 và diễn tập phòng thủ dân sự năm 2029, Tỉnh chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự rà soát, hoàn thiện hệ thống văn kiện tác chiến và quy hoạch thế trận trong khu vực phòng thủ, tăng cường triển khai xây dựng các công trình quân sự, đường tuần tra biên giới, trụ sở làm việc ban chỉ huy quân sự cấp xã bảo đảm phục vụ hiệu quả nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, đáp ứng yêu cầu tác chiến phòng thủ. Chú trọng nâng cao chất lượng huấn luyện dân quân tự vệ, dự bị động viên, triển khai xây dựng lực lượng dân quân thường trực tại các xã biên giới và địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh.

Nâng cao chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới.

Bên cạnh đó, để tranh thủ nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng - an ninh, Tỉnh tập trung triển khai hiệu quả Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/01/2025; Chỉ thị số 15-CT/TW, ngày 10/8/2022 của Ban Bí thư và các đề án, chương trình hành động của Tỉnh ủy về thực hiện công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế trong tình hình mới. Tích cực kết nối, ký kết và cụ thể hóa các thỏa thuận hợp tác với các đối tác nước ngoài trên các lĩnh vực Tỉnh có tiềm năng và nhu cầu hợp tác. Chủ động tiếp cận các nguồn vốn đầu tư, hỗ trợ phát triển các chương trình viện trợ phi chính phủ đối với các lĩnh vực còn khó khăn. Mở rộng quan hệ hợp tác toàn diện với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), các tỉnh phía Bắc nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào và các địa phương của Hàn Quốc, v.v.

Phát huy thành tựu đạt được sau hơn 20 năm chia tách, thành lập, Lai Châu tiếp tục xây dựng tiềm lực quốc phòng vững mạnh, góp phần thực hiện thắng lợi công tác quốc phòng, quân sự địa phương; tạo môi trường thuận lợi để phát triển “nhanh, xanh, bền vững” trong kỷ nguyên mới.

HÀ QUANG TRUNG, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tỉnh
____________________       

1 - Nổi bật là: diễn tập điểm Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Tỉnh (11/2025), diễn tập phòng, chống khủng bố tại Thủy điện Lai Châu (12/2025).

2 - ĐCSVN – Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập II, Nxb CTQGST, H. 2026, tr. 374.

3 - Một trục: trục động lực phát triển tổng hợp của Tỉnh. Hai vùng: vùng kinh tế 1 tập trung phát triển du lịch sinh thái, sản xuất điện, vật liệu xây dựng, công nghiệp chế biến nông sản, đất hiếm; phát triển đô thị, kinh tế biên mậu,… vùng kinh tế 2 tập trung phát triển trồng cây công nghiệp, phát triển cây dược liệu (nhất là sâm Lai Châu), sản xuất điện, v.v. Ba trụ cột: dịch vụ, công nghiệp, nông nghiệp.