Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội nói chung, với công tác cán bộ trong quân đội nói riêng là vấn đề mang tính nguyên tắc, đảm bảo để quân đội ta không ngừng trưởng thành và lớn mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng và nhân dân giao phó.

Trong những năm qua, nhằm đáp ứng yêu cầu công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta đã kịp thời có những quan điểm, chủ trương, đường lối xây dựng đội ngũ cán bộ phù hợp, tập trung nhất là "Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" do Hội nghị lần thứ 3 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa VIII) xác định. Chiến lược cán bộ cùng các nghị quyết, quy định, quy chế của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác cán bộ là đảm bảo quan trọng hàng đầu cho việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ trong quân đội.

Quán triệt các quan điểm, chủ trương, đường lối về công tác cán bộ trong thời kỳ mới, Đảng ủy Quân sự Trung ương (ĐUQSTƯ) và các cấp ủy trong Đảng bộ Quân đội đã thực hiện nghiêm túc nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ theo nguyên tắc tập trung dân chủ được thể hiện trong tất cả các khâu, các bước của quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội. ĐUQSTƯ, Bộ Quốc phòng đã cụ thể hóa chiến lược cán bộ của Đảng trong quân đội bằng việc xây dựng, ban hành các nghị quyết, chỉ thị về xây dựng đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ trong quân đội. Ngày 29-4-1998, ĐUQSTƯ đã ra Nghị quyết số 94-NQ/ĐUQSTW "Về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội trong thời kỳ mới", xác định phương hướng, quan điểm, mục tiêu, chủ trương, giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ trong quân đội, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong tình hình mới; đồng thời, ban hành Quy chế công tác cán bộ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, nhằm thể chế hóa các quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội. Bộ Quốc phòng đã xây dựng và trình Quốc hội thông qua Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1999; Luật Sĩ quan sửa đổi, bổ sung (tháng 6-2008), sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan năm 1999.

Việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện quan điểm, chủ trương, đường lối, nguyên tắc công tác cán bộ của Đảng trong quân đội thời gian qua được thể hiện tập trung trên một số vấn đề cơ bản là:

Công tác cán bộ trong quân đội đã luôn xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ chính trị của quân đội thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; có tầm nhìn xa, đón trước sự phát triển để quy hoạch đội ngũ, đề ra kế hoạch, bước đi phù hợp, chủ động xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Thường xuyên chăm lo giáo dục, bồi dưỡng nhằm giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết dân tộc, sự đoàn kết, gắn bó thống nhất trong nội bộ và đoàn kết quân dân để thu hút, xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội; chú trọng tạo nguồn cán bộ từ các đối tượng là con cán bộ, đảng viên, con công nhân, nhân dân lao động, con em đồng bào dân tộc thiểu số ở các địa bàn chiến lược.

Gắn xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì với xây dựng đội ngũ cấp ủy, xây dựng đội ngũ cán bộ với xây dựng đội ngũ đảng viên; xây dựng đảng bộ trong sạch vững mạnh với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện; gắn việc xây dựng đội ngũ cán bộ với đổi mới cơ chế, chính sách, nhất là các chính sách đặc thù quân sự, nhằm thu hút tài năng vào phục vụ quân đội và giữ gìn cán bộ công tác nơi khó khăn, gian khổ.

Việc tăng cường đào tạo cán bộ một cách cơ bản, toàn diện và thực hiện chủ trương đại học hóa đội ngũ sĩ quan đã chú trọng kết hợp với đưa cán bộ vào hoạt động thực tiễn lãnh đạo, chỉ huy, quản lý bộ đội huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, sản xuất quốc phòng; thông qua chất lượng, hiệu quả công tác để đánh giá, tuyển chọn, giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng cán bộ, tạo nguồn phát triển lâu dài.

Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, nguyên tắc tập trung dân chủ; những vấn đề về cán bộ và công tác cán bộ đều do tập thể cấp ủy có thẩm quyền thảo luận, quyết nghị theo đa số. Việc quán triệt Nghị quyết số 51-NQ/TW của Bộ Chính trị "Về việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam" và triển khai thực hiện Quyết định số 1723/QĐ-CT ngày 01-12-2007 "Về việc ban hành chức trách, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của chính ủy, chính trị viên, chủ nhiệm chính trị; chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của cơ quan chính trị các cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam", đã tạo nên sự đoàn kết, thống nhất chặt chẽ hơn giữa người chỉ huy và chính ủy, chính trị viên, thực hiện nghiêm túc hơn nguyên tắc tập trung dân chủ. Việc phân cấp trách nhiệm của cấp ủy cấp trên với cấp ủy cấp dưới, giữa cấp ủy với người đứng đầu và cơ quan tham mưu ngày càng rõ hơn; đã xây dựng và thực hiện các quy trình công tác cán bộ ngày càng hợp lý hơn.

Thường xuyên quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương về kiểm tra, giám sát công tác cán bộ. Do quán triệt và thực hiện nghiêm túc sự lãnh đạo của Đảng về công tác cán bộ nên những năm qua, mặc dù đứng trước nhiều khó khăn, thách thức và sự tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, đội ngũ cán bộ quân đội vẫn có sự trưởng thành về nhiều mặt; số lượng và cơ cấu đội ngũ ngày càng phù hợp với yêu cầu, chức năng, nhiệm vụ của quân đội. Thông qua thực tiễn chiến đấu và công tác, đội ngũ cán bộ đã không ngừng trưởng thành, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân; có ý thức cảnh giác cách mạng, tinh thần trách nhiệm cao, luôn khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ trong mọi tình huống; là lực lượng nòng cốt, tin cậy của Đảng và Nhà nước. Mặt bằng kiến thức, trình độ, năng lực chỉ huy, lãnh đạo, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ ngày càng được nâng lên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Đó là những đảm bảo quan trọng để thực hiện những yêu cầu của sự nghiệp xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ quân đội vừa qua có một nguyên nhân cơ bản là: vai trò của cấp ủy các cấp trong Đảng bộ Quân đội đã thường xuyên được phát huy trong việc lãnh đạo thực hiện các quan điểm, nguyên tắc và các mục tiêu, nhiệm vụ công tác cán bộ. Từ đó, các quan điểm, đường lối, nguyên tắc của Đảng về công tác cán bộ đã được tổ chức thực hiện có hiệu quả gắn với thực tế tình hình, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Công tác tư tưởng, tổ chức, chính sách đã được kết hợp chặt chẽ vào quá trình tiến hành công tác cán bộ; đồng thời, sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội đã được huy động vào việc thực hiện công tác cán bộ quân đội.

Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ của quân đội trong thời kỳ mới, tình hình đội ngũ cán bộ, công tác cán bộ quân đội vẫn còn những hạn chế, bất cập. Điều đáng quan tâm nhất, là việc nhận thức tình hình, nhiệm vụ ở một số cán bộ chưa sâu sắc, nên hiệu quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ chưa cao; năng lực trí tuệ, trình độ tổ chức thực hiện có mặt hạn chế, nhất là việc quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng. Một số ít cán bộ có biểu hiện cá nhân chủ nghĩa, cơ hội, cục bộ, thiếu tu dưỡng, rèn luyện, dẫn đến suy thoái về đạo đức, lối sống, không thường xuyên rèn luyện phấn đấu vươn lên... Trong thực hiện công tác cán bộ, ở một số cấp ủy chưa thường xuyên phát huy đầy đủ nguyên tắc tập trung dân chủ. Việc tổ chức nghiên cứu, quán triệt, đề xuất, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị về công tác cán bộ cũng như thực hiện quy trình công tác cán bộ còn có mặt hạn chế, khuyết điểm. Một số cấp ủy và cán bộ chủ trì các cấp chưa quán triệt đầy đủ và sâu sắc những chủ trương, quan điểm đổi mới về công tác cán bộ của Đảng, chưa chủ động dự kiến được những khó khăn và những vấn đề phức tạp nảy sinh trong quá trình thực hiện công tác cán bộ, còn bị động, lúng túng, trông chờ, ỷ lại vào trên. Trong đánh giá, nhận xét cán bộ ở một số cấp ủy còn phiến diện, thiếu nhất quán, né tránh. Quy hoạch cán bộ chỉ huy quản lý còn biểu hiện khép kín, cục bộ, thiếu quan tâm phát hiện, bồi dưỡng tài năng, lớp kế cận; thực hiện các quy định, quy trình bổ nhiệm, đề bạt, tuyển chọn cán bộ đi học... có lúc, có nơi còn thiếu chặt chẽ nên có cán bộ được bổ nhiệm, đề bạt nhưng tín nhiệm không cao. Một số nơi chưa có những giải pháp hữu hiệu để đấu tranh, ngăn chặn, loại trừ các biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ,v.v.

Thực tiễn cách mạng nước ta cũng như quá trình xây dựng quân đội ta trong gần 64 năm qua đã khẳng định "cán bộ là cái gốc của mọi công việc"; cán bộ và công tác cán bộ có vị trí quan trọng quyết định đối với sự thành bại của cách mạng và sự sống còn của bản thân Đảng và Nhà nước ta. Hiện nay, yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế và sự tác động sâu sắc của tình hình quốc tế cũng như trong nước đang đặt ra những yêu cầu, thời cơ, thách thức mới đối với quá trình xây dựng quân đội "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại" nói chung, với việc xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội nói riêng. Trên cơ sở tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm, Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ 8, các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương về công tác cán bộ, công tác cán bộ trong quân đội hiện nay cần tập trung: xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân; có số lượng và cơ cấu hợp lý, có trình độ kiến thức chuyên môn hóa ngày càng cao, năng lực chỉ huy và tổ chức hoạt động thực tiễn tốt, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Kết hợp chặt chẽ việc giữ gìn cán bộ qua chiến đấu, cán bộ có kinh nghiệm với việc trẻ hóa đội ngũ, tạo sự chuyển tiếp liên tục, vững chắc giữa các thế hệ. Đảm bảo cán bộ quân đội thực sự là lực lượng nòng cốt, tin cậy của Đảng trong xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng.

Để thực hiện tốt các yêu cầu trên, cần phải tiến hành tích cực, đồng bộ các giải pháp, cả về tư tưởng, tổ chức, chính sách; phát huy vai trò, trách nhiệm của hệ thống chính trị, sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội; trong đó trực tiếp, quyết định nhất là vai trò của cấp ủy các cấp trong Đảng bộ Quân đội đối với công tác cán bộ. Thực hiện nghiêm túc: Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ theo nguyên tắc tập trung dân chủ; tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy các cấp đi đôi với phát huy trách nhiệm của chính ủy, chính trị viên (bí thư), người chỉ huy và cơ quan chính trị trong công tác cán bộ. Kết hợp chặt chẽ xây dựng đội ngũ cán bộ với xây dựng đội ngũ đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ chủ trì với xây dựng cấp ủy các cấp trong sạch, vững mạnh, làm hạt nhân lãnh đạo, tổ chức đơn vị thực hiện nhiệm vụ; thực hiện đúng các quy trình, quy định về công tác cán bộ. Cấp ủy các cấp cần tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 51-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nghị quyết Trung ương 6 (khóa X) về "Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên"; Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" do Bộ Chính trị phát động. Việc làm này có ý nghĩa vừa cơ bản, vừa thiết thực, cả về trước mắt và lâu dài đối với yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội.

Trên cơ sở nguyên tắc "tập trung dân chủ", cấp ủy các cấp phải thường xuyên quan tâm giải quyết các vấn đề trọng tâm, cơ bản nhất đang đặt ra cụ thể với từng cơ quan, đơn vị về công tác cán bộ. Tập trung vào các vấn đề: biên chế, cơ cấu đội ngũ; tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ; đánh giá, sử dụng, đề bạt, bổ nhiệm, chính sách cán bộ. Đánh giá đúng cán bộ là căn cứ rất quan trọng cho việc sử dụng, phát triển cán bộ về lâu dài. Việc làm này phải đảm bảo dân chủ, công khai, dựa trên tiêu chí chủ yếu là: lấy chất lượng, hiệu quả công tác thực tế và uy tín của cán bộ đối với quần chúng để đánh giá cán bộ. Cần đề phòng và khắc phục tình trạng cá nhân, chủ quan, định kiến, áp đặt trong đánh giá, nhận xét cán bộ. Cùng với chú trọng giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ, các cấp ủy cần tăng cường công tác quản lý cán bộ. Tổ chức quản lý chặt chẽ, toàn diện từng người và đội ngũ cán bộ; tăng cường phân cấp trách nhiệm quản lý cán bộ cho cấp dưới; thực hiện đúng thẩm quyền quản lý cán bộ theo phân công, phân cấp; kết hợp chặt chẽ giữa quản lý cán bộ với quản lý đảng viên, quản lý của tổ chức, của quần chúng với việc tự quản lý, rèn luyện của mỗi cán bộ. Chấp hành nghiêm chế độ kiểm tra, tăng cường việc giám sát của cơ quan kiểm tra các cấp trong công tác cán bộ. Trong khi lãnh đạo toàn diện về công tác cán bộ, các cấp ủy phải thường xuyên quan tâm, đồng thời có những chủ trương, giải pháp cần thiết để ngăn ngừa và khắc phục những biểu hiện tiêu cực trong đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ, nhất là các biểu hiện: cơ hội, thực dụng, thoái hóa, biến chất, cục bộ, bè cánh... Kịp thời phát hiện và xử lý những biểu hiện lệch lạc, vi phạm của cán bộ, uốn nắn, khắc phục những sơ hở, thiếu sót, khuyết điểm của tổ chức đảng trong công tác cán bộ.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ trong quân đội là một yêu cầu quan trọng thuộc về nhiệm vụ chính trị cơ bản của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong Đảng bộ Quân đội. Yêu cầu đó đòi hỏi các cấp ủy, tổ chức đảng trong quân đội phải phát huy cao trách nhiệm chính trị; không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu; lãnh đạo, tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các quan điểm, chủ trương, đường lối, nguyên tắc về công tác cán bộ của Đảng trong thời kỳ mới; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, triển khai đồng bộ các mục tiêu, chủ trương, biện pháp công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước đang đặt ra.

 Đại tướng Lê Văn Dũng

Bí thư Trung ương Đảng,

Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị