Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn cao điểm của “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” với tinh thần khẩn trương, khoa học. Thành phố huy động đồng bộ các nguồn lực, kết hợp hồ sơ lịch sử, dữ liệu ADN và sự tham gia của Nhân dân tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Theo Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, từ năm 2025 đến nay, nhờ rà soát hồ sơ, xác minh thực địa và phối hợp với các đơn vị liên quan, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 19 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn Thành phố.

Mỗi hài cốt liệt sĩ tìm thấy là kết quả của quá trình xác minh công phu, nhiều lớp, có khi kéo dài hàng tháng. Đáng chú ý, nhiều hài cốt được tìm thấy từ những thông tin rất ít ỏi như sơ đồ chôn cất cũ, ghi chép trong nhật ký chiến sĩ hoặc ký ức rời rạc của các cựu chiến binh.

Tại điểm tìm kiếm ở xã Củ Chi và xã An Nhơn Tây (Thành phố Hồ Chí Minh), tổ công tác đã đối chiếu hơn 20 nguồn thông tin, kết hợp bản đồ quân sự và khảo sát địa hình trước khi khoanh vùng chính xác khu vực. Kết quả, lực lượng chức năng đã quy tập được 03 hài cốt liệt sĩ.

Trao đổi biện pháp tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại phường Chánh Phú Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh).

Từ kinh nghiệm thực tiễn, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ngày 14/4, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức lễ động thổ giai đoạn 2 tại khu vực Suối Bông Trang, phường Chánh Phú Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh). Đơn vị phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và doanh nghiệp liên quan, tạo điều kiện thuận lợi để lực lượng chức năng triển khai công tác đào tìm.

Theo Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước đó, giai đoạn 1 (từ ngày 19/11 đến 19/12/2025), Ban chỉ đạo 515 Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức đào tìm trên diện tích khoảng 1.200m², khối lượng hơn 3.500m³ đất, song chưa phát hiện hài cốt liệt sĩ. Sau khi kết thúc, Bộ Tư lệnh Thành phố tiếp tục phối hợp với Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, cựu chiến binh Sư đoàn 9 (Quân đoàn 34), thân nhân cựu binh Australia và các đơn vị liên quan thu thập, bổ sung thông tin, tọa độ, hình ảnh phục vụ xác minh.

Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh (bên trái) kiểm tra bản đồ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại phường Chánh Phú Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh).

Qua phân tích tổng hợp nhiều nguồn, Ban chỉ đạo 515 Thành phố Hồ Chí Minh đã khoanh vùng vị trí nghi có mộ tập thể, cách khu vực đào tìm giai đoạn 1 khoảng 100m. Đây được nhận định là nơi chôn cất nhiều cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 9 và lực lượng vũ trang địa phương hy sinh trong trận tập kích “Rolling Stone” (Hòn đá lăn) vào năm 1966 tại khu vực Suối Bông Trang - Nhà Đỏ. Do chiến sự ác liệt, các liệt sĩ được chôn cất khẩn cấp, thiếu thông tin.

Trước đó từ nguồn tin ban đầu của ông Võ Văn Quang (phường Bến Cát, Thành phố Hồ Chí Minh) trong lúc đào gốc cao su đã phát hiện xương ống, hộp sọ cùng các di vật như tăng, võng, tấm đắp. Trên cơ sở thông tin này, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh tham mưu Ban chỉ đạo 515 Thành phố tổ chức tìm kiếm. Kết quả, đơn vị đã cất bốc được 02 hài cốt ở độ sâu khoảng 1,5m, kèm một số di vật. Hiện Thành phố tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm.

Dâng hương tri ân các Anh hùng liệt sĩ.

Theo ngành chức năng, hiện Thành phố Hồ Chí Minh còn khoảng 11.000 liệt sĩ chưa được tìm thấy. Khó khăn lớn nhất là thiếu thông tin; sau nhiều thập kỷ, địa hình thay đổi, nhân chứng thưa dần, ký ức không còn đầy đủ; nhiều vị trí chôn cất chỉ được mô tả rất khái quát, gây khó khăn cho công tác xác minh và tìm kiếm.

Bên cạnh đó, thời gian qua, việc quán triệt và triển khai các văn bản chỉ đạo ở một số địa phương còn chưa chặt chẽ; công tác phối hợp giữa chính quyền cơ sở và một số đơn vị chưa đồng bộ, khoa học. Phương tiện, trang bị phục vụ nhiệm vụ tại một số nơi vẫn dựa vào phương pháp thủ công.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp. Thành phố quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, Nhà nước; nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể và toàn xã hội; đồng thời trước hết tập trung lực lượng, phương tiện tìm kiếm tại các khu vực có thông tin mộ liệt sĩ chưa được quy tập hoặc đã tìm kiếm nhưng chưa có kết quả.

Đưa hài cốt liệt sĩ về nơi an táng.

Ban chỉ đạo 515 Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng kế hoạch cụ thể, đẩy mạnh vận động tổ chức, cá nhân và nhân dân cung cấp thông tin; tăng cường trao đổi, chia sẻ dữ liệu và mở các chuyên mục tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng. Đồng thời, thành phố chú trọng phát huy vai trò của cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ trong việc cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

Thành phố tập trung củng cố tổ chức, nâng cao trách nhiệm của Ban Chỉ đạo 515 các cấp; bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cho lực lượng làm nhiệm vụ; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời biểu dương các điển hình tiên tiến và xử lý nghiêm các vi phạm. Các đơn vị đẩy mạnh mô hình “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kết hợp phương pháp truyền thống với ứng dụng công nghệ, bảo đảm kiên trì, linh hoạt và xác minh nhiều lần để điều chỉnh phương án tìm kiếm phù hợp. Đồng thời, Thành phố Hồ Chí Minh tăng cường đầu tư phương tiện, trang bị hiện đại, khắc phục tình trạng thiếu thốn, lạc hậu ở một số đơn vị, vốn trước đây chủ yếu phải dựa vào phương pháp thủ công.

Theo Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh cần chú trọng phối hợp chỉ đạo xây dựng mô hình “3 lớp dữ liệu - 2 mũi giáp công”. Ba lớp dữ liệu gồm hồ sơ giấy lịch sử, dữ liệu số hóa và dữ liệu gen thân nhân. Hai mũi triển khai là rà soát từ cơ sở và ứng dụng công nghệ ADN. Cách làm này giúp nâng cao độ chính xác, hạn chế trùng lặp và rút ngắn thời gian xác minh.

DUY NGUYỄN - TÂN TRƯỜNG

Nguồn: qdnd.vn