Đoàn Không quân C.20 thuộc Trường sĩ quan Không quân, có nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo phi công quân sự cho đối tượng học viên bắt đầu bước vào thực hành bay và huấn luyện bay theo nhiệm vụ được giao. Đây là giai đoạn huấn luyện thực hành cơ bản hết sức quan trọng để học viên làm quen và thích ứng với hoạt động trong môi trường, điều kiện trên không; hình thành kỹ năng, kỹ xảo điều khiển bay. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn đã nỗ lực khắc phục khó khăn, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp lãnh đạo, chỉ huy đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Riêng năm 2008, Đoàn đã tổ chức 120 ban bay, với 7.846 chuyến, đảm bảo an toàn tuyệt đối, hoàn thành 100% chỉ tiêu kế hoạch (vượt 14,3% so với năm 2007); đào tạo phi công chuyển giai đoạn cho 23/32 học viên, đạt 71,9% (vượt 2% so với năm 2007); tổ chức bay hồi phục và giữ kỹ thuật lái cho 5 cán bộ Nhà trường, bay hồi phục chống giãn cách cho 11 phi công cấp 1, 2, 3; hoàn thành 100% kế hoạch chuyển loại và bay đào tạo nâng cao trình độ các khoa mục (không vực nhào lộn cao cấp, biên đội...) cho đội ngũ giảng viên; bồi dưỡng được 6 giảng viên bay dạy giỏi, đào tạo 1 chỉ huy bay cấp trung đoàn, 2 chỉ huy cất hạ cánh, chuyển loại 1 chỉ huy bay cấp trung đoàn. Nhờ những thành tích đạt được trong huấn luyện, đào tạo phi công, Đoàn đã được Bộ Quốc phòng tặng cờ đơn vị huấn luyện giỏi năm 2008, được Quân chủng Phòng không-Không quân công nhận là đơn vị Quyết thắng.

Từ thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, Đoàn đã rút ra được một số kinh nghiệm bước đầu, qua đó vận dụng để tiếp tục nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo phi công đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

1- Thực hiện tốt công tác đảng, công tác chính trị, xây dựng bản lĩnh, tâm lý vững vàng cho học viên. Chất lượng huấn luyện thực hành bay đào tạo phi công giai đoạn này phụ thuộc vào nhiều yếu tố; trong đó, xây dựng cho học viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng dũng cảm, yêu nghề, tính kỷ luật cao, trình độ chuyên môn giỏi, sức khỏe tốt vừa là mục tiêu vừa là yêu cầu có tính quyết định. Chính vì vậy, Đoàn luôn coi trọng thực hiện tốt công tác đảng, công tác chính trị, xây dựng bản lĩnh và tâm lý vững vàng cho học viên. Quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Quân chủng, của Trường, nhiệm vụ được giao, cấp ủy, chỉ huy các cấp đã đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ huy sát, đúng, phù hợp với từng giai đoạn, thời kỳ huấn luyện bay, nhất là các giai đoạn quan trọng: đầu khóa, thả bay đơn học viên, chuyển giai đoạn chuẩn bị kết thúc khóa huấn luyện..., để hoàn thành kế hoạch, đảm bảo chất lượng theo yêu cầu. Các tổ chức quần chúng, nhất là Đoàn Thanh niên  đã tích cực cải tiến công tác, phát huy tốt vai trò của mình trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện bay của đơn vị. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp cho phù hợp với từng đối tượng, yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn huấn luyện. Đoàn chú trọng kết hợp giữa giáo dục chính trị theo chương trình, kế hoạch giáo dục chính trị của năm với công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, đẩy mạnh các phong trào thi đua quyết thắng, nhất là quán triệt và tổ chức thực hiện Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" vào thực tiễn công tác huấn luyện, rèn luyện kỷ luật, xây dựng nền nếp chính quy, đổi mới lễ tiết, tác phong công tác..., của cán bộ, giảng viên, học viên... Thông qua đó giúp cho cán bộ, giảng viên, học viên nâng cao nhận thức về mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ của Quân chủng, của Trường và của đơn vị; xây dựng, rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng yêu nghề, gắn bó với đơn vị, tinh thần kỷ luật, ý chí khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ huấn luyện, thực hành bay, đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Thực tế huấn luyện thực hành bay của Đoàn cho thấy: học viên lần đầu tiên tiếp xúc với điều kiện hoạt động trên không, kinh nghiệm bay còn mỏng..., nên tâm lý thường không ổn định, dễ thực hiện sai động tác hoặc động tác điều khiển bị xơ cứng. Để khắc phục tình trạng này, Đoàn đã phân công mỗi giảng viên kèm cặp, bồi dưỡng chuyên môn cho 3 đến 4 học viên, nhất là hướng dẫn những thao tác cơ bản, kinh nghiệm điều khiển bay, khắc phục sự cố..., giúp họ có niềm tin, tâm lý vững vàng trong thực hành các bài bay. Đoàn cũng thành lập Tiểu ban Chính trị tư tưởng, tâm lý- sức khỏe (trực thuộc Hội đồng phương pháp) có nhiệm vụ thường xuyên nắm bắt tình hình tư tưởng, kịp thời có các biện pháp động viên, giúp đỡ học viên rèn luyện bản lĩnh và tâm lý bay. Trước và sau mỗi chuyến bay, ban bay, tuần bay, tháng bay, tiểu ban Chính trị tư tưởng, tâm lý-sức khỏe đều kết hợp với giáo viên, cán bộ quản lý tổ chức kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở học viên những việc cần làm, động viên tinh thần anh em; đồng thời, kịp thời rút kinh nghiệm, chỉ ra cho học viên những ưu điểm để phát huy và những thiếu sót, nhược điểm, các biện pháp để khắc phục... Bằng các hoạt động cụ thể, thiết thực, Tiểu ban này đã phát huy tác dụng, hiệu quả, thực sự là "người bạn tâm tình" của học viên trong việc xây dựng, rèn luyện bản lĩnh, tâm lý và chấp hành kỷ luật bay. Bên cạnh đó, Đoàn còn chú trọng tổ chức các hoạt động ngoại khóa, như: tham quan, giao lưu kết nghĩa, giáo dục truyền thống..., tổ chức các cuộc mạn đàm, trao đổi kinh nghiệm bay giữa cán bộ, phi công đã qua chiến đấu, giảng viên bay có nhiều kinh nghiệm, học viên bay giỏi với học viên đang huấn luyện bay, nhằm truyền thụ, bồi dưỡng những kinh nghiệm quý báu mà học viên có thể vận dụng trong thực hành huấn luyện bay của mình. Những biện pháp này đã giúp học viên rèn luyện bản lĩnh, tâm lý vững vàng trong thực hành huấn luyện bay, góp phần quan trọng vào việc hoàn thành kế hoạch và đảm bảo an toàn bay của Đoàn.

2- Nắm vững và thực hiện nghiêm phương châm, nguyên tắc, nhưng chủ động, nhạy  bén, linh hoạt trong thực hiện huấn luyện bay. Do tính chất, đặc điểm nhiệm vụ bay đòi hỏi những yêu cầu kỹ thuật khắt khe, nghiêm ngặt, không được sai sót, bởi bất cứ sai sót nào cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng; nên các đơn vị của Đoàn luôn nắm vững và tổ chức thực hành nghiêm phương châm huấn luyện "cơ bản, thiết thực, vững chắc, an toàn, tiết kiệm" và tư tưởng chỉ đạo "thận trọng, vững chắc, an toàn" trong tổ chức bay. Các phương châm và tư tưởng chỉ đạo trên được thấm sâu vào tư tưởng và hành động của cán bộ, giảng viên, học viên, công nhân viên, chiến sĩ; được quán triệt và cụ thể hóa trong các nghị quyết lãnh đạo, trong từng kế hoạch, quyết định và trong từng mặt công tác của đơn vị; trong thực tiễn tổ chức thực hiện từng nhiệm vụ, từng ban bay, chuyến bay và xuyên suốt quá trình huấn luyện bay. Để đảm bảo an toàn bay, Đoàn chú trọng làm tốt: 3 khâu, 4 bảo đảm, 5 thực hiện tốt và 3 chống. Làm tốt 3 khâu là trong xây dựng kế hoạch bay phải chủ động, linh hoạt, phù hợp với điều kiện, nhiệm vụ bay. Chuẩn bị bay phải tỉ mỉ, cụ thể, chắc chắn, vững chắc ở tất cả các bộ phận, thành phần tham gia bay và thực hành bay phải luôn chủ động, nhanh nhạy, quyết đoán ở từng ban bay. Rút kinh nghiệm, giảng bình bay phải đúng, trúng và có biện pháp khắc phục triệt để. Làm tốt 4 bảo đảm là: bảo đảm chất lượng phi công, học viên; bảo đảm chất lượng máy bay, các phương tiện phục vụ huấn luyện; bảo đảm tốt điều kiện thời tiết, khí tượng và bảo đảm chất lượng của chỉ huy bay và các thành phần phục vụ ở từng ban bay, chuyến bay. Năm thực hiện tốt là: thực hiện tốt nền nếp, chế độ, nguyên tắc, điều lệ bay, điều lệ an toàn bay và điều lệ các chuyên ngành; thực hiện tốt việc phối hợp, hiệp đồng giữa chỉ huy bay với phi công, học viên bay và các thành phần phục vụ bay; thực hiện tốt việc huấn luyện xử lý bất trắc, sử dụng sổ tay phi công và ghi chép nhật ký ngày bay, chuyến bay; thực hiện tốt quy trình nội dung giao nhiệm vụ, chuẩn bị bay thực hành bay, giảng bình rút kinh nghiệm và công tác đảm bảo an toàn bay; thực hiện tốt các bước dự báo, xây dựng kế hoạch, kiểm tra việc thực hiện các quy tắc đảm bảo an toàn bay. Ba chống là: chống chủ quan, giản đơn; chống gượng ép; chống nôn nóng, làm bừa, làm ẩu ở tất cả các thành phần tham gia bay, ở các giai đoạn bay.

Trước thực tế là điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, thay đổi thường xuyên; tình trạng máy bay, khí tài cũ, không đồng bộ, nhiều loại đã qua tăng hạn sử dụng; số lượng bài bay, khoa mục bay phức tạp; học viên chưa có kinh nghiệm bay..., là những yếu tố tác động đến huấn luyện bay và đặt ra cho công tác tổ chức bay phải luôn chủ động, nhạy bén, linh hoạt, quyết đoán thì mới hoàn thành được nhiệm vụ. Yêu cầu đó phải được thể hiện ngay từ công tác dự báo đặc điểm, nhiệm vụ, đánh giá điều kiện thời tiết, khí tài, máy bay, phương tiện bảo đảm, trình độ, sự sẵn sàng của đội ngũ phi công, học viên; trong xây dựng kế hoạch bay phải linh hoạt, có phương án chính thức và phương án dự bị, thể hiện rõ ý định, quyết tâm của người chỉ huy, đảm bảo tiến độ kế hoạch, chất lượng bay và bảo đảm an toàn bay... Trong thực hành bay, căn cứ vào kế hoạch bay, trình độ của học viên, phi công, điều kiện thời tiết, công tác bảo đảm kỹ thuật và các mặt bảo đảm khác, người chỉ huy phải nhanh nhạy, quyết đoán trong việc hạ quyết tâm, tổ chức bay ban, đảm bảo chớp đúng thời cơ, điều kiện thuận lợi để hoàn thành kế hoạch và đảm bảo bay an toàn. Do vậy, vấn đề đặt ra cho toàn Đoàn, nhất là chỉ huy các cấp, đội ngũ phi công, nhân viên chuyên môn kỹ thuật và học viên phải chuẩn bị tốt về mọi mặt, luôn trong tư thế sẵn sàng nhận và thực hiện nhiệm vụ bay; phải xác định nhiệm vụ huấn luyện bay cũng là nhiệm vụ chiến đấu. Chỉ có như vậy mới đảm bảo được khả năng hoàn thành kế hoạch bay và đảm bảo an toàn tuyệt đối.         

3- Thực hiện tốt công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật. Đây là yếu tố trực tiếp góp phần để hoàn thành kế hoạch bay và đảm bảo an toàn bay. Trên cơ sở đặc điểm nhiệm vụ bay, tình trạng máy bay, khí tài, Đoàn đã chủ động xây dựng kế hoạch bảo đảm kỹ thuật hàng không cho từng giai đoạn huấn luyện (gồm kế hoạch khai thác sử dụng, kế hoạch bảo dưỡng, kế hoạch sửa chữa, kế hoạch lắp đặt mới, kế hoạch tăng hạn, kế hoạch dự trữ, dự bị...) để máy bay luôn bảo đảm các hệ số kỹ thuật, sẵn sàng cho thực hiện huấn luyện bay. Trong bảo đảm phục vụ huấn luyện, luôn duy trì tốt điều lệ, nền nếp, quy tắc kỹ thuật hàng không, nhất là các biện pháp nâng cao độ tin cậy của vũ khí, trang bị, các nội dung trong khai thác, sử dụng kỹ thuật hàng không, quản lý chặt niên hạn sử dụng của máy bay và khí tài. Cùng với đó, Đoàn tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên gia kỹ thuật đầu ngành, tích cực, chủ động sửa chữa, tăng hạn, thay thế các thiết bị trong phạm vi quyền hạn; thường xuyên kiểm tra, phát hiện và khắc phục triệt để các hỏng hóc phát sinh; đồng thời, nâng cao trình độ đội ngũ nhân viên kỹ thuật, kỹ thuật trưởng, cán bộ quản lý, chỉ huy chuyên ngành; xây dựng môi trường văn hóa, môi trường nghề nghiệp, tạo động lực cho công tác bảo đảm kỹ thuật hàng không.

Đối với công tác bảo đảm hậu cần, Đoàn chú trọng công tác hậu cần kỹ thuật sân bay, bảo đảm các công trình sân bay (đường lăn, sân đỗ, cứu hỏa, ứng cấp xăng dầu, xe, máy...) luôn ở tư thế sẵn sàng, khi phục vụ huấn luyện bay đáp ứng được yêu cầu đúng, đủ, kịp thời, vững chắc, chất lượng. Các bộ phận tài chính, quân lương, quân trang, doanh trại luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, đảm bảo đủ tiêu chuẩn, chế độ cho cán bộ, phi công, học viên, công nhân viên và chiến sĩ. Các đơn vị cũng chú trọng đẩy mạnh tăng gia, sản xuất, cải thiện đời sống cho bộ đội; xây dựng môi trường đơn vị xanh, sạch, đẹp. Bộ phận quân y thường xuyên theo dõi, chăm sóc sức khỏe cho đội ngũ phi công, học viên và các đối tượng khác; bảo đảm quân số khỏe của Đoàn luôn đạt trên 99,6%. Nhờ tiến hành đồng bộ, có chất lượng tốt các mặt công tác nêu trên, mà những năm qua Đoàn C.20 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đào tạo phi công; tạo nền tảng để Đoàn tiếp tục phát triển trong thời gian tới.

Thượng tá PHÙNG VĂN THƯỜNG

Đoàn trưởng