Phát huy truyền thống quê hương cách mạng và trách nhiệm, tình cảm sâu nặng, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tỉnh Cao Bằng đã và đang triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” với quyết tâm chính trị cao, cách làm chặt chẽ, khoa học, phấn đấu đạt kết quả cao nhất, góp phần tri ân, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đồng đội, người thân và quê hương.

Cao Bằng là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và bảo vệ Tổ quốc. Trong các cuộc kháng chiến, biết bao cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã chiến đấu, hy sinh anh dũng trên mảnh đất thiêng liêng này. Vì vậy, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là trách nhiệm thiêng liêng, nghĩa tình của cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Cao Bằng đối với các anh hùng liệt sĩ và thân nhân của họ.

Tổ chức dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Hòa An.

Quán triệt, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, trực tiếp là Kế hoạch số 1241/KH-QK, ngày 11/5/2026 của Ban Chỉ đạo Quân khu 1 triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Tỉnh xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm cao nhất, phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 18 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu hài cốt tại 09 nghĩa trang liệt sĩ¹; xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, phục vụ đối sánh, xác định danh tính. Đồng thời, đẩy mạnh rà phá bom, mìn, vật nổ tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi và khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 11-CT/TU, ngày 16/7/2026 về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo trong việc đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin trên địa bàn Tỉnh. Trên cơ sở đó, Bộ Chỉ huy Quân sự - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 515 Tỉnh đã tham mưu củng cố, kiện toàn lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ và lấy mẫu sinh phẩm; thành lập thêm 02 tổ, nâng tổng số lên 04 tổ lấy mẫu ADN; chọn Nghĩa trang liệt sĩ xã Trùng Khánh làm điểm để rút kinh nghiệm, nhân rộng.

Với tinh thần trách nhiệm cao, đến ngày 24/8/2026, Tỉnh đã xác định 12 vị trí mộ liệt sĩ và quy tập được 03 hài cốt liệt sĩ; tổ chức truy điệu, an táng trang trọng, đúng quy định. Cùng với đó, các tổ đã hoàn thành lấy mẫu tại 9/9 nghĩa trang; bàn giao hơn 200 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội; đồng thời, tiếp tục rà soát, bổ sung hồ sơ, cập nhật dữ liệu phục vụ giám định, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp ADN.

Trên địa bàn còn nhiều khu vực tiềm ẩn bom, mìn, vật nổ; địa hình bị chia cắt, giao thông khó khăn, ảnh hưởng lớn đến việc khảo sát, tìm kiếm, quy tập. Xác định rà phá bom, mìn, vật nổ là “nhiệm vụ kép”, vừa bảo đảm an toàn cho lực lượng tìm kiếm, vừa tạo điều kiện mở rộng diện tích canh tác, Tỉnh chủ động chỉ đạo các lực lượng rà soát, khoanh vùng, xác định địa bàn ưu tiên và tổ chức rà phá theo hướng cuốn chiếu, có trọng tâm, trọng điểm. Đến nay, đã rà phá hơn 1.200 héc ta, từng bước làm sạch địa bàn, tạo thuận lợi cho tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Những kết quả bước đầu khẳng định sự vào cuộc trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân tỉnh Cao Bằng trong thực hiện Chiến dịch; đồng thời, cho thấy phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện từng bước đi vào nền nếp, hiệu quả. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn rất lớn, nhiều thông tin chưa đầy đủ, địa bàn tìm kiếm phức tạp, yêu cầu xác định danh tính rất khẩn trương. Vì vậy, Tỉnh xác định tiếp tục tăng tốc, quyết liệt, đồng bộ hơn nữa, phát huy cao nhất trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó tập trung vào một số giải pháp sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và tổ chức thực hiện. Tỉnh tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền tạo sự thống nhất nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân đối với nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này. Kiên quyết khắc phục tư tưởng xem đây là việc riêng của cơ quan quân sự, hoặc chỉ tập trung vào những dịp cao điểm. Để nâng cao hiệu quả, Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo đưa nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vào nghị quyết lãnh đạo, chương trình, kế hoạch công tác của cấp ủy, chính quyền các cấp; xác định cụ thể mục tiêu, yêu cầu, chỉ tiêu, địa bàn, thời gian và lực lượng thực hiện. Đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; gắn kết quả nhiệm vụ với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Cùng với đó, Ban Chỉ đạo 515 của Tỉnh tập trung nâng cao hiệu quả tham mưu, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện với phương châm “làm quyết liệt”, biến chủ trương thành nhiệm vụ, chỉ tiêu cụ thể và tiến độ phù hợp từng địa bàn. Kịp thời đánh giá, rút kinh nghiệm, chỉ rõ việc đã làm, việc còn chậm, nguyên nhân để xác định biện pháp xử lý; phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu được Quân khu giao ngay trong năm 2026.

Lực lượng chức năng của Tỉnh thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ.

Hai là, phát huy vai trò nòng cốt của Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh trong tham mưu, tổ chức và điều phối thực hiện. Phát huy kết quả, kinh nghiệm đạt được, thời gian tới, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh tiếp tục chủ động tham mưu xây dựng kế hoạch, lộ trình và tổ chức thực hiện Chiến dịch. Trọng tâm là tham mưu, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương quán triệt, thực hiện nghiêm các văn bản của Ban Chỉ đạo 515 Tỉnh; nhất là Kế hoạch số 98/KH-BCĐ, ngày 06/5/2026 của Ban Chỉ đạo Quân khu 1 và các quy định về quy trình kỹ thuật lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ. Đồng thời, căn cứ tình hình thực tiễn, kịp thời điều chỉnh, bổ sung kế hoạch, xác định rõ địa bàn trọng điểm, tiến độ, lực lượng và phương án thực hiện, tránh dàn trải, bảo đảm “6 rõ”. Coi trọng việc quản lý chặt từng nguồn tin, từng hồ sơ, từng vị trí khảo sát, từng mẫu sinh phẩm; làm đến đâu chắc đến đó, bảo đảm đúng quy trình, an toàn và chính xác. Tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối giữa Ban Chỉ đạo 515 Tỉnh với Ban Chỉ đạo 515 Quân khu và các cơ quan chuyên môn cấp trên; duy trì chế độ báo cáo, trao đổi thông tin, chủ động đề xuất giải pháp đối với những vấn đề phát sinh, vượt thẩm quyền. Phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, làm cho cán bộ, chiến sĩ, lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ và Nhân dân nhận thức sâu sắc ý nghĩa chính trị, nhân văn của Chiến dịch; qua đó huy động thêm nguồn tin, tạo sự đồng thuận và nâng cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.

Ba là, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong khai thác, xác minh các nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập. Nhằm tạo nguồn lực quan trọng để bổ sung, làm rõ thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nhất là những trường hợp còn thiếu hoặc chưa thống nhất về địa điểm hy sinh, nơi an táng ban đầu, Tỉnh tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, nhất là vai trò của Hội Cựu chiến binh, ban liên lạc truyền thống các đơn vị, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ trong vận động, cung cấp thông tin; chủ động phát hành thư ngỏ đến các tổ chức, cá nhân, nhất là các đơn vị từng chiến đấu, hoạt động trên địa bàn. Đồng thời, đa dạng hóa phương thức tiếp nhận thông tin, từ trực tiếp, đường dây nóng, thư điện tử đến mã QR, biểu mẫu điện tử, mạng xã hội và các phương tiện thông tin đại chúng; phân công cơ quan, cán bộ phụ trách tiếp nhận, tổng hợp, phân loại, quản lý và xử lý thông tin, bảo đảm không bỏ sót nguồn tin.

Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, các sở, ban, ngành, đoàn thể và cấp ủy, chính quyền cơ sở phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh hình thành cơ chế liên thông từ tiếp nhận, rà soát, đối chiếu đến xác minh, khảo sát thực địa. Chú trọng nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan quân sự với công an, cơ quan làm công tác chính sách, ngành y tế và các cơ quan chuyên môn liên quan trong bổ sung hồ sơ, đối chiếu dữ liệu, xác minh nhân thân và phục vụ giám định ADN khi cần thiết.

Bốn là, chú trọng kiện toàn, nâng cao năng lực của lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu sinh phẩm. Tỉnh tiếp tục bám sát tình hình thực tế để kiện toàn tổ chức, lực lượng thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm có lực lượng chỉ đạo, lực lượng chuyên môn, lực lượng chuyên trách và lực lượng trưng dụng khi cần thiết; phân công rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của từng bộ phận, bảo đảm đủ nhân lực, phối hợp chặt chẽ, sẵn sàng bổ sung, điều chỉnh lực lượng phù hợp với từng địa bàn, nhiệm vụ, không để bị động, bất ngờ trong quá trình thực hiện. Đồng thời, tăng cường bồi dưỡng, tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhất là kỹ năng khảo sát, khai quật, lấy mẫu, bảo quản, bàn giao mẫu và hoàn thiện hồ sơ. Bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị, vật tư, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết. Kịp thời động viên cán bộ, nhân viên, nhất là lực lượng thường xuyên công tác ở địa bàn khó khăn, xa trung tâm yên tâm công tác, giữ vững tinh thần trách nhiệm.

Quá trình thực hiện, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần bám sát đặc điểm từng địa bàn, từng trường hợp, làm đến đâu rút kinh nghiệm đến đó, kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp. Đối với địa bàn vùng sâu, vùng xa, địa hình hiểm trở, thời tiết phức tạp, chủ động bố trí lực lượng hợp lý, bảo đảm an toàn; kiên quyết không chạy theo tiến độ mà xem nhẹ yêu cầu chất lượng, tính chính xác và sự thận trọng.

Với quyết tâm chính trị cao, sự đoàn kết, đồng lòng và tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình sâu nặng đối với các anh hùng liệt sĩ, tỉnh Cao Bằng quyết tâm hoàn thành các mục tiêu của “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, góp phần làm vơi đi những đau thương, mất mát do chiến tranh để lại, đáp ứng nguyện vọng thiết tha của đồng bào cả nước và thân nhân liệt sĩ, làm trọn đạo nghĩa với các anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng tuổi xuân và máu xương của mình cho Tổ quốc.

HÀ NHẬT LỆ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Trưởng ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Cao Bằng
_____________________            

1 - Gồm: Trùng Khánh, Hạ Lang, Phục Hòa, Quảng Uyên, Đông Khê, Hòa An, Thông Nông, Nguyên Bình, Bảo Lạc.