Hương Hóa là huyện miền núi, biên giới phía tây của tỉnh Quảng Trị, có 13/22 xã, thị trấn tiếp giáp với nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; có cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và trục Đường số 9 nối liền tuyến đường xuyên Á với các tỉnh duyên hải miền Trung. Vị trí địa lý đó tạo cho Hướng Hóa một vị thế chiến lược quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng và an ninh của tỉnh Quảng Trị và Quân khu 4.

Quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng; chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh Quảng Trị và của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 về xây dựng nền quốc phòng toàn dân (QPTD), những năm qua, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc và lực lượng vũ trang (LLVT) Hướng Hóa đã phát huy truyền thống cách mạng, nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, quân sự (QP,QS) địa phương, tạo sự chuyển biến quan trọng trong xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD gắn với thế trận an ninh nhân dân (ANND), xây dựng khu vực phòng thủ (KVPT) theo hướng “cơ bản, liên hoàn, vững chắc”, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) của Huyện đề ra. Từ thực tiễn chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ QP,QS ở địa phương và kết quả đạt được trong thời gian qua, Hướng Hóa đã rút ra một số bài học kinh nghiệm, cũng là những biện pháp quan trọng đang được các cấp, các ngành tập trung giải quyết có hiệu quả.

1. Đẩy mạnh phát triển KT-XH, tạo sức mạnh vật chất, tinh thần để xây dựng nền QPTD, xây dựng KVPT địa phương ngày càng vững chắc. Hướng Hóa là một trong những huyện nghèo của Tỉnh, hậu quả chiến tranh để lại còn khá nặng nề, điều kiện địa hình phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, giao thông chưa phát triển, đời sống nhân dân, nhất là các xã miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn... Nhận thức rõ những khó khăn đó, Huyện ủy, UBND Huyện tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy  mọi nguồn lực, tiềm năng, thế mạnh, tranh thủ thời cơ, đẩy nhanh tốc độ phát triển KT-XH, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân, làm cơ sở xây dựng, củng cố “thế trận lòng dân”; đồng thời, tạo tiềm lực để thực hiện có hiệu quả công tác QP,QS địa phương, củng cố KVPT trên địa bàn ngày càng vững chắc. Từ năm 1997 đến nay, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hằng năm của Huyện đạt 12,5%, riêng năm 2006 GDP đạt khoảng 1.384 tỷ đồng, thu ngân sách đạt trên 100 tỷ đồng. Trong đó, sản xuất nông- lâm nghiệp đạt 240 tỷ đồng, công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp đạt 210 tỷ đồng; đặc biệt, thương mại-dịch vụ đạt 556 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 8,6 triệu đồng/ năm. Sự nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế được quan tâm đầu tư và có bước phát triển cả về số lượng và chất lượng. Đến nay, 100% trường, lớp học đã được xây kiên cố; 100% số xã, thị trấn có trạm y tế; 100% thôn, bản có nhân viên chăm sóc sức khỏe cộng đồng; 61% số làng đạt tiêu chuẩn đơn vị văn hóa, được các cấp công nhận; đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc từng bước được cải thiện, tỷ lệ đói nghèo giảm còn 25% (theo chuẩn mới). Phát huy kết quả đã đạt được, hiện nay và trong những năm tới, Hướng Hóa tập trung thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trọng tâm là phát triển KT-XH mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Huyện lần thứ 14 đã đề ra; trong đó, xác định nông nghiệp là mặt trận hàng đầu; thương mại-dịch vụ là mũi nhọn; công nghiệp-xây dựng là trọng tâm; đồng thời, giải quyết tốt các vấn đề xã hội và môi trường để phát triển bền vững. Trong nông nghiệp, phát triển mô hình đa cây, đa con theo hướng sản xuất hàng hóa kết hợp với chế biến; đẩy mạnh thâm canh và ứng dụng khoa học kỹ thuật về giống, công nghệ bảo quản, chế biến; khuyến khích phát triển kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại nông-lâm-chăn nuôi kết hợp. Đối với công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp, tập trung nâng cao năng lực sản xuất, tích cực đầu tư, đổi mới công nghệ, hiện đại hóa máy móc, thiết bị; chú trọng phát triển các ngành sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông-lâm sản, cơ khí và hàng tiêu dùng. Cải tiến cơ chế chính sách để thu hút đầu tư, phát triển các cơ sở sản xuất trên địa bàn, nhất là phát triển Khu kinh tế-thương mại đặc biệt Lao Bảo, các trung tâm cụm xã. Đối với lĩnh vực thương mại –dịch vụ, phát triển theo hướng đa dạng các ngành nghề dịch vụ, loại hình kinh doanh; đẩy mạnh hợp tác kinh tế và phát triển mậu dịch khu vực biên giới; quy hoạch và đầu tư xây dựng các khu du lịch sinh thái Hướng Lập-Hướng Việt, Tà Đủ - Tân Hợp và khu du lịch Khe Sanh - Rào Quán. Phấn đấu đến năm 2010, GDP bình quân hằng năm đạt mức tăng 15-16%, trong đó, nông-lâm nghiệp tăng 14-15%, công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp tăng 13-14%, thương mại-dịch vụ tăng từ 16-17%; giảm tỷ lệ đói nghèo xuống còn 20%. Trên cơ sở quy hoạch tổng thể, Huyện chú trọng kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, xây dựng thế trận QPTD bảo đảm tính liên hoàn, vững chắc; gắn quy hoạch bố trí dân cư với tổ chức bố trí lực lượng ở các xã biên giới, hình thành các tuyến phòng thủ nội địa, ngoại biên. Tập trung xây dựng các căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương, KVPT then chốt; củng cố các công trình quốc phòng, nhất là các công trình phòng thủ trọng yếu, các công trình mang tính lưỡng dụng như mạng đường giao thông, thông tin liên lạc, điện, trạm y tế..., đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH và củng cố quốc phòng, an ninh (QP-AN) trong tình hình mới. Cùng với đó, thực hiện đồng bộ các giải pháp tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo, cải thiện mặt bằng dân trí, bảo đảm 98% trẻ em trong độ tuổi đi học được đến lớp, 100% giáo viên được chuẩn hóa. Đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “xây dựng đời sống văn hóa cơ sở”, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tạo môi trường văn hóa lành mạnh, phòng chống có hiệu quả các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan, âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, nhất là các hoạt động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo gây rối an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn. Thực hiện tốt các mục tiêu đó thiết thực góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, tạo sức mạnh vật chất, tinh thần và động lực để xây dựng nền QPTD, xây dựng KVPT của huyện ngày càng vững chắc.

2. Đẩy mạnh giáo dục nâng cao nhận thức và kiến thức QP-AN cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Xuất phát từ đặc điểm địa bàn có gần 50% số dân là đồng bào dân tộc thiểu số, mặt bằng dân trí còn thấp; trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ người dân tộc còn nhiều hạn chế, Huyện hết sức chú trọng làm tốt công tác giáo dục kiến thức QP-AN cho toàn dân, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp; coi đây là một nội dung quan trọng hàng đầu trong công tác QP,QS địa phương. Những năm qua, quán triệt Chỉ thị số 62-CT/ TW ngày 12- 02- 2001 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác giáo dục quốc phòng (GDQP) toàn dân trước tình hình mới và Nghị định số 15/ 2001/ NĐ-CP ngày 01- 05- 2001 của Chính phủ về GDQP, Huyện ủy, UBND Huyện đã lãnh đạo, chỉ đạo kiện toàn Hội đồng GDQP; rà soát đội ngũ cán bộ trong nhiệm kỳ, lập kế hoạch và tiến hành bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho cán bộ và GDQP cho toàn dân; coi kết quả học tập của cán bộ các cấp tại các lớp bồi dưỡng kiến thức QP-AN là một tiêu chí đánh giá, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ. Từ năm 2001 đến nay, toàn Huyện đã có gần 1000 lượt cán bộ các cấp được bồi dưỡng kiến thức QP-AN, trong đó có hàng trăm cán bộ cơ sở là người dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa, biên giới; đã phổ biến pháp luật, giáo dục chính trị cho gần 20 nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ dân quân, tự vệ (DQTV) và dự bị động viên (DBĐV) trên địa bàn. Để nâng cao chất lượng GDQP trong các trường phổ thông trung học, Huyện đã phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, Trường Quân sự Tỉnh tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên GDQP ở các nhà trường. Trong 5 năm (2001-2005), đã tập huấn được hàng trăm lượt giáo viên kiêm nhiệm tham gia giảng dạy môn GDQP; 100% số trường phổ thông trung học với gần 15 nghìn học sinh đã hoàn thành chương trình GDQP theo quy định. Đối với toàn dân, Huyện đã tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, giáo dục ý thức cảnh giác cách mạng, về nhiệm vụ QP-AN của địa phương, truyền thống cách mạng của nhân dân và LLVT địa phương, ý thức trách nhiệm của công dân đối với quê hương, đất nước. Huyện cũng tổ chức các tổ, đội công tác, phát huy vai trò của các đoàn thể chính trị cơ sở trong công tác GDQP cho nhân dân các xã, bản vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh, Trường Chính trị Tỉnh và bộ đội biên phòng, tổ chức bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho già làng, trưởng dòng họ, các vị chức sắc tôn giáo có uy tín..., và thông qua họ tuyên truyền, GDQP cho đồng bào... Những biện pháp đó đã tạo chuyển biến tích cực, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ QP,QS địa phương, xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD gắn với thế trận ANND trên địa bàn ngày càng vững chắc.

3. Thường xuyên chăm lo xây dựng cơ quan quân sự, LLVT địa phương vững mạnh, có sức chiến đấu cao làm nòng cốt trong xây dựng nền QPTD, thế trận QPTD gắn với thế trận ANND trên địa bàn. Trên cơ sở kiện toàn tổ chức biên chế cơ quan quân sự Huyện, các xã, thị trấn, các đơn vị DQTV, DBĐV theo quy định, Huyện chú trọng nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ sẵn sàng chiến đấu của LLVT, trước hết là chất lượng về chính trị, để mọi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức cảnh giác cách mạng, sẵn sàng chiến đấu cao, phòng chống có hiệu quả âm mưu, thủ đoạn DBHB, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch trên địa bàn. Đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan quân sự phối hợp với cấp ủy, chính quyền các xã, thị trấn và ban ngành trong Huyện nâng cao hiệu quả công tác QP,QS địa phương xây dựng các “cụm tuyến an toàn làm chủ, sẵn sàng chiến đấu”; phối hợp với các lực lượng biên phòng, công an xã, Đoàn 337..., xây dựng và hoàn chỉnh các phương án tác chiến, phương án bảo vệ trật tự trị an, phòng chống thiên tai phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và quy hoạch phát triển KT-XH của địa phương; tổ chức luyện tập, diễn tập cụm xã, thị trấn theo các phương án tác chiến như phòng không nhân dân, tác chiến bảo vệ mục tiêu... Đồng thời, gắn kết chặt chẽ diễn tập KVPT với công tác phòng chống bão lụt, phòng chống cháy nổ; gắn diễn tập chiến đấu trị an xã, thị trấn với giải quyết những vấn đề có thể xảy ra ở cơ sở. Riêng năm 2006, Huyện đã chỉ đạo 5 xã diễn tập theo cơ chế 02 đạt kết quả tốt; điển hình là cuộc diễn tập của xã Tân Long phối hợp với Đồn biên phòng 613 chống địch xâm nhập biên giới; thị trấn Khe Sanh phối hợp với Công an diễn tập chống bạo loạn, giải phóng con tin, được Tỉnh và Quân khu đánh giá cao. Qua đó giúp cho cơ quan quân sự phát huy tốt hơn vai trò làm tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ QP, QS địa phương có hiệu quả.

Bên cạnh đó, Huyện tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng lực lượng DQTV và lực lượng DBĐV theo đúng Pháp lệnh về DQTV, Pháp lệnh về DBĐV và phù hợp với đặc điểm địa bàn. Trong xây dựng lực lượng DQTV, Huyện chú trọng xây dựng cả về số lượng và chất lượng, theo hướng “vững mạnh, rộng khắp”, nâng cao chất lượng chính trị và độ tin cậy; ưu tiên xây dựng lực lượng DQTV các xã biên giới và vùng dân tộc thiểu số, tôn giáo, mà trọng điểm là củng cố tổ chức trung đội dân quân cơ động, tiểu đội dân quân thường trực và các cơ sở quân báo nhân dân ở các xã biên giới, góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, xây dựng biên giới quốc gia hòa bình, hợp tác và phát triển. Trước thực trạng tỷ lệ đảng viên trong lực lượng DQTV thấp, Thường vụ Huyện ủy đã tập trung chỉ đạo các cấp ủy cơ sở, ban chỉ huy quân sự các xã, thị trấn tích cực bồi dưỡng, tuyển chọn nguồn, phối hợp với Trung tâm bồi dưỡng chính trị Huyện tiến hành bồi dưỡng phát triển Đảng trong lực lượng DQTV. Đến nay, lực lượng DQTV đạt tỷ lệ 2,2% so với số dân, tỷ lệ đảng viên chiếm 17,6%, đoàn viên chiếm 72% toàn lực lượng; 100% số xã, thị trấn biên giới đều có tiểu đội dân quân thường trực. Đối với lực lượng DBĐV, Huyện chú trọng chỉ đạo cơ quan quân sự các cấp phối hợp với các đơn vị nhận nguồn, tổ chức tốt công tác quản lý, phúc tra, kiểm tra nắm chắc nguồn, củng cố tổ chức, biên chế các đơn vị DBĐV theo hướng gần gọn địa bàn, “quân đâu cán đó”, bảo đảm chất lượng, số lượng; thực hiện bổ nhiệm một số chức danh, bảo đảm các chế độ, chính sách đúng quy định. Huyện cũng tạo mọi điều kiện cho quân DBĐV vay vốn, học nghề, giải quyết việc làm để họ ổn định cuộc sống. Do tạo nguồn và quản lý nguồn tốt nên tất cả các lần diễn tập, kiểm tra sẵn sàng chiến đấu, các đơn vị DBĐV đều đạt 97% quân số. Những kết quả đó đã thiết thực nâng cao chất lượng tổng hợp của LLVT, bảo đảm cho Huyện từng bước đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng thế trận QPTD thời kỳ mới.

HỒ TẤN NHẠC

Bí thư Huyện ủy