Giữa những triền đồi nơi biên giới, khi dấu tích chiến tranh đã phủ màu thời gian, cán bộ, nhân viên Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) Bộ CHQS tỉnh Lào Cai và Tuyên Quang (Đội quy tập) vẫn lặng lẽ lần theo từng tọa độ, bóc từng lớp đất đá tìm hài cốt các liệt sĩ. Mỗi hài cốt được tìm thấy là một người lính được trở về, một gia đình có thêm niềm an ủi. Đó là những việc làm thiết thực của cán bộ, nhân viên Đội quy tập hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống LLVT Quân khu 2 (19/10/1946 - 19/10/2026).

Lần theo ký ức giữa Đồi Đá Vôi

Chiếc cuốc bổ xuống, từng lớp đất được bóc lên, những dấu hiệu bất thường được kiểm tra cẩn trọng. Giữa đồi Đá Vôi, thuộc tổ 39, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai, cán bộ, nhân viên Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) Bộ CHQS tỉnh Lào Cai miệt mài với công việc mà họ vốn đã quen thuộc suốt thời gian qua: Đi tìm hài cốt các liệt sĩ đã chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc.

Với người dân ở phường Cam Đường, đồi Đá Vôi là một địa danh quen thuộc. Song với những người lính từng chiến đấu trên tuyến biên giới tỉnh Lào Cai, nơi đây còn lưu giữ nhiều ký ức về những trận đánh và những đồng đội đã nằm lại.

Hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại đồi Đá Vôi. Ảnh: HỮU HUỲNH

Cựu chiến binh (CCB) Trần Minh Bài, tổ 22, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai là một trong những người vừa cung cấp thông tin quan trọng cho lực lượng tìm kiếm. Nhập ngũ tháng 01/1976, ông từng phục vụ chiến đấu tại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 121, Bộ CHQS tỉnh Hoàng Liên Sơn; sau đó là Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 121, Sư đoàn 345, Quân khu 2. Trong những năm chiến đấu bảo vệ biên giới, ông cùng đồng đội tham gia nhiều trận đánh tại Cao điểm 368, Cầu số 9 và các khu vực tuyến biên giới thuộc tỉnh Lào Cai. Nhắc về đồng đội, ông Bài kể lại, trước đây nhiều cán bộ, chiến sĩ thuộc Trung đoàn 121, Trung đoàn 118, Công an vũ trang địa phương, lực lượng tự vệ khu mỏ Apatít Cam Đường đã anh dũng chiến đấu và hy sinh. Sau các trận đánh, đồng đội an táng các liệt sĩ tại khu vực đồi Lò Vôi liên hoàn, nay là đồi Đá Vôi.

Theo CCB Trần Minh Bài, có hơn 200 liệt sĩ từng được an táng tại đồi Đá Vôi. Các phần mộ xếp thành từng hàng, mỗi hàng có từ 8 đến 10 mộ và có khoảng 23 đến 25 hàng mộ. Qua thời gian, nhiều phần mộ đã được di chuyển về các nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Lào Cai, song vẫn còn những liệt sĩ chưa tìm được hài cốt.

Từ những thông tin của CCB Trần Minh Bài, Đội Tìm kiếm, quy tập HCLS (lâm thời) Bộ CHQS tỉnh Lào Cai tổ chức khảo sát, tìm kiếm tại các vị trí nghi có hài cốt, đồng thời mở rộng phạm vi tìm kiếm.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai và Bộ CHQS tỉnh Lào Cai trao đổi với Cựu chiến binh về vị trí chôn cất hài cốt liệt sĩ.

Thượng tá Phùng Đức Anh, Đội trưởng Đội Tìm kiếm, quy tập HCLS (lâm thời), Bộ CHQS tỉnh Lào Cai cho biết: “Đội quy tập được huy động tối đa quân số với hơn 50 cán bộ, nhân viên phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS tại khu vực đồi Đá Vôi. Cán bộ, chiến sĩ tìm kiếm theo đường bình độ của quả đồi, bóc từng lớp đất kiểm tra từng dấu tích. Mới đây Đội đã tìm kiếm, cất bốc được 28 HCLS”.

Đưa hài cốt liệt sĩ trở về

Không chỉ ở Lào Cai, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống LLVT Quân khu 2 bằng những việc làm thiết thực, thời gian qua, Đội Tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang nỗ lực, tổ chức tìm kiếm tại địa bàn các xã Thanh Thủy, Minh Tân và Bạch Đích, quy tập được 12 HCLS.

Thượng tá Bùi Phú Vinh, Chính trị viên Đội Tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang cho biết, quá trình tìm kiếm gặp không ít khó khăn, do địa hình phức tạp, dấu tích chiến trường bị thời gian xóa mờ. Song, cán bộ, chiến sĩ luôn xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt, thiêng liêng, nỗ lực với quyết tâm cao nhất để sớm đưa hài cốt các liệt sĩ trở về.

“Chúng tôi luôn xác định cần phải khắc phục khó khăn, tận dụng từng nguồn thông tin, tranh thủ thời gian để tổ chức tìm kiếm hiệu quả nhất, phấn đấu quy tập được nhiều HCLS nhất có thể. Mỗi HCLS được tìm thấy là thêm một gia đình đang mong đợi. Anh em trong Đội quy tập luôn động viên nhau kiên trì, làm việc với trách nhiệm cao nhất”, Thượng tá Bùi Phú Vinh chia sẻ.

Theo anh Vinh, trong số 12 HCLS được tìm thấy, hai trường hợp tại xã Bạch Đích đã xác định được danh tính. Đó là liệt sĩ Lỗ Trọng Sang, sinh năm 1957, quê thôn Phượng Mao, xã Tam Thanh, tỉnh Phú Thọ (trước đây) và liệt sĩ Trần Xuân Vững, sinh năm 1961, quê xã Phú Cường, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội (trước đây). Cả hai liệt sĩ thuộc Ban CHQS huyện Yên Minh (cũ), hy sinh tháng 4/1984, tại khu vực Điểm cao 1250, sườn nam núi Bạc, thôn Phú Lũng, xã Bạch Đích.

Hài cốt liệt sĩ được bảo quản tại Nhà chờ, Đội Tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang.

Hiện nay, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang đang phối hợp với các cơ quan chức năng tiếp tục xác minh, tìm kiếm thân nhân, gia đình các liệt sĩ. Toàn bộ 12 hài cốt vừa được tìm thấy đã được quy tập về Nhà chờ của Đội Tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ CHQS Tỉnh Tuyên Quang để bảo quản, hương khói.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống LLVT Quân khu 2, cán bộ, nhân viên các đơn vị Tìm kiếm, quy tập HCLS thuộc Quân khu 2 vẫn ngày ngày lặng thầm viết tiếp câu chuyện nghĩa tình bằng những việc làm thiết thực. Họ đi tìm HCLS giữa những cánh rừng, lần theo từng dấu tích chiến tranh đã phủ mờ theo năm tháng, với một mong muốn giản dị mà thiêng liêng: Sớm đón các liệt sĩ được trở về với quê hương, gia đình, về bên đồng đội.

CAO MẠNH TƯỜNG

Nguồn: qdnd.vn