Trong một động thái có phần bất ngờ, ngày 31-8, Nhà Trắng đã chính thức trình một dự thảo nghị quyết lên Quốc hội Mỹ với nội dung cho phép hành động quân sự chống lại Xy-ri liên quan đến cáo buộc chính quyền của Tổng thống An Át-xát (Bashar al-Assad) sử dụng vũ khí hóa học. Hãng tin AFP cho biết, động thái này của Nhà Trắng đồng nghĩa với việc một cuộc tấn công tức thì của Mỹ nhằm vào Xy-ri là không xảy ra, ít nhất là tới ngày 09-9 khi các nghị sĩ Mỹ trở về từ kỳ nghỉ.

Hãng tin Roi-tơ cho rằng, quyết định phá vỡ tiền lệ hàng thập kỷ qua của các Tổng thống Mỹ khi ông B.Ô-ba-ma (Barack Obama) “kéo” Quốc hội vào ý định tấn công Xy-ri là vì muốn “chia sẻ” trách nhiệm nếu chẳng may cuộc tấn công này dẫn đến kết cục xấu, nhất là giữa lúc đa số dư luận Mỹ phản đối một hành động quân sự đối với quốc gia Trung Đông. Quyết định này được xem là một "canh bạc" với Tổng thống B.Ô-ba-ma, khi ông có mối quan hệ khá xa cách với các nghị sĩ đảng Cộng hòa trong một Quốc hội bị chia rẽ. Vì vậy, người đứng đầu Nhà Trắng có nguy cơ phải chịu chung số phận như Thủ tướng Anh Đ.Ca-mơ-rôn (David Cameron) khi thất bại trong cuộc bỏ phiếu yêu cầu Quốc hội Anh cho phép hành động quân sự chống Xy-ri.

Người dân Mỹ biểu tình phản đối can thiệp quân sự vào Xy-ri. Ảnh: AP

Phát biểu với các phóng viên tại Vườn Hồng của Nhà Trắng ngày 31-8, Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma khẳng định mình vẫn bảo lưu quyền quyết định tấn công Xy-ri bất kể quyết định của Quốc hội ra sao. AFP dẫn lời một quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết, sự trì hoãn sẽ giúp ông B.Ô-ba-ma có thêm thời gian để tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế khi sang Nga tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 trong tuần này.

Phản ứng trước động thái trên của Nhà Trắng, cả Thủ tướng Anh Đ.Ca-mơ-rôn và Tổng thống Pháp P.Ô-lăng-đơ (Francois Hollande) đều ủng hộ quyết định tham khảo ý kiến Quốc hội của ông B.Ô-ba-ma. Tuy nhiên, phe nổi dậy Xy-ri lại tỏ ra tức giận và thất vọng. X.Na-sa (Samir Nashar), một quan chức cấp cao của Liên minh Dân tộc Xy-ri nói với AFP: “Chúng tôi đang mong đợi một cuộc tấn công diễn ra sớm hơn và cảm thấy thất vọng trước quyết định của Nhà Trắng. Nhưng chúng tôi tin rằng, Quốc hội Mỹ sẽ đồng ý thông qua dự thảo nghị quyết trên”.

Trong khi đó, tờ nhật báo Al-Thawra của Chính phủ Xy-ri số ra ngày 01-9 cho rằng, quyết định của ông B.Ô-ba-ma đánh dấu “sự khởi đầu cuộc rút lui lịch sử của Mỹ”. Tờ báo cũng cho rằng, ông B.Ô-ba-ma lo ngại một cuộc can thiệp hạn chế sẽ biến thành “một cuộc chiến tranh không hạn chế khiến ông phải tìm kiếm sự đồng ý của Quốc hội”. Trước bối cảnh một cuộc tấn công quân sự vào Xy-ri không sớm thì muộn sẽ xảy ra, trong một tuyên bố trên truyền hình quốc gia ngày 31-8, Thủ tướng Xy-ri Oa-en an Han-ki (Wael al-Halqi) khẳng định, quân đội nước này đã sẵn sàng đối phó với mọi cuộc tấn công từ bên ngoài. Chủ tịch Quốc hội Xy-ri M.An La-ham (Mohammad Jihad al-Laham) cũng tuyên bố, Xy-ri không nao núng trước lời đe dọa tấn công của Mỹ cũng như đồng minh và đã chuẩn bị đối phó với mọi hành động xâm lược.

Liên quan đến cáo buộc tấn công bằng vũ khí hóa học ở ngoại ô thủ đô Đa-mát của Xy-ri, ngày 31-8, phát ngôn viên Liên hợp quốc (LHQ) M.Ne-xơ-ki (Martin Nesirky) cho biết, các thanh sát viên của LHQ đã tiến hành kiểm tra trên diện rộng tại địa điểm được cho là xảy ra vụ việc và kết luận có khí độc được sử dụng hay không phải chờ đến khi hoàn tất các xét nghiệm tại phòng thí nghiệm. Ông M.Ne-xơ-ki khẳng định, LHQ sẽ có những đánh giá “công bằng và đáng tin cậy” về vấn đề sử dụng vũ khí hóa học ở Xy-ri dựa trên kết quả xét nghiệm. Trong khi đó, Tổ chức cấm vũ khí hóa học (OPCW) cho biết, có thể phải mất tới ba tuần để hoàn thành việc phân tích các mẫu phẩm do nhóm thanh sát viên LHQ mang về từ Xy-ri một cách “khách quan, đúng trình tự và có hệ thống”.

QUANG HIỂN

Nguồn: qdnd.vn