Mỹ cam kết tiếp tục ưu tiên thực hiện chính sách "xoay trục" sang châu Á - Thái Bình Dương.

Nỗ lực của Tổng thống Mỹ B. Ô-ba-ma để phe Cộng hòa phải sớm bỏ phiếu nhằm mở cửa lại toàn bộ hoạt động của Chính phủ liên bang, cuối cùng đã đạt kết quả.

Song, nước Mỹ đã phải "trả giá" do việc ông chủ Nhà trắng phải lo đối nội mà hủy chuyến công du tới châu Á, nơi ông cam kết thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược "xoay trục" như một ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Oa-sinh-tơn.

Chủ tịch Viện Quan hệ quốc tế Xin-ga-po X.Tay cho rằng, quyết định hủy chuyến thăm tới châu Á của ông Ô-ba-ma có thể "đánh dấu sự gỡ bỏ chính sách chuyển trục" vì tình hình ở Mỹ khiến các chính trị gia Mỹ khó "bảo đảm các cam kết ở châu Á xa xôi". Cùng quan điểm nêu trên, tạp chí Ngoại giao số ra mới đây cũng phân tích những yếu tố có thể gây cản trở cho chính sách "xoay trục" của Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thể hiện rõ qua việc Tổng thống Ô-ba-ma phải hủy chuyến thăm tới khu vực này. Trước hết, từ khi mới xuất hiện, chiến lược "xoay trục" của chính quyền Ô-ba-ma đã gặp hai trở ngại lớn: Một là, phong trào "Mùa xuân A-rập" nổ ra làm thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị đã tồn tại nhiều thập kỷ nay tại khu vực Trung Ðông - Bắc Phi. Hai là, Mỹ buộc phải cắt giảm ngân sách quốc phòng do những sức ép về tài chính.

Giới chức Mỹ thừa nhận, việc chính phủ nước này phải đóng cửa có thể làm suy yếu vị thế của Mỹ ở nước ngoài, song đây chỉ là "sự kiện nhất thời" và không làm thay đổi các cam kết của nước này đối với châu Á và thế giới. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ G.Ke-ri, người được Tổng thống Ô-ba-ma chỉ định thay ông tham dự Hội nghị cấp cao (HNCC) Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại In-đô-nê-xi-a, HNCC Ðông Á (EAS) tại Bru-nây đã trấn an dư luận rằng sự vắng mặt của Tổng thống Mỹ tại các sự kiện nêu trên không có nghĩa là Chính quyền Ô-ba-ma không muốn thúc đẩy mối quan hệ với khu vực châu Á. Ông nói: "Những vấn đề xảy ra tại Oa-sinh-tơn là những vấn đề tranh cãi chính trị. Mối quan hệ giữa chúng tôi với các quốc gia ASEAN đã tồn tại mạnh mẽ từ nhiều thập kỷ nay. Và chúng tôi nhận thức được rằng, việc tăng cường quan hệ trong các vấn đề an ninh, kinh tế và giao lưu giữa nhân dân các quốc gia là một phần quan trọng trong chính sách tái cân bằng của Tổng thống Ô-ba-ma tại khu vực châu Á. Mối quan hệ đối tác mà chúng tôi chia sẻ với ASEAN vẫn là một trong những ưu tiên hàng đầu đối với chính quyền Tổng thống Ô-ba-ma".

Ðã xuất hiện nghi ngại việc Tổng thống Mỹ không dự HNCC APEC khiến tiến trình đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), một cơ chế Oa-sinh-tơn kỳ vọng sẽ vực dậy nền kinh tế trong nước và là một thành tố quan trọng trong chiến lược "xoay trục" của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương, chắc chắn bị ảnh hưởng. Ðể xua tan những nghi ngại nêu trên, Ðại diện thương mại Mỹ M. Phrâu-man cho rằng, tại các cuộc đàm phán vừa qua, các bên đã thu hẹp nhiều bất đồng và đạt một số "tiến bộ quan trọng". Theo ông Phrâu-man, bên lề hội nghị của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đầu tháng 12 tới, các nước tham gia TPP tiếp tục thảo luận về tiến trình này; trong đó, có những hạn chế về các vấn đề sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp nhà nước, lao động và môi trường nhằm đạt được thỏa thuận vào cuối năm nay theo đúng kế hoạch Tổng thống Ô-ba-ma đã đề ra. Tiến trình đàm phán TPP đã kéo dài ba năm nay, hiện có 12 quốc gia tham gia, gồm: Mỹ, Ô-xtrây-li-a, Niu Di-lân, Nhật Bản, Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a, Bru-nây, Việt Nam, Chi-lê, Ca-na-đa, Mê-hi-cô và Pê-ru, nhằm thiết lập một khu vực thương mại tự do với 800 triệu dân, chiếm một phần ba thương mại toàn cầu và gần 40% sản lượng kinh tế thế giới. Bộ trưởng G.Ke-ri cũng khẳng định, Mỹ cam kết tiếp tục đàm phán để tiến tới ký TPP vào cuối năm 2013. Bên cạnh đó, để tạo cho chiến lược "xoay trục" vững chắc, Mỹ không ngừng củng cố quan hệ song phương với các đối tác truyền thống quan trọng ở châu Á, như Ô-xtrây-li-a, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái-lan, Phi-li-pin và mở rộng hợp tác với các đối tác khác ở khu vực. Các nỗ lực này nhìn chung đều đem lại những kết quả tích cực.

Theo các nhà quan sát, dù còn nhiều khó khăn và trở ngại, song nhiều khả năng Chính quyền Ô-ba-ma vẫn tiếp tục thực hiện những chính sách chiến lược đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương theo lộ trình đã đề ra vì khu vực này vẫn đóng một vai trò quan trọng chiến lược đối với nhiều lợi ích của Mỹ, như chính trị, kinh tế và quân sự.

Nguồn: nhandan.com.vn