Cải cách hành chính (CCHC) nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước là một mặt công tác quan trọng của công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đặc biệt là trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh CNH, HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế.

Quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối của Đảng về CCHC và Chương trình tổng thể CCHC Nhà nước giai đoạn 2001-2010 của Thủ tướng Chính phủ, những năm qua, Đảng ủy Quân sự Trung ương (ĐUQSTƯ) và Bộ Quốc phòng (BQP) đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, thông tư, kế hoạch lãnh đạo, chỉ đạo triển khai công tác CCHC trong quân đội. Với sự nỗ lực của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, công tác CCHC đã đạt được kết quả khá toàn diện, vững chắc, góp phần quan trọng vào việc xây dựng, củng cố sức mạnh chiến đấu của quân đội trong thời kỳ mới. Nổi bật là, quân đội đã chủ động tham mưu cho Đảng, Nhà nước xây dựng và triển khai thực hiện cơ chế quản lý nhà nước đối với công tác quốc phòng, quân sự (QP,QS), nhất là phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, vai trò tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ QP,QS của cơ quan quân sự  các cấp. Quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 51- NQ/TW, ngày 20-7-2005 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 513/ NQ- ĐUQSTW, ngày 17-11-2005 của Đảng uỷ Quân sự Trung ương về việc thực hiện chế độ một ng­ười chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam (QĐNDVN). Công tác CCHC cũng tập trung vào lĩnh vực bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội; nhất là, đổi mới quy trình, nội dung, phương pháp, nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo trong hệ thống nhà trường quân đội. Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quyết định việc phân cấp quản lý cán bộ, tiêu chuẩn chức vụ cán bộ, phù hợp với yêu cầu của Luật Sĩ quan QĐNDVN (sửa đổi). Thực hiện tốt công tác cải cách chế độ tiền lương trong quân đội phù hợp với lộ trình cải cách tiền lương của Chính phủ... Hoàn thành việc xây dựng Đề án tổ chức quân đội cho từng giai đoạn và tầm nhìn tới 2020 và những năm tiếp theo. Trên cơ sở đó, đã tập trung tinh giảm quân số, điều chỉnh tổ chức biên chế lực lượng thường trực theo hướng “gọn, mạnh”; xây dựng lực lượng dự bị động viên “hùng hậu” và lực lượng dân quân, tự vệ “vững mạnh, rộng khắp”; tiến hành điều chỉnh cơ bản thế bố trí chiến lược của các lực lượng vũ trang; xây dựng các kế hoạch, phương án tác chiến và tổ chức triển khai, chỉ đạo các đơn vị thực hiện, nhất là trên các hướng, các địa bàn trọng điểm chiến lược, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đồng thời, từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý, chỉ huy, điều hành cho các ngành, các lĩnh vực, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ QP,QS thời bình và sẵn sàng cho các tình huống chiến tranh. Chú trọng nâng cao chất lượng công tác kế hoạch đầu tư tài chính, xây dựng dự toán, bảo đảm ngân sách; nghiên cứu, đổi mới phương thức dự trữ, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, quân trang, quân lương, xăng dầu..., cho SSCĐ ở các cấp, phù hợp với từng địa bàn, điều kiện chiến đấu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống. Tích cực đổi mới quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; ban hành luật, pháp lệnh, xây dựng hệ thống điều lệnh, điều lệ, tạo đột phá trong xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật, đổi mới lễ tiết, tác phong công tác theo hướng chính quy, hiện đại. Đặc biệt, vừa qua, BQP đã công bố Bộ thủ tục hành chính (TTHC) thuộc phạm vi chức năng quản lý của BQP, gồm 134 TTHC được thực hiện cho 4 cấp: cấp Trung ương 13 thủ tục; cấp tỉnh (Bộ Chỉ huy Quân sự, Bộ Chỉ huy Biên phòng) và các cơ quan, đơn vị trực thuộc BQP 67 thủ tục; cấp huyện 29 thủ tục và cấp xã 34 thủ tục. Đây là lần đầu tiên BQP tập hợp được một bộ cơ sở dữ liệu đầy đủ, hoàn chỉnh về TTHC liên quan đến lĩnh vực hoạt động QP,QS, tạo điều kiện thuận lợi và đem lại lợi ích rất lớn cho việc triển khai công tác này ở các bộ, ngành, địa phương trên phạm vi cả nước, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Cùng với những kết quả đạt được, công tác CCHC trong quân đội cũng còn những hạn chế nhất định. Đó là, tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ ở một số cơ quan, đơn vị vẫn chậm được khắc phục. Một số quy chế công tác chưa phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, chưa sát với thực tế, chưa xác định rõ nội dung, phạm vi trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, nên khi thực hiện nẩy sinh nhiều vướng mắc, kết quả thực hiện nhiệm vụ đạt không cao. Việc tổ chức, triển khai thực hiện điều lệnh, điều lệ, các quy chế công tác ở một số đơn vị cấp cơ sở có lúc, có nơi còn chưa nghiêm; thậm chí một số đơn vị còn để xẩy ra các vụ vi phạm kỷ luật nghiêm trọng. Công tác phối hợp, kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng với các đơn vị trong CCHC có lúc, có nơi còn chưa chặt chẽ... Tuy nhiên, đánh giá tổng thể thì ­những kết quả đạt được trong công tác CCHC thời gian qua là rất cơ bản, tạo cơ sở, nền tảng để tiếp tục xây dựng quân đội vững mạnh theo phương hướng mà Nghị quyết Đại hội X của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ 8 đã xác định. 

Hiện nay và trong thời gian tới, nhiệm vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu mới cao hơn, đòi hỏi toàn quân phải tiếp tục nỗ lực phấn đấu, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Để đạt được mục tiêu đó, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp; trong đó, đối với công tác CCHC cần tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau:

1- Chú trọng giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về mục đích, yêu cầu công tác CCHC trong quân đội thời kỳ mới.

Lãnh đạo, chỉ huy các cấp phải quán triệt sâu sắc và tổ chức tốt công tác giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên chức quốc phòng về mục đích, yêu cầu, phương châm chỉ đạo, nguyên tắc CCHC trong quân đội của ĐUQSTƯ và BQP; trên cơ sở đó, tạo sự thống nhất ở mọi cấp, mọi ngành trong việc triển khai thực hiện. Trong giáo dục, cần làm cho mọi người nhận thức rõ: CCHC là một nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay của quân đội ta; hiệu quả của nó trực tiếp quyết định đến việc hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, đến kết quả xây dựng quân đội "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại". CCHC của quân đội phải là bộ phận hợp thành của CCHC Nhà nước; nhưng do tổ chức và hoạt động có tính đặc thù nên CCHC của quân đội cũng có nhiều điểm khác với các bộ, ngành dân sự. Về tổ chức, BQP là cơ quan của Chính phủ đảm nhiệm chức năng quản lý nhà nước đối với lĩnh vực quốc phòng; đồng thời, trực tiếp chỉ huy, quản lý quân đội. Trực thuộc BQP có Bộ Tổng Tham mưu, các tổng cục, các quân khu, quân chủng, quân đoàn, các binh chủng..., với quy mô tổ chức thường rất lớn. Ngoài cơ quan quân sự tổ chức theo hệ thống chính quyền các cấp còn có quân khu, đảm nhiệm nhiệm vụ QP,QS trên những hướng, những địa bàn chiến lược. Hơn nữa, tổ chức của quân đội có tính biến động cao, nhất là khi có chiến tranh, động viên quân dự bị thì quy mô tổ chức, quân số sẽ được mở rộng, phát triển. Hoạt động của quân đội đòi hỏi tính tập trung, thống nhất cao độ; cơ chế quản lý thông qua hệ thống điều lệnh, điều lệ, mệnh lệnh của người chỉ huy có tính kỷ luật rất cao, cấp dưới tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh của cấp trên... Trên cơ sở nhận thức đúng mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn của đơn vị, cấp ủy, chỉ huy các cấp xác định cụ thể nội dung, phương pháp CCHC cho phù hợp, nhất là bám sát những yêu cầu của Đề án tổ chức quân đội đến năm 2010 và những năm tiếp theo của BQP. Chú trọng nghiên cứu tổ chức và sắp xếp hợp lý hệ thống quản lý, chỉ huy; điều chỉnh và phân cấp quản lý, phân định rõ thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ giải quyết công việc, tạo cơ chế điều hành thông suốt, có hiệu quả. Tiếp tục nghiên cứu cụ thể hóa chức trách, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị để xây dựng biên chế phù hợp, giảm thiểu tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; kiên quyết cắt giảm các tổ chức, bộ phận không cần thiết..., tạo cơ sở để từng bước đưa công tác tổ chức và hoạt động của các đơn vị và của toàn quân đi vào nền nếp, chính quy, hiện đại.  

2- Nâng cao chất lượng soạn thảo văn bản, tăng cường cải cách TTHC.

Đây là nội dung chủ yếu của công tác CCHC trong quân đội. Theo đó, tiếp tục nghiên cứu chuẩn hóa quy trình soạn thảo văn bản, hình thức văn bản, thẩm quyền, trình tự, thủ tục soạn thảo, trình và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm các văn bản trong quân đội phù hợp với quy định của Chính phủ, quy chế làm việc của cơ quan BQP. Kết hợp chặt chẽ giữa ban hành văn bản với tuyên truyền, phổ biến và kiểm tra việc thực hiện văn bản; đồng thời, chú trọng triển khai các dự án công nghệ thông tin phục vụ quản lý, chỉ huy; đổi mới trang thiết bị làm việc để nâng cao chất lượng, hiệu quả mọi mặt công tác hành chính quân sự, nhất là công tác quản lý tài chính. Tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Quyết định số 30/QĐ-TTg ngày 10-1-2007 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án Đơn giản hóa TTHC trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007-2010 và Quyết định 2439/QĐ-BQP ngày 24-7-2009 của Bộ trưởng BQP về việc ban hành Kế hoạch công tác của BQP triển khai giai đoạn 2 và giai đoạn 3 Đề án Đơn giản hóa TTHC trên các lĩnh vực quản lý nhà nước. Theo đó, việc tiến hành rà soát để đơn giản hóa các TTHC và các quy định có liên quan phải dựa trên 3 tiêu chí lớn: sự cần thiết, tính hợp lý và tính hợp pháp; nhằm đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ, đơn giản, công khai, minh bạch của TTHC, tạo thuận lợi cho các hoạt động hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tính chuyên nghiệp của bộ máy hành chính các cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Để tránh tình trạng hoạt động cải cách dàn trải, thiếu thống nhất dẫn đến kết quả và hiệu quả không cao, phương pháp tiến hành cần chọn cách tiếp cận tổng thể, từ trên xuống, nhằm xem xét toàn bộ hệ thống TTHC tại các cấp cùng với các văn bản quy định TTHC, cũng như các quy định có liên quan đến TTHC. Cùng với đó, cần đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, nâng cao năng lực của hệ thống cơ quan chức năng, của đội ngũ cán bộ chuyên trách trong việc triển khai thực hiện; tăng cường các biện pháp chỉ đạo, rút kinh nghiệm từ thực tiễn để kịp thời sửa đổi, bổ sung những nội dung không phù hợp, hoặc bãi bỏ với những nội dung không cần thiết. Tăng cường gắn kết thực hiện Đề án với việc đổi mới, nâng cao chất lượng bộ máy hành chính, nâng cao tính chuyên nghiệp của cơ quan, đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chuyên trách, tạo động lực mới thúc đẩy đơn vị hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao.

3- Chú trọng xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.

Xét đến cùng, con người mà trước hết là cán bộ, là nhân tố quyết định đến chất lượng, hiệu quả công tác CCHC. Do vậy, cần tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với chế độ và nhân dân, có phẩm chất đạo đức tốt, năng lực, trình độ chuyên môn giỏi, có tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và tác phong chính quy, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong thời kỳ mới. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, đảm bảo đủ số lượng và chất lượng, cơ cấu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng quân chủng, binh chủng, cơ quan, đơn vị. Quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc Quy chế công tác cán bộ của ĐUQSTƯ; coi trọng đổi mới công tác quản lý, chuẩn hóa quy trình nhận xét, đánh giá, quy hoạch cán bộ các cấp, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài, đảm bảo tính kế thừa, chuyển tiếp các thế hệ cán bộ, tránh để bị hụt hẫng. Tiếp tục đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo; coi trọng bồi dưỡng kiến thức pháp luật về hành chính quân sự; kiến thức quản lý nhà nước, kỹ năng nghiệp vụ về hành chính quân sự trong quá trình tổ chức, chỉ huy bộ đội, các kỹ thuật về hành chính trong quân đội (soạn thảo văn bản, lưu trữ, thống kê, bảo mật, sử dụng vi tính trong quản lý tài chính, kế toán, v.v.). Cùng với đó, khâu then chốt có ý nghĩa quyết định là phải chăm lo xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, làm  hạt nhân lãnh đạo, chỉ huy đơn vị hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng QĐND ngày càng vững mạnh, xứng đáng là lực lượng chính trị trung thành, sắc bén của Đảng, của chế độ, của nhân dân, đủ sức ngăn chặn và đối phó thắng lợi với các mối đe dọa, bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN trong mọi tình huống.

Thượng tướng NGUYỄN VĂN ĐƯỢC

Ủy viên BCHTƯ Đảng,

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng