Là tỉnh nằm ở trung tâm đồng bằng châu thổ sông Hồng, trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc, Hưng Yên vừa có nhiều tiềm năng, thế mạnh trong phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH), vừa có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng-an ninh (QP-AN) trong thế trận phòng thủ của Quân khu 3 và cả nước. Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, cùng với nhân dân địa phương, lực lượng vũ trang (LLVT) Hưng Yên đã phát huy vai trò nòng cốt, chủ động, sáng tạo trong triển khai toàn diện công tác quốc phòng, quân sự (QP, QS). Nhờ đó, nền quốc phòng toàn dân (QPTD), thế trận QPTD gắn với thế trận an ninh nhân dân, khu vực phòng thủ (KVPT) Tỉnh được xây dựng về chiều sâu, ngày càng vững chắc; chất lượng tổng hợp, trình độ sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) của LLVT được tăng cường, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được giữ vững. Những thành tựu quan trọng đó là cơ sở nền tảng và tạo môi trường thuận lợi để Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Từ thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, LLVT Hưng Yên đã rút ra một số kinh nghiệm:

1. Chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền và phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành chức năng địa phương tổ chức thực hiện tốt công tác giáo dục QP-AN, tạo cơ sở vững chắc cho thực hiện công tác  QP, QS địa phương. Tỉnh xác định đây là nội dung quan trọng hàng đầu, là cơ sở để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ QP, QS ở địa phương. Để thực hiện tốt, Bộ Chỉ huy Quân sự (BCHQS) Tỉnh đã kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quân đội và của Tỉnh về công tác giáo dục QP-AN, nhất là Chỉ thị 12-CT/TW của Bộ Chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục QP-AN trong tình hình mới” và Nghị định 116/2007/NĐ-CP ngày 10-7-2007 của Chính phủ về giáo dục QP-AN; đồng thời, tập trung củng cố, kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng giáo dục QP-AN các cấp. Đến nay, Hội đồng giáo dục QP-AN các cấp đều bảo đảm số lượng, chất lượng, thành phần và có quy chế hoạt động theo chức năng; xây dựng kế hoạch công tác sát với đặc điểm, tình hình địa phương. Đó là một trong những yếu tố quyết định đưa công tác giáo dục QP-AN của Tỉnh vào nền nếp, đạt hiệu quả thiết thực. Với chức năng, nhiệm vụ của mình, BCHQS Tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, đoàn thể địa phương tiến hành rà soát, phân loại đối tượng; tích cực đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục QP-AN cho phù hợp với từng đối tượng. Trong khi quan tâm tới mọi đối tượng, Tỉnh đặc biệt coi trọng bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho đội ngũ cán bộ, đảng viên (theo phân cấp). Năm 2008, Tỉnh đã tổ chức bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho 150 cán bộ chủ chốt cấp xã (phường, thị trấn), trưởng (phó) các ban, ngành cấp huyện và 87 cán bộ lãnh đạo doanh nghiệp (đối tượng 3), 124 chức sắc Phật giáo  tại Trường Quân sự Tỉnh; bồi dưỡng được 2.225 cán bộ thôn, bản, khu phố, các tổ chức quần chúng ở cơ sở (đối tượng 4 và 5) tại huyện, xã, cụm xã. Thực hiện Quyết định 85/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo Chỉ huy trưởng Quân sự xã (phường, thị trấn), đến nay, Tỉnh đã hoàn thành 3 khóa đào tạo cho 177 học viên. Qua đó, đã nâng cao một bước nhận thức của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong Tỉnh về quan điểm, đường lối QP, QS của Đảng; ý thức cảnh giác cách mạng với mọi âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; đồng thời, nhận rõ trách nhiệm và tổ chức thực hiện tốt công tác QP, QS  ở địa phương. Hiện nay, Hưng Yên vẫn còn 59 cán bộ chủ chốt các cấp, các sở, ban, ngành của Tỉnh (đối tượng 2) chưa được bồi dưỡng kiến thức QP-AN. Trước thực trạng đó, BCHQS Tỉnh đã đề nghị với lãnh đạo Tỉnh, lãnh đạo Quân khu 3 cho phép BCHQS phối hợp với Trường Quân sự Quân khu 3 mở 1 lớp bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho số cán bộ thuộc đối tượng này tại Trường Quân sự Tỉnh trong năm 2009; phấn đấu đến năm 2010, 100% cán bộ thuộc các đối tượng được bồi dưỡng kiến thức QP-AN theo quy định, 100% chỉ huy trưởng quân sự xã (phường, thị trấn) được đào tạo cơ bản theo chương trình của Bộ; đồng thời, tiếp tục tổ chức bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho các chức sắc, chức việc tôn giáo.

Giáo dục QP-AN cho học sinh, sinh viên trong các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, trung học phổ thông trên địa bàn được Tỉnh thường xuyên quan tâm, có sự chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, trong công tác này vẫn còn tồn tại những bất cập, khó khăn, đó là: số lượng học sinh, sinh viên ngày càng nhiều, cơ sở vật chất thiếu, số lượng giáo viên giáo dục QP-AN thiếu và yếu, chủ yếu là kiêm nhiệm. Để  khắc phục những vướng mắc này, BCHQS và Hội đồng giáo dục QP-AN Tỉnh đã chủ động đề xuất với lãnh đạo Tỉnh, lãnh đạo Quân khu 3 và phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, Trường Chính trị Tỉnh tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ giáo viên giáo dục QP-AN ở các nhà trường. Vì thế, công tác giáo dục QP-AN trong các nhà trường được thực hiện nghiêm túc, chất lượng được nâng lên. Đến nay, 100% số học sinh, sinh viên của 46 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, trung học phổ thông đã hoàn thành nội dung, chương trình giáo dục QP-AN theo quy định; kết quả kiểm tra 100% đạt yêu cầu, trong đó có trên 70% đạt khá và giỏi. Cùng với việc thực hiện nghiêm túc chương trình giáo dục QP-AN chính khóa, các trường còn tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa, như: tham quan, cắm trại, tổ chức nói chuyện và thi tìm hiểu về lịch sử..., nhằm giáo dục truyền thống, lòng yêu nước, nghĩa vụ, trách nhiệm công dân cho học sinh, sinh viên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước. Công tác giáo dục QP-AN cho toàn dân là một nội dung quan trọng và được tiến hành sâu rộng trong toàn Tỉnh, bằng nhiều hình thức, biện pháp: tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức nói chuyện thời sự, lồng ghép trong các hoạt động lễ hội truyền thống.., để tuyên truyền về quan điểm, đường lối QP-AN của Đảng, Luật Quốc phòng, Pháp lệnh Dân quân tự vệ (DQTV), Pháp lệnh về lực lượng dự bị động viên (DBĐV) và Luật Nghĩa vụ Quân sự, nhiệm vụ QP, QS địa phương… Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, công tác giáo dục QP-AN của Tỉnh đã thực sự là nhân tố tích cực góp phần tăng cường tiềm lực chính trị, tinh thần, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của toàn dân thực hiện tốt công tác QP, QS địa phương.

2. Tập trung xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD gắn với thế trận an ninh nhân dân; củng cố, xây dựng thế trận làng xã trong KVPT ngày càng vững chắc, thực hiện tốt việc kết hợp phát triển KT-XH với củng cố QP-AN. Xuất phát từ đặc thù của một tỉnh đồng bằng, nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc, đang trong quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH; bên cạnh mặt thuận lợi là cơ bản cũng đang đặt ra nhiều vấn đề đối với nhiệm vụ QP-AN, xây dựng thế trận KVPT. Vì vậy, Tỉnh luôn chú trọng gắn phát triển KT-XH với tăng cường QP-AN, xây dựng thế trận QPTD gắn với thế trận an ninh nhân dân, nhất là ở các khu vực và địa bàn trọng điểm, bảo đảm tính liên hoàn, vững chắc. Nhiều năm qua, BCHQS Tỉnh đã phát huy tốt chức năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng ở địa phương, nhất là việc ban hành các chỉ thị, nghị quyết, chương trình hành động lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ QP, QS địa phương; quản lý các công trình quốc phòng, đất quốc phòng, hệ thống đê điều, cầu cống, bến vượt, các khu vực địa hình có giá trị quân sự. Cơ quan quân sự các cấp thường xuyên phối hợp với các sở, ban, ngành tham gia khảo sát, thẩm định và giám sát chặt chẽ việc triển khai các dự án phát triển KT-XH (xây dựng khu công nghiệp, các công trình dân sinh; mở rộng hệ thống đường giao thông; kiên cố hóa hệ thống kênh mương, đê điều; nâng cấp hệ thống thông tin, bưu điện, bệnh viện…) của địa phương và các ngành, nhằm bảo đảm cho phát triển KT-XH; đồng thời, góp phần tăng cường thế trận phòng thủ liên hoàn, vững chắc, sẵn sàng phục vụ công tác QP, QS khi có tình huống. Do có sự tham mưu đúng, trúng của BCHQS Tỉnh nên trong các kế hoạch, quy hoạch phát triển KT-XH tổng thể của Tỉnh và các ban, ngành, địa phương đều thể hiện sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển KT-XH với củng cố QP-AN. Cùng với đó, BCHQS Tỉnh kịp thời điều chỉnh, bổ sung các kế hoạch, phương án tác chiến phù hợp với phát triển của thực tiễn; phối hợp với các cấp, các ngành, đoàn thể tổ chức luyện tập, diễn tập KVPT theo quy định. Năm 2008, thực hiện sự chỉ đạo của Quân khu, BCHQS Tỉnh đã tham mưu cho Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân Tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, sở, ban, ngành của Tỉnh và 2 huyện (Kim Động, Phù Cừ) làm tốt công tác chuẩn bị và tổ chức diễn tập KVPT Tỉnh 1 bên, 2 cấp có một phần thực binh, bảo đảm an toàn tuyệt đối, đạt kết quả khá; chỉ đạo Ban Chỉ huy Quân sự các huyện, thị xã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương (10/10 huyện, thị xã) tổ chức diễn tập chiến đấu trị an cho 32 xã (phường, thị trấn) đạt kết quả tốt... Hằng năm, BCHQS Tỉnh cũng chủ động xây dựng dự toán kinh phí ngành để thông qua Hội đồng nhân dân Tỉnh; quản lý chặt chẽ và sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách của trên, kết hợp với huy động nguồn ngân sách địa phương bảo đảm kịp thời cho nhiệm vụ QP, QS địa phương, trong đó, có công tác xây dựng, duy tu, bảo dưỡng các công trình KVPT (căn cứ chiến đấu, các cụm làng, xã chiến đấu, trận địa pháo binh, phòng không trên các hướng phòng thủ chủ yếu...). Bên cạnh đó, BCHQS Tỉnh chủ động phối hợp với lực lượng công an thực hiện tốt Quyết định 107 của Thủ tướng Chính phủ trong bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Tỉnh. Đến nay, 100% xã (phường, thị trấn) trong Tỉnh đã ký kết phối hợp giữa hai lực lượng công an và quân sự; thường xuyên tổ chức giao ban (luân phiên mỗi quý một lần ở cấp tỉnh, mỗi tháng một lần ở cấp huyện và cơ sở) triển khai kế hoạch quản lý địa bàn, đấu tranh ngăn chặn hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch và các loại tội phạm; đẩy mạnh công tác dân vận, xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện; tham gia các hoạt động “đền ơn, đáp nghĩa”, xóa đói giảm nghèo, phòng chống lụt bão, cứu hộ, cứu nạn, thực hiện tốt chính sách xã hội, chính sách hậu phương quân đội, tăng cường “thế trận lòng dân”, góp phần thực hiện tốt mục tiêu phát triển KT-XH, củng cố QP-AN của Tỉnh.

3. Xây dựng LLVT địa phương vững mạnh toàn diện, đủ sức làm nòng cốt thực hiện nhiệm vụ QP, QS địa phương.Những năm qua, Tỉnh thường xuyên chăm lo xây dựng LLVT vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ SSCĐ, bảo đảm hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi tình huống. Lực lượng DQTV của Tỉnh được củng cố, xây dựng theo đúng Pháp lệnh DQTV; thực hiện phương châm “vững mạnh, rộng khắp”, có số lượng và cơ cấu, thành phần hợp lý giữa lực lượng cơ động, lực lượng nòng cốt tại chỗ và lực lượng DQTV binh chủng. Tỉnh chú trọng xây dựng dân quân ở các xã, thôn và tự vệ trong các cơ quan trọng yếu của Tỉnh, các huyện và thị xã, các doanh nghiệp nhà nước; từng bước triển khai thí điểm xây dựng lực lượng tự vệ trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Tuy nhiên, việc xây dựng lực lượng tự vệ (nhất là đơn vị tự vệ trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) hiện cũng đang gặp nhiều khó khăn vì nhiều nguyên nhân. Hiện nay, Tỉnh đã thành lập và duy trì hoạt động của Ban Chỉ huy Quân sự trong các cơ quan hành chính sự nghiệp và bổ nhiệm cán bộ DQTV ở cơ sở; lực lượng DQTV đạt tỷ lệ 1,51% so với dân số, trong đó tỷ lệ đảng viên đạt 17,5%, đoàn viên chiếm 40,5%; các phân đội thực hiện nhiệm vụ SSCĐ luôn bảo đảm quân số trên 90%.

Xây dựng lực lượng DBĐV được Tỉnh coi trọng từ khâu tạo nguồn, đăng ký, quản lý, huấn luyện đến việc bảo đảm chế độ, chính sách cho quân dự bị; gắn chặt công tác tuyển quân hằng năm với công tác tạo nguồn và sắp xếp đủ biên chế cho các đơn vị động viên; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, chuyển loại binh chủng, bảo đảm đủ số lượng, đúng chức danh và chất lượng chuyên nghiệp quân sự ngày càng cao. Cơ quan quân sự các cấp thường xuyên kiểm tra, phúc tra và tổ chức cho lực lượng DBĐV tham gia các cuộc diễn tập KVPT, diễn tập chiến đấu trị an, diễn tập phòng chống bão lụt, tìm kiếm, cứu nạn, nâng cao khả năng SSCĐ, kịp thời xử lý các tình huống xảy ra; quản lý chặt chẽ lực lượng, phương tiện, vật tư kỹ thuật trong KVPT, sẵn sàng động viên thực hiện nhiệm vụ trong mọi tình huống. Từ những kết quả và kinh nghiệm thu được trong thực tiễn, thời gian tới, Tỉnh tiếp tục phát huy, vận dụng phù hợp với điều kiện mới, đưa công tác QP, QS của Tỉnh phát triển toàn diện, vững chắc, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đại tá PHẠM HỒNG HƯƠNG

Chỉ huy trưởng BCHQS Tỉnh