Theo TTXVN - Ngày 3-4, Lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 20 diễn ra tại thủ đô Phnôm Pênh, Cam-pu-chia. Ngay sau lễ khai mạc, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng lãnh đạo các nước ASEAN đã tiến hành Phiên họp toàn thể, bàn về các vấn đề trọng tâm và ưu tiên của Hiệp hội, bao gồm xây dựng Cộng đồng, triển khai kết nối, liên kết khu vực, thu hẹp khoảng cách phát triển, tăng cường quan hệ đối ngoại của ASEAN, phối hợp lập trường của ASEAN tại Cấp cao G-20.

Phát biểu tại phiên họp toàn thể Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Việt Nam hoàn toàn ủng hộ chủ đề của năm 2012 như nước Chủ tịch Cam-pu-chia đã xác định. Một ASEAN đoàn kết, vững mạnh và liên kết chặt chẽ không những là lợi ích chung của cả khu vực, mà còn là mục tiêu chiến lược của các nước thành viên. Đây cũng chính là nền tảng vững chắc để ASEAN phát huy vai trò và tiếng nói ở khu vực và trên trường quốc tế.

Về xây dựng Cộng đồng ASEAN,  Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các quốc gia trong khối ASEAN cần đề ra các biện pháp hữu hiệu để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Cộng đồng; làm tốt hơn nữa công tác phối hợp, điều phối giữa các trụ cột và phát huy vai trò của Hội đồng Điều phối; đề cao hơn nữa “văn hóa thực thi”, tính hiệu quả cũng như dành nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện Lộ trình; thúc đẩy triển khai hiệu quả lộ trình liên kết ASEAN, gắn với thực hiện Kế hoạch công tác triển khai sáng kiến liên kết ASEAN giai đoạn 2 (2009-2015) và các chương trình hợp tác tiểu vùng, nhằm hướng tới xây dựng ASEAN thành một thị trường chung và không gian sản xuất thống nhất, phát triển bền vững và đồng đều, trong đó hợp tác hiệu quả về sản xuất nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực trong ASEAN.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị triển khai hiệu quả Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng Chính trị-An ninh (APSC), tập trung vào 14 lĩnh vực ưu tiên; tiếp tục phát huy tác dụng của các công cụ và cơ chế hợp tác hiện có, trong đó có TAC, DOC, ARF, ADMM+... tăng cường hợp tác về các vấn đề an ninh phi truyền thống. Đồng thời,  ASEAN cần làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác, tạo điều kiện cho các đối tác tham gia tích cực và đóng góp xây dựng vào các vấn đề liên quan đến hòa bình, an ninh, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như hỗ trợ các trọng tâm và ưu tiên của ASEAN. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, trong bối cảnh khu vực có nhiều biến chuyển nhanh chóng, Hiệp hội cần tăng cường phối hợp lập trường về các vấn đề thuộc quan tâm và là lợi ích chung của khu vực.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề xuất cần tiếp tục coi kết nối ASEAN là một ưu tiên trong hợp tác ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác, trong đó quyết tâm thực hiện những cam kết trên cả cấp độ khu vực và quốc gia nhằm tăng cường kết nối về hạ tầng, thể chế và người dân. ASEAN cần sớm hiện thực hóa hai dự án hạ tầng quan trọng là mạng lưới đường bộ ASEAN và tuyến đường sắt Xin-ga-po - Côn Minh; triển khai kết nối các cảng biển của ASEAN, thúc đẩy việc nghiên cứu khả năng triển khai Thẻ đi lại và dành cửa xuất nhập cảnh riêng cho công dân ASEAN.

Về thu hẹp khoảng cách phát triển và triển khai thực hiện Sáng kiến liên kết ASEAN, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ Việt Nam hoan nghênh các tiến bộ đã đạt được của ASEAN trong việc thực hiện Kế hoạch Công tác IAI giai đoạn II. Tuy nhiên, các nước Cam-pu-chia - Lào - Mi-an-ma - Việt Nam (CLMV) cần chủ động hơn nữa trong việc đề xuất các chương trình, dự án thiết thực cho việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước CLMV với phần còn lại của ASEAN.

Về Phong trào Ôn hòa toàn cầu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao sáng kiến Phong trào Ôn hòa toàn cầu của Ma-lai-xi-a; đề nghị giao các Bộ trưởng và quan chức bàn cụ thể để ASEAN có thể tham gia thích hợp sáng kiến này, trong đó cần đề cao và phát huy các thế mạnh, giá trị truyền thống của ASEAN như đoàn kết và thống nhất trong đa dạng, đối thoại và hòa hợp.

Đề cập về hướng tới một ASEAN không ma túy vào năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các quốc gia cùng chỉ đạo đẩy mạnh thực hiện các thỏa thuận, trong đó có Kế hoạch về đấu tranh chống sản xuất, vận chuyển và sử dụng ma túy, đặc biệt quan tâm bố trí nguồn lực từ ASEAN, tranh thủ tối đa sự hỗ trợ của đối tác bên ngoài; tăng cường lồng ghép với các chương trình quốc gia, song phương, tiểu vùng và sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan liên quan.

Kết thúc Phiên họp toàn thể, Hội nghị đã thông qua Tuyên bố Phnôm Pênh về “ASEAN: Một Cộng đồng, một Vận mệnh”, Nghị sự Phnôm Pênh về xây dựng Cộng đồng ASEAN và Tuyên bố về ASEAN không ma túy vào năm 2015. Các Tuyên bố khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của Hiệp hội chung tay xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh, gắn kết và liên kết chặt chẽ. Tuyên bố Phnôm Pênh cũng nhấn mạnh ASEAN tiếp tục đề cao những cam kết chung đã được quy định trong Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và các nguyên tắc được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS), và khẳng định sẽ tiến tới Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN đã gặp đại diện Đại hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA), các tổ chức xã hội (CSOs) và thanh niên ASEAN.

* Bên lề Hội nghị, chiều 3-4, Thủ tướng  Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc gặp với Thủ tướng Xin-ga-po Lý Hiển Long.

Tại cuộc hội đàm, hai Thủ tướng nhất trí sớm ký kết Hiệp định công nhận lẫn nhau về vệ sinh, kiểm dịch, động thực vật nhằm thúc đẩy xuất - nhập khẩu hàng nông sản, khuyến khích các doanh nghiệp của Xin-ga-po đầu tư vào đảo Phú Quốc cũng như tích cực triển khai Hiệp định khung về kết nối Việt Nam - Xin-ga-po.

Hai Thủ tướng khẳng định cần củng cố lập trường chung về Biển Đông, nhất là trong thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh an toàn hàng hải ở khu vực, giải quyết tranh chấp giữa các bên liên quan bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982, thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và tiến tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

* Bên lề Hội nghị,  Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam đã có cuộc gặp với Phó thủ tướng, Bộ trưởng cấp cao phụ trách Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng Cam-pu-chia Xốc An (Sok An).

(TTXVN)