Bài phát biểu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Phiên thảo luận Cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 68 (ngày 28-9) đã nhận được sự đánh giá cao của dư luận quốc tế và trong nước. Tạp chí Quốc phòng toàn dân xin giới thiệu một số ý kiến về bài phát biểu của Thủ tướng.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Phiên thảo luận Cấp cao của Đại hội đồng LHQ khóa 68

Bài phát biểu truyền cảm hứng

Đó là ý kiến của Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc (LHQ) tại Việt Nam, bài diễn văn tại Đại hội đồng LHQ của Thủ tướng Việt Nam sẽ “truyền cảm hứng cho các vị lãnh đạo các nước khi chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong việc giảm được một phần ba người nghèo của nước mình trong chưa đầy 10 năm”.

Bà Pratibha Mehta rất tâm đắc việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chia sẻ “để thoát nghèo cần có sự nỗ lực tự vươn lên của chính các nước nghèo cùng với sự hỗ trợ của các nước giàu hơn, các nước phát triển hơn. Sự hỗ trợ đó không phải chỉ bằng tấm lòng nhân ái “lá lành đùm lá rách” mà trước hết cần bằng trách nhiệm, vì trong sự giàu có của nhiều người, sự phát triển của nhiều nước không phải không có thuộc người nghèo, nước nghèo”.

Thủ tướng đã lấy chính Việt Nam là ví dụ điển hình về sự hỗ trợ vô tư đối với nhiều nước trên thế giới trong việc đảm bảo an ninh lương thực. “Chúng tôi cũng không chỉ xuất khẩu mà còn giúp các nước tự sản xuất thêm lúa gạo như đã thực hiện ở Cuba, Mozambique, Angola, Mali, Madagascar, Myanmar...” . Thủ tướng chỉ rõ, đây là mô hình hợp tác “đầy ý nghĩa và hiệu quả thiết thực”. Chính vì thế, Thủ tướng Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế “hãy bằng trách nhiệm và lòng nhân ái, nỗ lực hơn nữa cho một chương trình nghị sự vì sự phát triển bền vững sau 2015 nhằm bảo vệ hòa bình, thúc đẩy hợp tác, xóa đói nghèo và bảo vệ hành tinh của chúng ta”. Theo Bà, bài phát biểu của người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đáp ứng được kỳ vọng của lãnh đạo các cơ quan của LHQ tại Việt Nam.

Biểu hiện của lòng cao thượng

Chia sẻ cảm nhận của mình về bài phát biểu của Thủ tướng, ông David Brown, nhà ngoại giao kỳ cựu người Mỹ nói:  “bài phát biểu được trình bày đúng thời điểm – phiên thảo luận chung hằng năm của Đại Hội đồng LHQ và đã được dịch rất tốt sang tiếng Anh”.

Ông David Brown đánh giá cao việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định “Việt Nam đã sẵn sàng đóng góp cho các hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ, sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia đang phát triển bảo đảm an ninh lương thực, và giải quyết những tranh chấp trên Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế” và cho rằng đây là biểu hiện của lòng cao thượng được trình bày một cách hùng hồn.

Lòng tin chiến lược và ổn định chính trị bảo đảm thành công cho Việt Nam

Đó là nội dung chính của bài viết đăng trên Đài Tiếng nói nước Nga ngày 29-9 (sau khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có bài phát biểu). Bài báo viết: Số lượng những người sống ở mức nghèo đói cùng cực trên thế giới trong 20 năm qua đã giảm hơn một nửa. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn hàng tỷ người phải sống trong cảnh nghèo đói… ViệtNam dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trên bình diện này. Từ diễn đàn LHQ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thông báo với toàn thế giới: Trong hơn một thập kỷ qua, Việt Nam đã đưa các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ vào chiến lược phát triển của mình, kết hợp chặt chẽ tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội. Việt Nam đặc biệt quan tâm đầu tư về y tế, giáo dục, thông tin... đến cho mọi người dân, nhất là ở các vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ một nước thiếu đói, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, không chỉ bảo đảm an ninh lương thực cho riêng mình mà còn góp phần tích cực bảo đảm an ninh lương thực thế giới. Đó là cơ sở để tháng 6-2013, Việt Nam cùng với 37 quốc gia khác được Tổ chức Nông - Lương LHQ trao giải thưởng. Những kết quả như vậy của Việt Nam xứng đáng nhận được sự tán dương của cử tọa Đại hội đồng.

Kinh nghiệm “lấy dân làm gốc”

Đáng chú ý là Việt Nam không xem xét vấn đề đấu tranh với nghèo khổ chỉ dưới góc độ kinh tế. “Trong quá trình giải quyết những nhiệm vụ mà LHQ đặt ra đồng thời cũng là yêu cầu bức thiết của đất nước, thực tế thành công của Việt Nam khi đạt tới kết quả nổi bật như vậy cho thấy bí quyết quan trọng là hội tụ một cách hài hòa ba yếu tố: Trong nước - khu vực - toàn cầu; trong đó, yêu cầu tiên quyết là đảm bảo duy trì ổn định chính trị, kinh tế - xã hội trong nước, phối hợp với duy trì hòa bình và hợp tác trong khu vực và thế giới, xây đắp củng cố thể chế toàn cầu làm nền tảng hỗ trợ tích cực.

Có thể thấy, trong bối cảnh thế giới đương đại, ban lãnh đạo Việt Nam vẫn coi trọng sử dụng khía cạnh phương pháp quản lý xã hội vốn là một kinh nghiệm tốt được đúc rút qua truyền thống lịch sử tư tưởng của đất nước là “lấy dân làm gốc”. Hà Nội đã chủ trương đặt con người vào trung tâm mọi chiến lược phát triển, xem con người vừa là động lực vừa là mục tiêu của phát triển. Đường lối nhân văn đó đã được ứng dụng để thực thi tốt nhiệm vụ thiên niên kỷ mà tổ chức toàn thế giới đặt ra. Cụ thể, như Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết: điều đặc biệt quan trọng là ban lãnh đạo Việt Nam đã vận động mỗi người dân và cả cộng đồng đóng góp, tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xóa đói giảm nghèo, giúp những người nghèo khổ tự lực vươn lên thoát nghèo bền vững.

Phát hiện mới về vai trò của lòng tin chiến lược

Trong bài phát biểu tại Niu Y-oóc, Thủ tướng Việt Nam tiếp tục khẳng định nội dung tư duy vốn là ý tưởng chính trong diễn văn chương trình của Ông tại Hội nghị an ninh quốc tế ở Shangri-La. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu đề xuất: Lòng tin chiến lược giữa các quốc gia phải không ngừng được vun đắp bằng sự thật tâm, thái độ chân thành và những hành động thiết thực. Với xuất phát điểm tư tưởng như vậy, Việt Nam nỗ lực cùng các thành viên khác xây dựng Cộng đồng ASEAN, ngôi nhà chung của các quốc gia Đông Nam Á. “Việt Nam đã có phát hiện mới khi nêu vai trò của lòng tin chiến lược trong bang giao quốc tế”, chuyên viên Nga Dmitry Mosyakov, lãnh đạo Trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á, châu Úc và châu Đại Dương của Viện Phương Đông (thuộc Viện Hàn lâm khoa học Liên bang Nga) nhận định.

Giáo sư Dmitry Mosyakov phân tích: “Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng không xem giải quyết cảnh đói nghèo là vấn đề riêng biệt, thuần túy kinh tế hay xã hội. Ông đã gắn các giải pháp cho vấn đề này với việc tạo lập bầu không khí tin cậy, yêu chuộng hòa bình, an ninh và ổn định trong quan hệ quốc tế. Như là phản đề với các sự kiện ở Trung Đông mà đặc biệt là ở Xy-ri, ông Nguyễn Tấn Dũng nêu điển hình ASEAN, khối liên minh đoàn kết mà trong đó Việt Nam đang đóng vai trò ngày càng quan trọng. Các nước thành viên ASEAN đang tiến tới xây dựng thành công vào năm 2015 một Cộng đồng ASEAN vững mạnh. Các quốc gia trong tổ chức khu vực này đã biết đàm phán và thỏa thuận cả về những nội dung chứa đựng mâu thuẫn nội bộ, cả về rất nhiều vấn đề hệ trọng của chính sách đối ngoại.

Hệ quả logic và minh chứng rõ nét cho sự đúng đắn của đường lối này để tạo lập xã hội ổn định trong mỗi nước, trong khu vực và trên thế giới, là thực tế tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và thành công to lớn của các nước Đông Nam Á trong cuộc đấu tranh gìn giữ hòa bình và chống đói nghèo mà Việt Nam là một điển hình nổi bật - chuyên viên uy tín của Nga kết luận.

* Cùng ngày, đài RFI (Pháp) cũng đề cập đến bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại diễn đàn Đại hội đồng LHQ nhưng quan tâm tới một khía cạnh khác, đó là việc Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình LQH. RFI viết: “Trong bài phát biểu tại khóa họp của Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nêu lên cuộc chiến tranh tại Xy-ri và tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, cũng như tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông và biển Hoa Đông. Thủ tướng đã tuyên bố là Việt Nam đã sẵn sàng tham gia các hoạt động duy trì hòa bình của LHQ”.

Tự tin vào con đường đất nước lựa chọn

Ông LÊ ĐÌNH TĨNH, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược, Bộ Ngoại giao nhận thấy bài phát biểu của Thủ tướng có 4 điểm nổi bật:

Thứ nhất, bài phát biểu bám sát trọng tâm của khóa họp Đại Hội đồng LHQ khóa 68 này, đó là các vấn đề liên quan đến an ninh và phát triển toàn cầu, bao gồm cả tầm nhìn sau 2015; phản ánh quan điểm bao quát, đặt Việt Nam trong bối cảnh chung.

Thứ hai, Thủ tướng đã cập nhật tình hình và quan điểm của Việt Nam đối với các diễn biến mới nhất liên quan đến các nội dung trên, như các vấn đề Biển Đông, biển Hoa Đông, Trung Đông, Cuba, Palestine…. cũng như nhiều thách thức an ninh và phát triển đa dạng, phức tạp nổi lên hiện nay.

Thứ ba, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã thể hiện lập trường quan điểm của Việt Nam về nhiều vấn đề hệ trọng liên quan đến thế giới, khu vực và Việt Nam như đã nêu ở trên, nhưng đều nhất quán về lập luận: Các quốc gia cần phải tăng cường xây dựng lòng tin đối với nhau, tôn trọng luật pháp quốc tế, nguyên tắc ứng xử chung, cũng như tôn trọng các đặc thù văn hóa lịch sử và điều kiện phát triển của mỗi một quốc gia. Đây chính là những yếu tố căn bản, mẫu số chung bắt buộc của mọi nỗ lực hướng tới một thế giới hòa bình, thịnh vượng và văn minh.

Thứ tư, bài phát biểu của Thủ tướng cho thấy thái độ tự tin vào con đường mà Việt Nam đã chọn, đó là viễn cảnh về một đất nước hòa bình trong một cộng đồng khu vực và thế giới hòa bình, kinh tế phát triển bền vững và xã hội đạt được công bằng, tiến bộ. Với niềm tin đó, bài phát biểu cũng chỉ rõ, sẽ có thêm cơ sở để thành hiện thực nếu các quốc gia kết hợp hài hòa giữa lợi ích riêng-chung. Việt Nam hoàn thành các Mục tiêu thiên niên kỷ trước thời hạn có ý nghĩa tích cực cho cả Việt Nam và cộng đồng quốc tế, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình cũng là đóng góp vào nền hòa bình chung.

Về ý tứ sâu xa của bài phát biểu của Thủ tướng,  ông Lê Đình Tĩnh cho rằng bài phát biểu kêu gọi các quốc gia tôn trọng công lý của sự phát triển, là nền công lý tất yếu nếu thế giới muốn một trật tự kinh tế quốc tế bình đẳng hơn, trong đó mọi quốc gia đều có quyền phát triển, lựa chọn con đường phát triển, mọi quốc gia đều có thể có những đóng góp và nhận được sự ủng hộ đích đáng từ những quốc gia khác, đặc biệt là từ các quốc gia phát triển và các tổ chức quốc tế.

Tinh thần trách nhiệm, giá trị nhân văn cao cả

Đại tá, ThS. VŨ HỒNG KHANH (Viện Chiến lược Quốc phòng):

Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là một thông điệp khẳng định, Việt Nam là một nước đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh, nên nhân dân Việt Nam rất thấu hiểu giá trị của hòa bình và ổn định để xây dựng và phát triển đất nước. Việt Nam luôn chủ trương mở rộng quan hệ hợp tác với quân đội các nước trong và ngoài khu vực, tăng cường hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, phối hợp trong các hoạt động nhằm đối phó với những thách thức an ninh chung. Là một đất nước đang hội nhập mạnh mẽ vào cộng đồng quốc tế, Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển với chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế.

Việc Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ có thể được coi là bước phát triển mới của quá trình hội nhập quốc tế về quốc phòng của nước ta, khẳng định Việt Nam là một đối tác tin cậy, một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, luôn mong muốn đóng góp vào sứ mệnh cao cả của LHQ là giữ gìn môi trường hòa bình và phát triển. Sau 30 năm chiến tranh, đất nước ta bị tàn phá nặng nề, đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn, song Việt Nam luôn nỗ lực thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của một thành viên LHQ. Mặc dù chưa trực tiếp tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ, nhưng kể từ năm 1996 đến nay, Việt Nam vẫn liên tục đóng góp về tài chính cho các hoạt động gìn giữ hòa bình. Hiện nay, với việc cử lực lượng trực tiếp tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ cho thấy, Việt Nam “sẵn lòng đóng góp nguồn lực, dù còn nhỏ bé, như sự tri ân đối với bạn bè quốc tế đã giúp Việt Nam giành và giữ độc lập, thống nhất đất nước, thoát khỏi đói nghèo”.

Việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ là trách nhiệm mới của quân đội ta, một quân đội cách mạng do Đảng ta và Bác Hồ thành lập, giáo dục và rèn luyện. Tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ là một cơ hội để cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam thể hiện phẩm chất và năng lực của “Bộ đội Cụ Hồ”. Đây cũng là cơ hội để cán bộ, chiến sĩ quân đội ta trải nghiệm thực tế, nâng cao hiểu biết về luật pháp quốc tế, kinh nghiệm hoạt động trong môi trường quốc tế; kiến thức và kỹ năng phối hợp hoạt động của các lực lượng đa quốc gia và tiếp xúc với các kiến thức, kỹ thuật quân sự mới. Qua thực tế tiếp xúc với quân đội và nhân dân các nước, cán bộ, chiến sĩ ta sẽ được rèn luyện và nâng cao khả năng chỉ huy, tổ chức, hiệp đồng, cơ động và trình độ đối phó với các tình huống xảy ra.

Tuy nhiên, tham gia hoạt động giữ gìn hòa bình của LHQ cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với cán bộ, chiến sĩ quân đội ta, nhất là công tác giáo dục chính trị, tư­ t­ưởng, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong xây dựng hình ảnh người cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam trong con mắt bạn bè quốc tế. Đó là những chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, có kiến thức chuyên môn sâu, hiểu biết rộng về luật pháp quốc tế. Đó cũng là những “đại sứ hòa bình”, thể hiện tinh thần trách nhiệm, mang những giá trị nhân văn cao cả của nền văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tự hào, tin tưởng trước vị thế, uy tín của Việt Nam

Kỹ sư MAI THẾ HÀO (Chuyên viên Cục Chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn):

Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng ngay lập tức đã thu hút sự quan tâm sâu sắc của mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân. Ai cũng bày tỏ niềm tự hào, tin tưởng trước vị thế Việt Nam, uy tín Việt Nam, thông điệp Việt Nam tại Đại hội đồng LHQ. Hai vấn đề cốt lõi được Thủ tướng Việt Nam đề cập sâu sắc, đó là chiến tranh và vấn nạn đói nghèo. Đây là hai mặt của mối quan hệ biện chứng. Chiến tranh đã đẩy hàng tỷ người trên Trái Đất rơi vào đói nghèo. Và chính đói nghèo, sự gia tăng phân hóa giàu nghèo trên phạm vi toàn cầu là một trong những nguyên nhân của chiến tranh. Các quốc gia, vùng lãnh thổ trên toàn thế giới đã nỗ lực để ngăn chặn chiến tranh, đẩy lùi nghèo đói, song những mầm mống nguy cơ chiến tranh vẫn hằng ngày, hằng giờ hiện hữu trong cuộc sống xã hội loài người. Bóng đen của đói nghèo, lạc hậu vẫn bao phủ một phần lớn Trái đất và đang có nguy cơ lan rộng.

Nhìn ra phạm vi toàn cầu để chúng ta có cái nhìn khách quan, toàn diện hơn về đất nước mình, dân tộc mình. Rõ ràng là đã và đang tồn tại rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết, song có thể thấy những giải pháp vĩ mô, những chương trình quốc gia về xóa đói, giảm nghèo của chúng ta đã và đang mang lại những thành quả to lớn. Bộ mặt nông nghiệp, nông thôn không ngừng khởi sắc. Đời sống nhân dân được nâng lên. Càng ngày càng có nhiều những chương trình hướng đến người nghèo thiết thực, hiệu quả. Chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và xã hội đang góp phần làm thay đổi căn bản hệ thống hạ tầng nông thôn, nâng tầm trình độ nhận thức của người dân, cải thiện năng suất, chất lượng cây trồng vật nuôi, nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp nông thôn. Các mục tiêu về y tế, văn hóa, giáo dục cho nông thôn, vùng sâu, vùng xa đã và đang thúc đẩy kinh tế xã hội nông thôn Việt Nam phát triển.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gửi đến cộng đồng LHQ những thông điệp rõ ràng, thể hiện tinh thần, thái độ trách nhiệm và giá trị văn hóa nhân văn của dân tộc, nhân dân Việt Nam đối với sứ mệnh toàn cầu.

Việt Nam - một dân tộc yêu chuộng hòa bình

Đại tá PHẠM KIM CƯƠNG, Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 4:

Với những phân tích, lập luận súc tích, sắc sảo, giàu sức thuyết phục, bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Phiên thảo luận chung Đại hội đồng LHQ khóa 68, một lần nữa đã thể hiện thông điệp hết sức rõ ràng về quan điểm, chủ trương của Chính phủ và nhân dân Việt Nam trong quan hệ quốc tế. Trước những biểu hiện xung đột, nguy cơ xảy ra chiến tranh cục bộ ở nhiều nơi trên thế giới, hơn lúc nào hết, thế giới cần sự chung tay, góp sức, sự kiềm chế của các quốc gia, nhất là các cường quốc để duy trì môi trường hòa bình, hữu nghị để hợp tác và phát triển. Việt Nam là quốc gia yêu chuộng hòa bình, đã, đang và sẽ làm hết khả năng của mình để góp phần gìn giữ hòa bình trong khu vực và thế giới. Chủ trương nhất quán của Việt Nam là giải quyết mọi tranh chấp bằng giải pháp hòa bình. Hơn ai hết, 90 triệu dân Việt Nam nhận thức sâu sắc về cái giá phải trả khủng khiếp do chiến tranh. Là dân tộc đi lên từ đống đổ nát của chiến tranh, nơi mỗi người dân phải hứng chịu lượng bom đạn gấp 10 lần trọng lượng cơ thể, không một người dân Việt Nam nào mong muốn lịch sử chiến tranh lặp lại. Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng chính là tâm huyết được rút ra từ suy nghĩ của mọi người dân Việt Nam: “Sinh mạng con người dù màu da nào cũng quý như nhau. Mạng sống của một người bị cướp đi thì đối với một gia đình dù ở ngay khu Ma-hát-tan này hay ở nơi hẻo lánh nào đó trên trái đất cũng đều là mất mát thương đau…”. Ai cũng biết, với tiềm lực quân sự của các quốc gia, nhất là các cường quốc trên thế giới hiện nay, nếu xảy ra xung đột dẫn đến chiến tranh, hậu quả đối với thế giới sẽ tàn khốc, khủng khiếp đến mức nào. Những giải pháp do Thủ tướng Việt Nam đề xuất để góp phần giữ gìn, bảo vệ hòa bình thế giới chính là điều kiện để ngăn chặn “bàn tay” chiến tranh dưới mọi hình thức.

Nghiên cứu bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, chúng tôi thấy đây là một tài liệu giáo dục chính trị có giá trị to lớn đối với cán bộ, chiến sĩ. Chúng tôi đang tổ chức học tập, quán triệt sâu rộng, liên hệ sát với nhiệm vụ của Quân đoàn 4, góp phần xây dựng, bồi đắp bản lĩnh chính trị, lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng cho mọi cán bộ chiến sĩ, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.

ĐOÀN TÁ ANH (tổng hợp)

Nguồn: chinhphu.vn, qdnd.vn