“Việc nhìn lại 20 năm qua sẽ giúp Việt Nam và Mỹ tạo ra một điểm khởi đầu để hướng tới 20 năm tiếp theo”, Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc phát biểu tại Hội thảo quốc tế “Quan hệ Việt Nam - Mỹ: 20 năm thành công hơn nữa” diễn ra sáng 26-01 tại Hà Nội.

Hội thảo do Học viện Ngoại giao (Bộ Ngoại giao) phối hợp với Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội, Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế của Mỹ (CSIS) và Trường Đại học Portland (Mỹ) đồng tổ chức, thu hút sự tham dự của hơn 100 đại biểu Việt Nam và Mỹ. Hội thảo là dịp để các học giả, các nhà ngoại giao hàng đầu của Việt Nam và Mỹ tập trung đánh giá những thành quả đạt được sau 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ, trên các khía cạnh kinh tế, an ninh - chính trị, quan hệ giữa nhân dân hai nước; đồng thời phân tích những cơ hội và thách thức trong 20 năm tới.

Các đại biểu tham dự Hội thảo.

Gạt bỏ thù địch để trở thành bạn bè, đối tác

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hà Kim Ngọc nhắc tới việc năm 1946, trong những bức thư gửi tới Tổng thống Mỹ Tru-man (Truman), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị Mỹ ủng hộ nền độc lập của Việt Nam và bày tỏ mong muốn hợp tác đầy đủ với Mỹ. “Nhưng không may mắn, lịch sử đã không đi theo hướng đó, quan hệ hai nước đã đi qua một chặng đường dài và gian khó. Phải mất đến gần 70 năm để mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh được hiện thực hóa thành quan hệ Đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Mỹ ngày nay”, ông Hà Kim Ngọc nói. “Lịch sử đã dạy chúng ta bài học rằng tận dụng được cơ hội xây dựng lòng tin, thúc đẩy quan hệ dựa trên lợi ích song phương là những nguyên tắc quan trọng nhất để gạt bỏ những khác biệt giữa hai nước và phát triển quan hệ”, Thứ trưởng Hà Kim Ngọc phát biểu.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1995, hai quốc gia đã thành công trong việc chuyển hóa quan hệ từ thù địch thành bạn bè và sau đó là Đối tác toàn diện. Các Tuyên bố chung 2005, 2007, 2008 và 2013 đã khẳng định những quan điểm chung về mối quan hệ mang tính xây dựng nhiều mặt dựa trên sự tôn trọng bình đẳng và tôn trọng lợi ích của nhau.

Năm 2015 cũng đánh dấu kỷ niệm hai năm ngày Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống B.Ô-ba-ma (Obama) ký văn bản xác lập quan hệ Đối tác toàn diện (7-2013), cơ chế hợp tác hướng tới việc mở rộng và làm sâu sắc quan hệ song phương giữa hai quốc gia. Khuôn khổ của mối quan hệ Đối tác toàn diện được thiết lập dựa trên các nguyên tắc về độc lập, tự chủ, toàn vẹn lãnh thổ, tôn trọng luật pháp quốc tế và tôn trọng hệ thống chính trị của các bên, đã tạo ra cơ chế hợp tác trong nhiều lĩnh vực, như: chính trị, ngoại giao, thương mại, kinh tế, quốc phòng, an ninh, các vấn đề về di sản chiến tranh, bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền.

Theo Thứ trưởng Hà Kim Ngọc, việc hình thành khuôn khổ hợp tác Đối tác toàn diện có thể coi là một thành công quan trọng nhất mà hai bên đạt được kể từ năm 1995. Bên cạnh đó, việc Việt Nam và Mỹ cam kết hoàn tất quá trình đàm phán TPP trong năm 2015 cũng thể hiện mong muốn của hai bên trong việc xây dựng một mối quan hệ chín muồi và ổn định hơn.

20 năm là phần mở đầu cho một câu chuyện dài và phong phú hơn

Phát biểu tại Hội thảo, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Tét Ô-xi-ớt (Ted Osius) khẳng định quan hệ Đối tác toàn diện do Tổng thống Ô-ba-ma và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang xác lập năm 2013 phản ánh cam kết rộng lớn giữa hai nước.

Đại sứ T.Ô-xi-ớt cho biết, Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma đã gọi các mối quan hệ nhân dân là “chất keo dính” làm vững mạnh hơn quan hệ giữa các quốc gia. Chính vì vậy, không có gì là cường điệu khi nói về tầm quan trọng của việc xây dựng những “cầu nối” như thế giữa hai nước. Theo Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, quan hệ song phương Việt - Mỹ đang ngày càng sâu sắc và trở nên đa dạng hơn bao giờ hết. “Tôi tin rằng 20 năm đầu tiên chỉ là phần mở đầu cho một câu chuyện dài hơn, phong phú hơn”, ông T.Ô-xi-ớt nói.

Trong khi đó, theo Thứ trưởng Hà Kim Ngọc, việc nhìn lại 20 năm qua sẽ giúp Việt Nam và Mỹ tạo ra một điểm khởi đầu để hướng tới 20 năm tiếp theo. Nền tảng hợp tác toàn diện giữa hai nước sẽ là một đường băng chắc chắn để mối quan hệ giữa hai bên có thể cất cánh và bay tới những thập kỷ tới của thế kỷ 21. Mối quan hệ giữa hai bên sẽ được phát triển để trở thành mối quan hệ toàn diện lâu bền, hiệu quả và có tầm quan trọng chiến lược.

Để làm được điều này, theo Thứ trưởng Hà Kim Ngọc, 9 trụ cột trong quan hệ Việt-Mỹ được xác định trong khuôn khổ Đối tác toàn diện cần phải được theo đuổi một cách hài hòa, trong đó việc hợp tác về kinh tế và thương mại phải được ưu tiên hơn. Bên cạnh đó, việc thúc đẩy các mối liên kết về kinh tế được coi là những sợi dây gắn kết chặt chẽ giữa hai nước và cần phải được coi là mục tiêu và động lực cho mối quan hệ Việt - Mỹ.

Theo Thứ trưởng Hà Kim Ngọc, mối quan hệ đối tác Việt - Mỹ "giờ đây đã đủ chín muồi để đi xa hơn khung song phương, đi vào hợp tác khu vực và toàn cầu. Việt Nam đóng vai trò tích cực hơn trên toàn cầu trong 20 năm tới, chia sẻ trách nhiệm lớn hơn với cộng đồng quốc tế và khu vực trong duy trì hòa bình, ổn định, thịnh vượng, tôn trọng luật pháp quốc tế và các thỏa thuận khu vực, giải quyết các tranh chấp thông qua biện pháp hòa bình và kiềm chế sử dụng vũ lực”, Thứ trưởng Hà Kim Ngọc nhấn mạnh.

Trên thực tế, Việt Nam và Mỹ đã trở thành một phần không tách rời trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương - một khu vực đầy tiềm năng để trở thành trung tâm kinh tế chính trị trên thế giới trong thế kỷ 21. Việt Nam hoan nghênh Mỹ đóng vai trò lớn hơn, tham gia sâu sắc hơn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, bảo vệ và thực thi luật pháp quốc tế... “Với nhiều thách thức an ninh phi truyền thống đang nổi lên, vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác giữa hai nước”, Thứ trưởng Ngoại giao nói.