Trải qua 30 năm xây dựng và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2; sự phối hợp, giúp đỡ có hiệu quả của cấp ủy, chính quyền địa phương, mà trực tiếp là cơ quan quân sự; các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đoàn B.55 đã không ngừng phấn đấu, vượt qua khó khăn, gian khổ, hy sinh, xây dựng nên truyền thống “Chủ động, đoàn kết, kiên trung, chiến thắng”, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Đoàn đã được Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý; một số cá nhân, đơn vị của Đoàn được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”; năm 2004 được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba; Bộ Quốc phòng tặng cờ thi đua 5 năm thực hiện Pháp lệnh về lực lượng DBĐV (1996-2001), cờ thi đua đơn vị xuất sắc nhiều năm liền từ năm 2000 đến năm 2008…

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao trong giai đoạn mới, Đoàn đã và đang tập trung thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau:

Một là, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ của Đoàn và quân nhân dự bị (QNDB) về nhiệm vụ xây dựng lực lượng DBĐV; làm cho họ hiểu rõ: xây dựng lực lượng DBĐV là nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; được tổ chức thực hiện thường xuyên trong thời bình, nhưng phục vụ yêu cầu nhiệm vụ của thời chiến là chủ yếu. Từ đây, tập trung khắc phục tư tưởng xem nhẹ, giản đơn, cho rằng công tác này tuy quan trọng, nhưng không cấp thiết mà thực hiện lâu dài. Trong thực tế, ngay cả một số cán bộ khung thường trực cũng nhận thức chưa thật đầy đủ về nhiệm vụ này. Cá biệt, có đồng chí khi được trên điều động về công tác tại Đoàn còn biểu hiện tư tưởng trung bình chủ nghĩa, mặc cảm về hướng phát triển của bản thân. Mặt khác, sự tác động, chi phối của mặt trái cơ chế thị trường đã và đang đặt ra những thách thức không nhỏ đối với công tác xây dựng lực lượng  DBĐV. Từ thực tế đó, Đảng ủy và Chỉ huy Đoàn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan, đơn vị thường xuyên chăm lo giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ đơn vị; tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các chủ trương, đường lối, chính sách, của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 8 (khóa IX) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, Pháp lệnh về lực lượng DBĐV và các quyết định, thông tư, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, của Quân khu về xây dựng lực lượng DBĐV...Qua đó, làm cho mọi cán bộ, nhân viên, chiến sĩ nhận thức sâu sắc về vị trí chiến lược của công tác DBĐV, nhiệm vụ trọng tâm của Đoàn; đề cao trách nhiệm, xác định quyết tâm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Đối với đơn vị khung thường trực, Đoàn chú trọng phát huy vai trò, trách nhiệm của người chỉ huy và các tổ chức đảng, hội đồng quân nhân và các tổ chức quần chúng… trong công tác giáo dục chính trị thường xuyên; trong phổ biến, giáo dục pháp luật, tập huấn, bồi dưỡng và trong các hoạt động sinh hoạt học tập, văn hóa, văn nghệ...; động viên cán bộ, chiến sĩ tích cực, tự giác nghiên cứu, học tập nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn, ra sức phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng đơn vị, Đoàn vững mạnh toàn diện. Đối với lực lượng DBĐV, công tác giáo dục chính trị do Đoàn và địa phương giao nguồn phối hợp thực hiện bằng nhiều hình thức phù hợp với từng đối tượng. Với cán bộ, Đoàn tổ chức giáo dục chính trị vào các đợt tập trung tập huấn, huấn luyện và báo động kiểm tra SSCĐ tại Đoàn và khi thâm nhập phúc tra tại địa phương, cơ sở. Đối với đơn vị DBĐV trong địa phương, Đoàn chủ động phối hợp với cơ quan quân sự tiến hành giáo dục chính trị theo đúng quy định. Nội dung giáo dục tập trung vào Pháp lệnh về lực lượng DBĐV, xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức cảnh giác SSCĐ trước âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch... Với nhiều hình thức, biện pháp phù hợp, Đoàn đã từng bước nâng cao nhận thức, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ của Đoàn và QNDB đối với nhiệm vụ xây dựng lực lượng DBĐV.

Hai là, phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với các địa phương cung cấp nguồn động viên, thực hiện tốt công tác tạo nguồn, sắp xếp, quản lý nguồn. Đây là khâu quan trọng, có ý nghĩa quyết định chất lượng tổng hợp của lực lượng DBĐV. Theo nhiệm vụ được giao, hiện nay Đoàn B.55 nhận nguồn DBĐV trên địa bàn 3 tỉnh (Phú Thọ, Tuyên Quang và Yên Bái). Khó khăn đối với Đoàn là địa bàn động viên rộng, phân tán, phức tạp (235 cơ sở giao nguồn, bình quân 12-15 cơ sở cung cấp nguồn cho một đơn vị bộ binh), chủ yếu là các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa. Nguồn bổ sung cho các đơn vị của Đoàn ngày càng khó khăn, các cơ sở cung cấp nguồn hằng năm giảm; số quân nhân DBĐV phải giải ngạch vì lý do sức khỏe, quá tuổi hoặc đi làm ăn xa dài ngày, ngày càng nhiều, di biến động lớn (8-10%). Những vấn đề đó ảnh hưởng trực tiếp đến công tác xây dựng lực lượng DBĐV, nhất là khâu tạo nguồn và quản lý nguồn... Trong điều kiện đó, Đảng ủy, Chỉ huy Đoàn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đơn vị chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể các địa phương giao nguồn để thực hiện tốt việc tạo nguồn, sắp xếp và quản lý nguồn DBĐV. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tích cực đổi mới công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, sĩ quan, nhân viên trực tiếp làm công tác quản lý, phúc tra; hiệp đồng chặt chẽ với cơ quan quân sự huyện (thị xã, thành phố), các địa phương giao nguồn chủ động làm tốt mọi mặt công tác chuẩn bị, thông báo sớm cho các cơ sở về thời gian phúc tra, kiểm tra sẵn sàng động viên (SSĐV). Hằng năm, Đoàn tổ chức 4 đợt (2 đợt theo pháp lệnh vào tháng 4 và tháng 10; 2 đợt trước khi huấn luyện và khi quân nhân xuất ngũ về địa phương, bổ sung, biên chế cho đơn vị DBĐV) để phúc tra nguồn, nhằm rà soát, đối chiếu lại số lượng, chất lượng của đơn vị DBĐV; kịp thời đề nghị địa phương điều chỉnh, bổ sung số QNDB mới được xuất ngũ về để thay số quân nhân đã giải ngạch; nắm số lượng QNDB di biến động trong tháng, quý; phúc tra, thâm nhập trực tiếp toàn bộ số QNDB, phương tiện kỹ thuật đã được biên chế, sắp xếp trong năm. Ngoài 4 đợt trên, khi địa phương chi trả phụ cấp trách nhiệm cho QNDB, Đoàn đều cử cán bộ đến cùng với địa phương tham gia sinh hoạt, nắm tình hình; tổ chức phúc tra thâm nhập, nắm chắc số, chất lượng QNDB và đơn vị DBĐV trước khi kiểm tra SSĐV, huấn luyện trong năm.

Qua 12 năm (1996-2008) thực hiện Pháp lệnh về lực lượng DBĐV và quá trình thực hiện nhiệm vụ xây dựng lực lượng DBĐV của Đoàn cho thấy: việc bảo đảm đồng thời đúng chuyên nghiệp quân sự (CNQS) và gọn địa bàn (nhất là địa bàn miền núi) còn nhiều khó khăn; bởi địa bàn động viên rộng, nguồn động viên chủ yếu là con em đồng bào các dân tộc thiểu số; tuổi đời của QNDB ngày càng cao, đội ngũ chuyên môn kỹ thuật thiếu (do các địa phương không có nguồn)… Vì vậy, trên cơ sở nguyên tắc xếp đúng CNQS và thu hẹp địa bàn động viên một cách hợp lý, Đoàn đã vận dụng gọn địa bàn xã đối với các đơn vị bộ binh, cụm xã với đơn vị binh chủng. Đồng thời, phối hợp với địa phương rà soát thống nhất chỉ tiêu huấn luyện chuyển loại binh chủng. Để bảo đảm đủ biên chế, trường hợp cá biệt, có thể vận dụng xếp QNDB hạng 2 đối với những đồng chí có sức khỏe, đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn (lái xe, y tá, y sĩ) vào các đơn vị vận tải, quân y. Với những biện pháp đó, công tác quản lý quân DBĐV của Đoàn ngày càng đi vào nền nếp, hoạt động có hiệu quả. Đến nay, Đoàn đã tổ chức biên chế 100% các đầu mối đơn vị; số QNDB được gọi tập trung huấn luyện, kiểm tra SSĐV đạt 95,3% chỉ tiêu (sĩ quan: 78,8%; hạ sĩ quan, binh sĩ: 96,6%); tỷ lệ đảng viên đạt 10,1%. Cùng với đó, Đoàn phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự địa phương trong việc nhận xét bổ nhiệm, miễn nhiệm và giải ngạch đối với QNDB theo luật và quy định, hướng dẫn của cấp trên; làm tốt công tác tạo nguồn phát triển đảng trong lực lượng DBĐV. Phấn đấu đến năm 2010, tỷ lệ đảng viên trong lực lượng DBĐV đạt 12%, cấp đại đội có chi bộ, mỗi chi bộ có từ 4 đến 5 đảng viên chính thức.  

Ba là, tập trung nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, khả năng, trình độ  SSCĐ và chiến đấu của đơn vị DBĐV. Hằng năm, theo chỉ lệnh của Quân khu, quân DBĐV được tập trung tại Đoàn để tổ chức huấn luyện. Trước khi bước vào huấn luyện, Đoàn chỉ đạo các cơ quan, đơn vị làm tốt khâu xây dựng kế hoạch tiếp nhận lực lượng DBĐV, kế hoạch tập huấn, huấn luyện, kế hoạch phúc tra thâm nhập nguồn; đồng thời, tổ chức kiểm tra, củng cố hệ thống thao trường, bãi tập, bảo đảm đầy đủ vật chất, nơi ăn, ở cho QNDB; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ khung A và khung B, bảo đảm đủ khả năng quản lý, huấn luyện đơn vị theo phân cấp. Với cán bộ khung A, Đoàn tổ chức hai đợt tập huấn cho cán bộ cấp đại đội trở lên và cơ quan Đoàn, thời gian 5 ngày, nội dung tập trung vào bồi dưỡng kiến thức quân sự; thống nhất chương trình, nội dung, phương pháp tập huấn, huấn luyện cho khung B và huấn luyện QNDB; quy trình tiến hành động viên; công tác đảng, công tác chính trị trong động viên quân dự bị; đồng thời, tổ chức huấn luyện và diễn tập chỉ huy-cơ quan 1 bên 1 cấp và 1 bên 2 cấp từ cấp Trung đoàn đến Sư đoàn có thực hành kiểm tra SSĐV và tiếp nhận đơn vị DBĐV qua trạm tiếp nhận vào huấn luyện. Đối với cán bộ khung B, tập trung bồi dưỡng kiến thức quân sự cơ bản, như: điều lệnh, thể lực, chức trách chỉ huy và quản lý đơn vị; công tác tổ chức, chuẩn bị chiến đấu của các hình thức chiến thuật, làm cơ sở cho diễn tập cấp mình và cấp trên; thống nhất về phương pháp huấn luyện, chuẩn bị giáo án và thực hành huấn luyện phân đội theo phân cấp. Trong huấn luyện cho chiến sĩ và phân đội DBĐV, Đoàn chỉ đạo tập trung vào huấn luyện kỹ thuật chiến đấu bộ binh, binh chủng, hoàn thiện chiến thuật cấp trung đội, đại đội, làm cơ sở cho diễn tập cấp phân đội. Cán bộ khung B trực tiếp chỉ huy, điều hành và quản lý huấn luyện phân đội DBĐV, có sự theo dõi, giúp đỡ của cán bộ khung A. Trong quá trình huấn luyện, Đoàn chỉ đạo các đơn vị bám sát phương châm “Thiết thực, từng bước vững chắc”, gắn huấn luyện lý thuyết với thực hành, lấy thực hành làm chính, tập trung huấn luyện chắc, gọn từng nội dung, xây dựng tình huống sát với thực tế chiến đấu; kết hợp với huấn luyện ngoại khóa cho các đối tượng xếp gần đúng CNQS phù hợp với biên chế của đơn vị. Đoàn luôn chú trọng gắn giáo dục chính trị, tư tưởng với rèn luyện kỷ luật, xây dựng nền nếp chính quy. Trước khi kết thúc huấn luyện đều tổ chức kiểm tra, diễn tập, đánh giá kết quả và rút kinh nghiệm.

Thực tiễn công tác xây dựng, quản lý, huấn luyện lực lượng DBĐV cho thấy, để nâng cao tỷ lệ đúng CNQS, cần tăng cường huấn luyện chuyển loại CNQS. Vì vậy, ngay từ năm 2002, Đoàn đã chủ động xây dựng kế hoạch huấn luyện chuyển loại CNQS theo chương trình huấn luyện chiến sĩ binh chủng pháo binh, phòng không, công binh…để sau 3 năm tổ chức huấn luyện chuyển thành đúng CNQS. Nhờ vậy, đến nay chất lượng của các đơn vị binh chủng được nâng lên, tỷ lệ đúng CNQS ngày càng tăng (đúng CNQS: 79,4%; gần đúng: 10,4%), từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Nhờ có những giải pháp thiết thực, đồng bộ, chất lượng huấn luyện của Đoàn không ngừng được nâng lên (kết quả kiểm tra 100% đạt yêu cầu, trong đó có 70-75% khá, giỏi), góp phần tích cực nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ, khả năng SSCĐ của lực lượng DBĐV, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Đại tá PHẠM QUANG THU

Đoàn trưởng