Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, ngành Xe máy - Vận tải quân sự đẩy mạnh hiện đại hóa lực lượng vận tải thủy quân sự, không ngừng nâng cao năng lực vận tải, nhất là ở cấp chiến lược, chiến dịch, góp phần đảm bảo cho toàn quân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ được giao trong mọi tình huống.

Việt Nam có bờ biển dài hơn 3.260 km với hàng nghìn đảo, quần đảo, cùng mạng lưới sông ngòi, kênh rạch dày đặc, tạo nên không gian biển và hệ thống giao thông đường thủy rộng khắp. Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng, phát huy vai trò quan trọng của vận tải thủy nói chung, vận tải thủy quân sự nói riêng trong phát triển kinh tế biển, logistics và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, cơ động lực lượng, vận chuyển vũ khí, trang bị, vật chất phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, v.v.

Lễ thượng cờ tàu vận tải xăng dầu 3.000 tấn.

Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, ngành Xe máy - Vận tải quân sự, trực tiếp là Cục Xe máy - Vận tải đã chủ động tham mưu với Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng và trực tiếp chỉ đạo, triển khai nhiều giải pháp xây dựng lực lượng vận tải thủy “tinh, gọn, mạnh”, đầu tư hiện đại hóa phương tiện, trang bị, nâng cao năng lực vận chuyển. Đặc biệt, quán triệt, thực hiện chủ trương của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về hiện đại hóa lực lượng vận tải quân sự, Ngành đã chủ động tham mưu xây dựng và tổ chức triển khai hiệu quả Đề án Đổi mới phương tiện vận tải thủy quân sự giai đoạn 2021 - 2030 (Đề án VT-21). Sau 05 năm triển khai, đã hoàn thành đóng mới các phương tiện theo kế hoạch thực hiện Đề án giai đoạn 2021 - 2025, đảm bảo đúng mục tiêu, tiến độ và yêu cầu đề ra¹, tạo bước phát triển quan trọng trong hiện đại hóa lực lượng vận tải thủy quân sự, đáp ứng yêu cầu vận chuyển, cơ động lực lượng, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho các lực lượng làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ chủ quyền biển, đảo và phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trong mọi tình huống.

Hiện nay, trước sự phát triển của chiến tranh hiện đại và yêu cầu xây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, bảo đảm tác chiến, nhất là trên hướng biển, đảo đòi hỏi phải tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa lực lượng vận tải thủy quân sự. Theo đó, Cục Xe máy - Vận tải phát huy vai trò cơ quan tham mưu chiến lược về công tác vận tải quân sự, chủ động tham mưu kiện toàn tổ chức lực lượng, hiện đại hóa phương tiện; nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ huy và điều hành công tác vận tải thủy quân sự. Trên cơ sở kết quả đã đạt được, Cục tập trung rà soát, dự báo đúng yêu cầu phát triển lực lượng vận tải thủy quân sự trong những năm tới, tham mưu với Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật đề xuất Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng kiện toàn tổ chức, biên chế, quy hoạch lực lượng và phát triển phương tiện theo hướng tinh, gọn, mạnh, đồng bộ, chuyên sâu, gắn với quy hoạch thế trận hậu cần, kỹ thuật và yêu cầu tác chiến trên các hướng chiến lược, nhất là hướng biển, đảo. Trong đó, tập trung tham mưu, chỉ đạo kiện toàn đội ngũ cán bộ quản lý, thuyền viên và nhân viên kỹ thuật phù hợp với tổ chức, biên chế và lộ trình tiếp nhận các phương tiện đóng mới theo lộ trình thực hiện Đề án VT-21, bảo đảm đồng bộ lực lượng với trang bị kỹ thuật và năng lực khai thác, làm chủ các phương tiện và trang bị mới, hiện đại. Sắp xếp, điều chuyển phương tiện giữa các đơn vị, lực lượng, ưu tiên lực lượng vận tải cấp chiến lược, các quân khu ven biển, đơn vị làm nhiệm vụ trên tuyến biển, đảo và địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh. Đồng thời, tham mưu với cấp trên và các ngành, địa phương đẩy mạnh kết hợp phát triển kinh tế với tăng cường tiềm lực, thế trận vận tải thủy; nâng cao chất lượng xây dựng lực lượng vận tải thủy dự bị động viên; xây dựng cơ chế, chính sách động viên, huy động phương tiện, tàu thuyền thuộc các thành phần kinh tế sẵn sàng bảo đảm cho các tình huống quốc phòng.

Tàu vận tải xăng dầu của Lữ đoàn  649 chạy nghiệm thu trên biển.

Cùng với đó, đẩy mạnh đổi mới công tác lãnh đạo, chỉ huy và điều hành vận tải thủy theo hướng hiện đại, bí mật, chính xác, kịp thời. Trọng tâm là tham mưu xây dựng hệ thống quản lý, chỉ huy vận tải thống nhất trong toàn quân; xây dựng và triển khai Hệ thống thông tin địa lý (GIS) ngành Xe máy - Vận tải quân sự, hướng tới quản lý đồng bộ mạng giao thông trên nền bản đồ số, tích hợp dữ liệu về cầu, phà, bến bãi, ga, cảng quân sự và dân sự. Tiếp tục số hóa cơ sở dữ liệu về luồng lạch, khí tượng, thủy văn, tình trạng kỹ thuật tàu thuyền và nhu cầu vận chuyển của các đơn vị; nâng cao chất lượng dự báo, khả năng hiệp đồng, điều hành vận chuyển theo thời gian thực, góp phần sử dụng hiệu quả lực lượng, phương tiện và nâng cao năng lực vận chuyển trong các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất. Tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, sơ kết, tổng kết, kịp thời bổ sung, hoàn thiện cơ chế quản lý, quy trình tổ chức vận chuyển, bảo đảm thống nhất từ cơ quan đến đơn vị.

Cùng với chỉ đạo các đơn vị tổ chức quản lý, khai thác, sử dụng có hiệu quả các trang bị, phương tiện hiện có, Cục tiếp tục tham mưu huy động các nguồn lực đầu tư hiện đại hóa phương tiện vận tải thủy quân sự, trước hết ưu tiên cho vận tải cấp chiến lược, chiến dịch. Bám sát lộ trình triển khai Đề án VT-21, Cục chủ động tham mưu, phối hợp triển khai kế hoạch đóng mới tàu giai đoạn 2026 - 2030, thống nhất cấu hình, phương án kỹ thuật, nhất là các phương tiện có tính năng chiến - kỹ thuật hiện đại, khả năng cơ động cao, hoạt động dài ngày trên biển. Đặc biệt, bổ sung đóng mới tàu vận tải xăng dầu 3.000 tấn trang bị cho vận tải chiến lược, bảo đảm đủ điều kiện tiếp nhận xăng dầu tại các cảng Dung Quất, Vân Phong,... các kho ngoại quan, cảng dầu khí lớn trong nước, nhằm tăng tính chủ động trong vận chuyển xăng dầu bảo đảm cho các đơn vị trong toàn quân, giảm chi phí thuê vận chuyển; sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ tiếp dầu trên biển cho các lực lượng làm nhiệm vụ.

Hệ thống cơ sở hạ tầng và bảo đảm kỹ thuật là một trong những yếu tố nền tảng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả khai thác và sức cơ động của lực lượng vận tải thủy quân sự. Nhận thức sâu sắc vấn đề đó, Cục đẩy mạnh đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực bảo đảm kỹ thuật cho các đơn vị. Trước mắt, tiếp tục tham mưu với Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật quy hoạch, đầu tư và từng bước hoàn thiện hệ thống cầu cảng, bến neo đậu, kho bãi, trạm kỹ thuật và cơ sở sửa chữa tàu thuyền theo hướng đồng bộ, hiện đại, phù hợp với quy hoạch, thế trận hậu cần, kỹ thuật và yêu cầu tác chiến trên các hướng chiến lược. Tập trung chỉ đạo ưu tiên đầu tư các công trình bảo đảm kỹ thuật tại những khu vực trọng điểm, phục vụ nhiệm vụ bảo vệ các quần đảo tiền tiêu, Nhà giàn DK1, vùng biển Tây Nam và các đơn vị vận tải chiến lược; đồng thời, nâng cấp các cơ sở bảo đảm kỹ thuật của lực lượng vận tải thủy cấp chiến dịch, đáp ứng yêu cầu bảo quản, bảo dưỡng và sửa chữa các phương tiện hiện có trong biên chế.

Tàu vận tải của Lữ đoàn 649 trả hàng tại Kho K34, Quân khu 9.

Đặc biệt, chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý hạ tầng, quản lý kỹ thuật và điều hành bảo đảm kỹ thuật; xây dựng cơ sở dữ liệu số về hệ thống cầu cảng, bến bãi, kho tàng, trạm kỹ thuật và tình trạng kỹ thuật phương tiện, bảo đảm kỹ thuật và khai thác phương tiện khoa học, hiệu quả. Tăng cường chỉ đạo chuẩn hóa quy trình bảo đảm kỹ thuật, quản lý chặt chẽ tình trạng kỹ thuật phương tiện; từng bước chuẩn hóa trang thiết bị, phụ tùng thay thế, nâng cao khả năng tự chủ trong bảo đảm kỹ thuật. Tiếp tục chỉ đạo các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ bảo quản, bảo dưỡng và sửa chữa theo phân cấp, nâng cao hệ số kỹ thuật, kéo dài tuổi thọ phương tiện. Tích cực ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ vào cải tiến, nâng cấp máy chính, máy phụ, hệ thống thông tin, hàng hải và các trang bị chuyên dụng, hiện đại hóa phương tiện vận tải thủy. Chủ động nghiên cứu kinh nghiệm từ các cuộc xung đột quân sự gần đây trên thế giới để phát triển hệ thống phát hiện, cảnh báo sớm, hệ thống bảo vệ chủ động và các giải pháp tác chiến điện tử phù hợp với điều kiện tác chiến, khả năng bảo đảm kỹ thuật và phát triển nghệ thuật quân sự, nâng cao “khả năng sống còn” của tàu trước các phương tiện tiến công không người lái của đối phương, v.v.

Cùng với đó, tiếp tục tham mưu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm đồng bộ giữa tổ chức, biên chế, trình độ chuyên môn với lộ trình hiện đại hóa phương tiện. Theo đó, Cục phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành rà soát, đánh giá thực trạng biên chế cán bộ, thuyền viên trong toàn quân; chủ động xây dựng kế hoạch huấn luyện, đào tạo các đối tượng phù hợp với lộ trình đóng mới, điều chuyển, thanh lý, xử lý phương tiện theo Đề án VT-21 và yêu cầu điều chỉnh quân số của các đơn vị, bảo đảm cân đối quân số giữa các đơn vị, vùng miền; ưu tiên các đơn vị tuyến biển, đảo, địa bàn trọng yếu và các đơn vị vận tải cấp chiến lược. Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, chỉ huy có tư duy đổi mới, năng lực tổ chức, điều hành và khả năng xử lý các tình huống phức tạp trên biển; đội ngũ thuyền trưởng, máy trưởng, nhân viên kỹ thuật có trình độ chuyên môn sâu, làm chủ các phương tiện thế hệ mới.

Các đơn vị vận tải thủy tiếp tục duy trì nghiêm nền nếp huấn luyện, tập huấn hằng năm; chú trọng đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng huấn luyện theo Nghị quyết số 1659-NQ/QUTW, ngày 20/12/2022 của Quân ủy Trung ương về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo. Thực hiện huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu; lấy huấn luyện cán bộ là khâu then chốt, huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật chuyên ngành làm trọng tâm; tăng cường ứng dụng công nghệ mô phỏng, công nghệ số trong huấn luyện; kết hợp huấn luyện tại bến với huấn luyện trong thực hiện nhiệm vụ vận chuyển. Trong đó, coi trọng huấn luyện nâng cao khả năng tham mưu, tổ chức hiệp đồng, chỉ huy, điều hành vận tải; huấn luyện bảo đảm an toàn hàng hải; huấn luyện, diễn tập, luyện tập nâng cao khả năng cơ động, bốc xếp, giải phóng hàng hóa, xuất bến nhanh, xử trí các tình huống khẩn cấp và công tác vận tải bảo đảm cho tác chiến bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao, v.v. Đồng thời, quan tâm thực hiện tốt chính sách thu hút, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng môi trường công tác thuận lợi để đội ngũ cán bộ, nhân viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với lực lượng, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa vận tải thủy quân sự trong tình hình mới.

Với kết quả, kinh nghiệm đã đạt được và quyết tâm cao, ngành Xe máy - Vận tải quân sự tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện tốt chủ trương hiện đại hóa lực lượng vận tải thủy quân sự của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, góp phần xây dựng Ngành cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Thiếu tướng NGUYỄN HOÀNG NAM, Phó Cục trưởng Cục Xe máy - Vận tải
_____________________             

1 - Đã hoàn thành đóng mới các tàu cấp chiến lược và chiến dịch; trong đó, có tàu vận tải đổ bộ 550 tấn và tàu vận tải xăng dầu 3.000 tấn với tính năng kỹ - chiến  thuật hiện đại, khả năng cơ động cao, hoạt động dài ngày trên biển.