Quán triệt, thực hiện chủ trương chiến lược của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về việc sắp xếp, tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 3 đã, đang triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp và thu được kết quả bước đầu khá tích cực, tạo nền tảng vững chắc xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao, tô thắm thêm truyền thống “Đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hy sinh, chiến thắng” trong kỷ nguyên mới.

Quán triệt sâu sắc đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, trực tiếp là Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngày 17/01/2022 của Bộ Chính trị về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 và những năm tiếp theo; Nghị quyết số 866-NQ/QUTW, ngày 14/6/2025 của Quân ủy Trung ương và Kế hoạch số 3433/KH-BQP, ngày 14/6/2025 của Bộ Quốc phòng về thực hiện sắp xếp tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh” đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 3 đã chủ động nghiên cứu, nắm chắc tình hình, kịp thời cụ thể hóa bằng các nghị quyết, chương trình, kế hoạch¹; đồng thời, lãnh đạo, chỉ đạo đảng ủy quân sự, bộ chỉ huy quân sự tham mưu với tỉnh ủy, thành ủy, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện với lộ trình, bước đi, thời gian hoàn thành cụ thể, sát thực tiễn địa bàn, loại hình cơ quan, đơn vị.

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu chủ trì Hội nghị đề xuất phương án tổ chức cơ quan quân sự địa phương.

Cùng với đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kiện toàn các ban chỉ đạo, các hội đồng khu vực phòng thủ; rà soát, điều chỉnh, bổ sung hệ thống văn kiện tác chiến, kế hoạch chiến đấu bảo vệ cơ quan, đơn vị,... phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và địa giới hành chính mới. Rà soát quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ ban chỉ huy phòng thủ khu vực, phối hợp kiện toàn ban chỉ huy quân sự cấp xã đúng tiêu chí, bảo đảm chất lượng, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ. Đặc biệt, Quân khu đã chủ động nghiên cứu, chỉ đạo tổ chức thành công hai cuộc diễn tập làm trước cho Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 3 - Đông A (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Bình) và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hưng Yên với nhiều nội dung mới, chưa có tiền lệ, được thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu ghi nhận, đánh giá cao.

Với quyết tâm chính trị và giải pháp khoa học, đến nay, Quân khu đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức cơ quan quân sự địa phương theo đúng kế hoạch². Sau sắp xếp, cơ cấu giữa cơ quan, đơn vị, bộ phận và các thành phần lực lượng cân đối, đồng bộ; hoạt động đi vào nền nếp, công tác phối hợp, tham mưu, chỉ huy, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương được giữ vững, không để có khoảng trống; chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương tiếp tục được nâng lên, xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống về quốc phòng, an ninh và phòng thủ dân sự, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình tổ chức cơ quan quân sự địa phương vẫn còn những hạn chế, bất cập. Sự tương thích trong vận hành giữa tổ chức của cơ quan quân sự với chính quyền địa phương 2 cấp chưa thật đồng bộ, nhuần nhuyễn. Trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự cấp xã không đồng đều, có mặt chưa đáp ứng kịp yêu cầu nhiệm vụ. Công tác đảm bảo thông tin liên lạc, hạ tầng công nghệ phục vụ chuyển đổi số chưa đồng bộ,… ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động chỉ huy, điều hành huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Những năm tới, sự nghiệp xây dựng Quân đội, tăng cường quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc đặt ra cho lực lượng vũ trang Quân khu những yêu cầu mới cao hơn. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, cùng với lãnh đạo, chỉ đạo triển khai quyết liệt, đồng bộ các mặt công tác, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu chủ trương tiếp tục đột phá xây dựng cơ quan quân sự địa phương vững mạnh, thực sự là lực lượng nòng cốt trong tham mưu, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở địa phương, cơ sở.

Thực hiện mục tiêu đó, trước hết, Quân khu tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, kết luận, kế hoạch của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về tổ chức quân sự địa phương; trọng tâm là Nghị quyết số 866-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương và Kế hoạch số 3433/KH-BQP của Bộ Quốc phòng. Trên cơ sở đó, chỉ đạo cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị, địa phương rà soát, bổ sung cụ thể hóa các mục tiêu, yêu cầu, chỉ tiêu trong nghị quyết, chương trình, kế hoạch lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Đồng thời, chủ động phối hợp với các ban, ngành chức năng tham mưu, đề xuất với các tỉnh ủy, thành ủy chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo củng cố, kiện toàn, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, chi bộ quân sự gắn với kiện toàn đội ngũ cán bộ phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp.

Các cơ quan, trực tiếp là Bộ Tham mưu, Cục Chính trị chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng và địa phương, đơn vị rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực quốc phòng, quân sự; kịp thời cập nhật, bổ sung những nội dung mới, bãi bỏ các quy định không còn phù hợp. Trọng tâm là điều chỉnh, bổ sung quy chế lãnh đạo các mặt công tác trọng yếu, quy chế làm việc, quy chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, trong tác chiến phòng thủ bảo đảm thống nhất, đồng bộ, hiệu quả. Đồng thời, tham mưu, đề xuất cấp trên ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của ban chỉ huy phòng thủ khu vực, ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng, các đồn biên phòng và ban chỉ huy quân sự cấp xã,… tạo hành lang pháp lý vững chắc để các lực lượng phối hợp triển khai nhiệm vụ, tránh chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ trong thực hiện công tác quân sự, quốc phòng ở địa phương, cơ sở.

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu kiểm tra kết quả triển khai tổ chức quân sự địa phương khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ninh.

Hai là, tiếp tục đẩy mạnh kiện toàn tổ chức, lực lượng, xây dựng đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự địa phương ngang tầm nhiệm vụ. Đây vừa là nhiệm vụ, vừa là giải pháp quan trọng hàng đầu, nhân tố quyết định sức mạnh chiến đấu của cơ quan, đơn vị. Phát huy kết quả đạt được, Quân khu tiếp tục quán triệt, chỉ đạo thực hiện nghiêm biểu tổ chức biên chế mới của Bộ Tổng Tham mưu. Đối với cơ quan quân sự địa phương, chủ động điều chỉnh, sắp xếp lực lượng, ưu tiên quân số cho các đơn vị làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và các địa bàn trọng điểm, biên giới, hải đảo. Đồng thời, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Đảng ủy Quân khu với các tỉnh ủy, thành ủy và Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng tổ chức đảng quân sự địa phương vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, có năng lực lãnh đạo toàn diện; tham mưu, đề xuất thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và công tác biên phòng  trong điều kiện mới.

Cùng với kiện toàn tổ chức, Quân khu tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ cơ quan quân sự địa phương, nhất là cán bộ ban chỉ huy khu vực phòng thủ, ban chỉ huy quân sự cấp xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn giỏi, phương pháp, tác phong công tác khoa học và khả năng xử lý những vấn đề phức tạp nảy sinh ở cơ sở. Theo đó, cùng với rà soát, đánh giá, bố trí sử dụng cán bộ phù hợp với năng lực, sở trường; tham mưu lựa chọn cán bộ đã qua đào tạo cơ bản, có kinh nghiệm thực tiễn để tiếp tục kiện toàn ban chỉ huy quân sự cấp xã, bảo đảm đủ về số lượng, nâng cao chất lượng; phối hợp với các địa phương đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Đề án đào tạo cán bộ quân sự xã, phường, đặc khu có trình độ cao đẳng, đại học ngành quân sự cơ sở. Xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, hướng dẫn bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, thành phố tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương bố trí ngân sách đào tạo cao cấp lý luận chính trị cho 100% chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã. Tăng cường cán bộ ban chỉ huy phòng thủ khu vực trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ nghiệp vụ cho ban chỉ huy quân sự cấp xã, nhất là những nhiệm vụ mới, nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ quân sự và hiệu quả hoạt động của ban chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu.

Ba là, đẩy mạnh đổi mới, nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Bám sát chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Tổng Tham mưu về công tác quân sự, quốc phòng; đặc biệt, từ kết quả, kinh nghiệm tổ chức hai cuộc diễn tập làm trước, Bộ Tham mưu tiếp tục nghiên cứu, tham mưu xây dựng kế hoạch, nội dung, chương trình tập huấn, huấn luyện cho các đối tượng; bổ sung, hoàn thiện cơ chế quản lý, chỉ đạo, cùng các quy chế lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, nâng cao khả năng phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng: bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ,... trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và tổ chức hoạt động của cơ quan quân sự địa phương trong tình hình mới. Tổ chức diễn tập tác chiến phòng thủ cho ban chỉ huy phòng thủ khu vực, ban chỉ huy quân sự cấp xã theo đúng kế hoạch, nâng cao chất lượng, sát với quyết tâm tác chiến.

Cấp ủy, chỉ huy cơ quan quân sự địa phương các cấp chủ động rà soát, bổ sung các chỉ tiêu, biện pháp trong chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 396-NQ/ĐU, ngày 22/3/2023 của Đảng ủy Quân khu về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo. Chú trọng nghiên cứu nắm chắc tình hình, nhất là những âm mưu, thủ đoạn, các loại vũ khí, trang bị mới của đối tượng tác chiến; đặc điểm địa bàn, tổ chức biên chế, vũ khí, trang bị của ta để điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện, chuẩn hóa nội dung, chương trình và tình huống huấn luyện, diễn tập cho các đối tượng. Tập trung huấn luyện cho lực lượng thường trực và dân quân tự vệ nắm chắc, sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị theo biên chế, công cụ hỗ trợ và vũ khí tự tạo, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu độc lập và hiệp đồng với các lực lượng xử trí có hiệu quả các tình huống, giữ vững ổn định địa bàn; tham gia phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn ở địa phương.

Cùng với đó, Quân khu tập trung chỉ đạo cơ quan quân sự địa phương các cấp xây dựng, điều chỉnh, bổ sung hoàn chỉnh hệ thống văn kiện tác chiến, kế hoạch phòng thủ dân sự; bảo đảm đầy đủ vật chất, vũ khí trang bị, công cụ hỗ trợ. Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương rà soát, điều chỉnh, bổ sung xây dựng thế trận phòng thủ Quân khu, đề án xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính mới. Tăng cường tổ chức luyện tập, diễn tập phòng thủ Quân khu, khu vực phòng thủ, diễn tập bảo đảm phòng thủ của các sở, ngành, diễn tập phòng thủ dân sự, v.v. Qua đó, kịp thời điều chỉnh, bổ sung phương án, kế hoạch tác chiến sát với thực tế của từng sở, ngành, địa phương, đơn vị.

Bốn là, tích cực huy động các nguồn lực, bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu hoạt động của cơ quan quân sự địa phương thời kỳ mới. Thực tế cho thấy, ngay khi có quyết định thành lập, các địa phương đã tích cực huy động mọi nguồn lực để bảo đảm bước đầu cho các đơn vị mới thành lập. Tuy nhiên, hệ thống thao trường, bãi tập, doanh trại, kho tàng phục vụ huấn luyện và sinh hoạt của một số cơ quan, đơn vị, nhất là đơn vị mới thành lập, chuyển ra vị trí đóng quân mới vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Khắc phục điều đó, thời gian tới, bám sát Quy hoạch mặt bằng tổng thể và Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030, Quân khu tích cực huy động các nguồn lực triển khai thực hiện hiệu quả các đề án, dự án xây dựng doanh trại, kho tàng, thao trường, bãi tập phục vụ huấn luyện, diễn tập đã được phê duyệt; đồng thời, quản lý, sử dụng hiệu quả đất quốc phòng theo đúng quy định của pháp luật. Tiếp tục chỉ đạo các bộ chỉ huy quân sự tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương rà soát, bố trí nguồn lực củng cố, xây dựng trụ sở, trang thiết bị làm việc của ban chỉ huy quân sự cấp xã; rà soát, điều chỉnh quy hoạch bố trí quốc phòng gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh, thành phố; kế hoạch huy động các nguồn lực, triển khai xây dựng, tổ chức hoạt động hiệu quả lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên và các chốt chiến đấu dân quân thường trực biên giới. Xây dựng tiềm lực quốc phòng, rát soát, củng cố, bổ sung, mở mới các công trình trong thế trận phòng thủ.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và cải cách hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự, nhất là đối với cơ quan quân sự cấp xã. Trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu số quốc gia về nghĩa vụ quân sự, dân quân tự vệ và dự bị động viên, kết nối chia sẻ dữ liệu an toàn với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tăng cường ứng dụng các phần mềm tự động hóa chỉ huy, bản đồ số 3D trong diễn tập và tác chiến phòng thủ; nâng cao trình độ công nghệ thông tin, chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ, nhân viên, coi đây là một tiêu chí bắt buộc trong đánh giá năng lực cán bộ hằng năm.

Cùng với các nhiệm vụ, giải pháp trên, Quân khu 3 tiếp tục tổ chức quán triệt và thực hiện nghiêm các văn bản, chỉ thị, hướng dẫn của trên về xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhất là những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành mô hình mới, tạo sự ổn định về tổ chức, thống nhất về tư tưởng, xây dựng cơ quan quân sự địa phương vững mạnh, nâng cao hiệu quả hoạt động, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Trung tướng LƯƠNG VĂN KIỂM, Tư lệnh Quân khu
_____________________        

1 - Nghị quyết số 266-NQ/ĐU, ngày 12/5/2022 của Đảng ủy Quân khu về lãnh đạo thực hiện tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 và những năm tiếp theo trong lực lượng vũ trang Quân khu; Quyết định số 456/QĐ-QK3, ngày 26/5/2025 về việc thành lập Ban Chỉ đạo, cơ quan Ban Chỉ đạo xây dựng, điều chỉnh Quyết tâm A, Kế hoạch A2 và triển khai tổ chức quân sự địa phương khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; Kế hoạch số 564/KH-QK3, ngày 13/6/2025 về triển khai thực hiện tổ chức cơ quan quân sự địa phương khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, v.v.

2 - Quân khu đã triển khai thực hiện điều chuyển nguyên trạng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hòa Bình về Quân khu 2 và tổ chức lại 04 bộ chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố thuộc Quân khu; giải thể 80 ban chỉ huy quân sự cấp huyện; thành lập 15 ban chỉ huy phòng thủ khu vực và 04 ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng thuộc bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh.